La Fontaine'den

Masallar

Nazım Hikmet

•

La Fontaine'den Masallar

ADAM YA YINLARI

© 1987

Bu kitabın tüm haklan Adam Yayıncılık ve Mathacılık A.Ş.

Nazım Hikmet'in iüm yapıtlannın Türkiye'de yayın ve termil haklan Adam Yayıncılık ve Mathacılık A.Ş.'nindir. Adam Yayıncılık ve Mathacılık A.Ş.'den yazılı izin alınmadan Nanm Hikmet'in hiçbir yapıtı parça ya da bütün olarak yayımlanamaz, tiyatro, film ya da radyo ve televizyonu uyarlanamaz ve başka biçimlerde i�lenemez ve kullanılamaz.

Birinci Basım : Haziran 1989

Onbe�inci Basım: Nisan 2000

00.34. y .0016.355

ISBN 975-418-055-5

Nazım Hikmet"in bütün yapıtlarını (�iirlerini, oyunlarını, romanlannı.

öbür düzyazılaİ"ını) bir araya ıoplayan bu dizi kitaplarda kronolojik sıra uygulanmıştır.

Yalnız �iir bölümünde, �airin çocukluk ve çıraklık dönemi ürünleri (ki bunları kilapianna almadığı gibi. birçoğunu dergilerde de yayımlamaıru�nr) ayn bir ciltte toplanarak �iir kitaplan dizisinin en sonuna konmuştur. Bu cilt şairin yetişme yıllanndaki gelişmelerini izlemek isteyenler içindir.

Şiir bölümündeki sıralama. şairin sağlığında yayımlanan, ya da kendi düzenlediği ama yayımlandıklannı görmediği kitaplannıı1' yayın, ya da düzenleome tarihlerine, kilapianna girmemi� olan şiirlerinin ise yazılış

tarihlerine göredir. Yazılı� tarihleri kesinlikle belirlenemeyen �iirlerin yerler inde kaymalar olabilir. Ba�ta kitaplarm yaym tarihlerine göre sıralama yapılırken de (iç düzenleri olduğu gibi korunduğu için) şiirler yazılış

tarihlerine göre değil, şairin gönlüne göre bir sıralama içindedirler. Amaç çeşitli dönemlerdeki �iirlerin birbirine kan�maması olduğundan. bu tür yer deği�tirmelerin geli�meleri izleme açısından fazla bir sakıncası bulunmadığı açıktır.

Elinizdeki yeni derlemeyle. birbirini tutmayan çe�itl_i müsveddelerden yola çıkan, savruk. özensiz, acele basımlardaki karga�aya, sırasında anlamı zedeleyen dizgi düzelti yanlışianna son verilmiştir.

YAZlŞMAAD RESI: ADAM YAYlNLARı, KÜÇÜK PARMAKKAPI SOK., NO. 17,80060 l!EYOGLU · İSTANllUL

TEL: (0-212) 29341 05 (3HA11 FAKS: (O· 212) 2934108

Nazım Hikmet

•

La Fontaine'den Masallar

Şiirler: 9

BİRİNCİ KİT AP

AGUSTOSBÖCEG İ İLE KARlNCA

Ağustosböceği, bütün bir yaz

şarkı söyledi avaz avaz,

eli böğründe kaldı kış bastırınca.

Ortalıkta ne bir sinek

ne bir böcek ...

Komşusuydu karınca,

ona gidip : «Açım» dedi;

dayanabilmek için gelecek mevsime dek

birkaç buğday borç istedi :

«- Hayvanların başına yemin ederim,

ilk harmana kalmaz, öderim,

hem de faiziyle beraber. >>

Borç vermemek karıncanın adetiydi,

bu bir kusur, kusursa eğer.

Borç isteyene sordu yalnız :

«- Havalar sıcakken ne iş yaptınız?»

«- Siz belki kızacaksınız bana,

gece gündüz şarkı söyledimdi. >>

«- Şarkı mı söylediniz? Oh, ne ala,

öyleyse oynayın şimdi ... »

KARGA İLE TİLKİ

Karga hazretleri, ağızlarında peynir,

bir dalın üstüne tünemişlerdir.

Tilki kardeş kokuyu alıp gelir,

ona şöyle der :

«- Vay, Bay Karga, günaydın.

Bu ne şirinlik, bu ne güzelliktir efendim.

Bende yalan yok, sizi pek beğendim.

Hani, sesiniz de tüyünüze uygunsa eğer,

sultanısınız bu ormanların . .

.

»

Karga deli olur bu sözlere,

sesinin de güzelliğini göstermek ister,

koskocaman açar gagasını

peyniri düşürür yere.

Tilki saldım peynire

ve bu sefer

şöyle der :

«- Size bir ders vereceğim,

öğrenin ki güzel bey im,

dalkavuklar, aptalların sayesinde geçinirler.

Eh sanırsam, bu ders de bir peynire değer ..

.

»

Fena halde şaşırıp utanır karga

ve artık biraz geç olsa da,

bir daha aldanmamağa yemin eder.

lO

ÖKÜZ KADAR KOCAMAN OLMAK

İSTEYEN KURBAGA

Bir öküze rastlar

kurbağanın biri :

öküz dağ gibi iri,

kendisi ufacık, yumurta kadar.

Öküz gibi kocaman olmak ister kurbağa,

Yere sırtüstü yatar,

bir yandan başlar şişip kabannağa

bir yandan da şöyle der :

«- Hele bana bir baksamza kardeşler,

onun gibi olmadım mı daha?

- Yok canım. - Ya şimdi? - Hayır, nafile.

- Hala mı olmadı? - Yaklaşamadınız bile.>>

Nihayet öylesine şi şer ki, bu cılız hayvan,

çat diye çatlar ortadan.

İşte böyle sersemlerle dolu yeryüzü.

Bir yarışmadır gider ortalıkta :

ağaların beyzadelikte gözü,

beyzadelerinki paşalıkta.

ll

İKİ KATIR

İki ka tır gidiyordu, birisi yulaf yüklü,

ötekisi parasını taşıyor tahsil� arın.

Kibirliydi,

ağırlığından memnundu taşıdığı paraların.

Yürüyor, adımlarını çevik çevik atarak,

çıngırağını çıngırdatarak ...

Fakat, birdenbire göründü düşman :

paraydı aradıkları.

Birkaçı ayrıldı aralarından,

yakalayıp durdurdu para yüklü katın.

Kendini savunurken hayvancağız bir yandan,

bir yandan dayak yiyor, inliyor inim inim :

«- Bu ne iş, diyordu, bu muydu benim nasibim? ..

Ben böyle ezilip yok edilirken,

işte bizim arkadaş sıyrıldı tehlikeden.»

<<- Dostum, dedi ona arkadaşı;

işi büyük olanın dertten kurtulmaz başı.

Şimdi böyle inlemezdin ah, va h, diye,

sen de hizmet etseydin bir değirpıenciye.»

12

KURTLA KÖPEK

Köpekler gayet iyi koruduğundan sürüleri,

bir kemik bir deri kalmıştı kurdun biri.

Bu kurt rastladı yolunu şaşırmış bir köpeğe.

Köpek kuvvetli, temiz, güzel, iri.

«Saldırıp parçalamalı şunu diri diri»

diyordu içinden kurt hazretleri,

fakat köpek de hazırdı dövüşmeğe,

yani belli değil kime kalır m ey dap yeri.

Işte kurt ona saygıyla yanaştı bupdan ötürü.

Hele semizliğini övdü de övdü.

«- Benim gibi semiz olmak, dedi köpek,

pek kolay bir iştir, güzel beyim, pek.

Hemen bırakın ormanları,

görmüyor musunuz soyunuzdan olanları :

hepsi acından ölecek,

hepsi perişan, hepsi sefil,

hiçbirinin yarını belli değil,

hepsinin hayatı tehlikededir.

Siz benimle gelin, b*ahtınız değişir ... »

Kurt sordu : «- Peki, ne iş yapacağım?>>

<<- Hiçbir şey, canım,

eli sopalıları ve dilencileri defetmek,

yaranmak ev halkına, efendinin hoşuna gitmek,

işte bu kadar, ama bu kadarcık

işe karşılık :

dile dilediğini : çeşit çeşit yemek,

piliçten tut da, güvercin kemiklerine kadar.

Sonra, okşanıp sevilmek de var.>>

Bin bir hayal geçiyordu kurdun içinden,

yaşarmıştı gözleri sevincinden,

nerdeyse kucaklayacak köpeği.

Fakat birdenbire ne görse iyi;

köpeğin boynundaki tüyler dökülmüş :

«- Bu nedir? dedi, - Hiç. - Hiç mi?- Yani ufak iş.

- Ufak iş, ne demek?- Tasmanın yeri olacak, tasma.

Biz tasmayla bağlanırız, malum a ...

- Bağlanmak mı? Gezip tozmaz mısınız?

- Eh, her zaman değil. Ne çıkar fakat?

- Ne mi çıkar? Yemeklerinizi başınıza çalınız! ..

Benim işime gelmez bu zincirli saltanat!»

Bunu böyle söyledi, koşup gitti kurt.

Hala da koşuyordur, tutabilirsen tut.

ARSLANLA ORT AK OLAN DÜVE,

KEÇi VE KOYUN

Rivayet ederler ki

bir koyun, bir düve, bir de keçi

bir arslanla ortak olurlar,

- arslan da efe bir arslan, hem de oraların beyi -

kar, zarar,

ortak tabii.

Derken keçinin kurduğu tuzağa düşer bir geyik.

Keçi de ortaklarına haber salar hemencecik,

onlar da gelirler.

Arslan tımağıyla sayarak

şöyle der :

«- Biz dört kişiyiz, bak,

demek

av da dörde bölünecek.»

Geyiği dörde böler.

Kendisi de bey olduğundan dolayı

alır ilk parçayı,

der ki : «-Işte, bu, arslan payı.

Var mı itiraz eden?

Yok. İkinci parçayı da alıyorum ben,

çünkü o da benim hakkım,

kuvvetlinin hakkı meselesi, malum ya.

E h, üçüncü parçayı da alacağım,

çünkü en yiğitiniz benim.

Gel gelelim,

kim elini sürerse dördüncü parçaya

hazır olsun parçalanmaya. >>

HEY BE

Bir gün dedi ki Jupiter :

«

Canlıların hepsi huzuruma gelsinler,

-

kendi biçimini beğenmeyen varsa eğer,

söylesin çekinmeden,

çaresini bulurum ben.

Maymun efendi, önce dinteyelim sizi.

Şu hayvanlarınkiyle ölç ün güzelliğinizi,

memnun musunuz?- Ben mi? Elbet. Her şeyim tamam.

Ben de onlar gibi dört ayaklıyım,

yüzümü de beğenmekte haklıyım.

Fakat ayı kardeşin yerinde olsam,

pek canım istemezdi resmimi yaptırmayı.»

Bu sözleri duyunca bir adım attı ayı.

Dert yanacak sandılar. Fakat ne ge zer,

kendi güzelliklerini saydı birer birer,

sonra döndü, alaya aldı fili :

«Kuyruğunu, dedi, uzatmalı biraz,

kulakları da kısalsa fena olmaz.

Bu kocaman yığının ne başı ne sonu belli.»

Söz sırası geldi file.

Bu akıllı uslu hayvan bile,

kendini övüp durdu,

fakat balina hanımı pek şişman buluyordu ...

Karıncaya gelince :

kendisi devdi, peynir kurdu cüce ...

Jupiter hepsini başından kovdu.

Hepsi kendini beğenmiş, hepsi başkasına amansız ...

İçlerinde en delisi insan oğluydu :

biz ki, başkalarında pireyi deve yaparız,

kendimizde deveyi pire.

Başkalarında günah ararız ev ir e çev ir e,

kendi ayıbımız başımızın tacı.

Bize bir heybe dokumuş büyük dokumacı :

öndeki göze başkalarının kusurlarını koruz,

arkadaki kendi kusurlarımıza mahsus ...

ŞEHİR FARESi İLE

TARLA FARESİ

Şehir faresi, günün birinde,

büsbütün inceltip sesini,

çağırdı ziyafete

tarla f aresini.

Bir Türk halısına

sofraları kurulmuş.

Yaşadı yaşamasına

iki ahbap çavuş.

Diyecek yoktu yemeklere,

hepsi seçilmiş bir bir.

Fakat işleri bozdu birdenbire,

davetsiz bir misafir.

Bir ayak sesi

salonun kapısında.

Sıvıştı şehir faresi,

arkadaşı da peşi sıra.

Bahçeyi buldular.

O aralık ses de kesildi.

Şehirli cesaretlendi tekrar :

«- Dönelim, külbastıyı bitirelim,» dedi.

ıS

Köylü: «- Yeter, dedi, tamam.

Yarın siz buyurun bize.

Ben elbette çıkışamam,

şahane ziyafetinize,

fakat beni gelip ürkütmezler,

yemeğimi rahatça yerim ...

Hoşça kalın .. N e külbastı, ne şeker,

.

ne de korkulu zevk isterim.>>

KURTLA KUZU

Kuvvetli her zaman haklı çıkar.

Dinleyin, buna dair bir hikayemiz var :

Berrak bir pınarın akıntısında bir kuzu,

gideriyordu susuzluğunu.

Bir kurt çıkageldi.

Macera ve açlık ç�kmişti onu buralara.

«- Sen ne cesaretle suyumu bulandırırsın?» dedi,

öfkeyle bağıra bağıra :

« - Seni cezaya çarpayım da gör, küstah, edepsiz.,.

« - Haşmetlim, dedi kuzu, Majesteleriniz

öfkelenmesinler.

Benim su içtiğim yer,

lütfen bakınız,

sizinkinden yirmi adım aşağıda ...

Bundan dolayı da

suyunuzu bulandırmam imkansız ..

.

»

«- Bulandırıyorsun, diye haykırdı canavar :

Hem kulağıma geldi benim,

geçen yıl hakkımda yaptığın dedikodular ... • ,

«- Geçen yıl dünyada bile değildim.

Ben henüz süt kuzusuyum, efendim.>>

«- Sen değilsen, kardeşindir. - Kardeşim yok ki ...

- Öyleyse sizinkilerden biri.

20

Zaten siz beni çekemiyorsunuz,

siz, köpekleriniz, çobanlarınız.

Hem o laflar kulağıma geldi ya, tamam,

ben öcümü yerde bırakamam ... »

Kurt kaptı kuzuyu bunun üzerine,

götürdü orll'!anın içerler ine,

çatır çatır yedi,

ne dava ne mahkeme dinledi.

HIRSIZLARLA EŞEK

Bir eşek çalan iki hırsız kavga ediyordu,

biri, satalım şunu, öbürü, satmayalım, diyordu.

Böylece yumruklar kalkıp inerken,

şampiyonlar savunmağa hazırlanırken,

aşırıldı karaoğlan

üçüncü bir hırsız tarafından.

İşte böyledir bu işler :

yorgan gider, kavga biter.

Haydan gelen huya gider.

ÖLÜMLE ODUNCU

Zavallı bir oduncu, sırtında çalı çırpı,

yılların da taşıyarak ağırlığını,

ahiaya uflaya iki büklüm gidiyordu

harap kulübesine doğru.

Bir ara derınanı kesildi, yükünü bıraktı yere,

daldı kara kara düşüncelere :

«Bir gün olsun yüzü gülmüş mü?

Fakirliğin böylesi görülmüş mü?

Bazan bir lokma ekmek yok.

Uğraş, çabala, durup dinlenmek yok.

Karısı, çocukları, zaptiyeler, vergiler,

tefeci ve angarya,

hepsi onun başında, hepsi bir şeyler ister.

Öf, artık yeter! . »

Çağırdı Azrail'i,

Azrail de hemen geldi :

<<- Benden ne istiyorsun?» dedi.

,._ Senden mi? Hiç. Hani zahmet olmazsa eğer,

şu yükü al da sırtıma yükleyiver . >>

. .

Ölüm her derde devadır, amma

onu çağırmamak doğrudur.

Ölmektense katlanmak acıya :

işte insanların baş lafı budur.

TİLKİ İLE LEYLEK

Tilki kardeşimiz bir gün masrafa girer,

Leylek kardeşimizi alıkoyar yemeğe.

Ortaya da yemek diye

sade suya bir çorba getirirler.

Çorba dümdüz bir tabaktadır.

Tilki şapur şupur yalamaktadır,

leylekse bir lokma bile alarnamaktadır :

gaga uzun, tabaksa dümdüz ...

«Peki, der leylek içinden, görüşürüz!,.

Oda tilkiyi davet eder.

Tilki : «Hay hay, gelirim, der,

dostların güler yüzü bize yeter ... »

Tam saatında da leyleğin evine gider.

Hemen ev sahibini övmeğe koyulur.

Şöyle bakar, yemeği de pişkin bulur.

Eh, iştahı da yerindedir doğrusu.

O ne mis gibi et kokusu .

. Hem de kuşbaşı et: Başlar ağzı sulanma ya.

Fakat yemeği sofraya,

boynu uzun, boğazı dar

bir kabın içinde koyarlar.

Leyleğin gagası kolayca girer çıkar,

tilkinin ağzı burnu sığmaz tabii.

Kalkar, evin yolunu tutar acı acına :

kulak düşük, kuyruk bacakların arasında.

Hem üstat mahçuptur da

tavuğa avianmış bir tilki gibi ...

Oyunbazlar, sözüm sizedir :

aynı iş başınıza gelebilir ...

25

HOROZLA İNCi

Bir horoz inci bulur, kuyumcuya gider :

«Al, şuna bak, der,

pırıl pırıl, ne özrü ne kusuru var.

Fakat sen bana bir avuç mısır ver,

benim işime o yarar.,.

Bir cahile bir kitap miras kalır.

Adam kitabı alır,

komşusu kitapçıya gider :

«Bak, ne güzel kitap, der,

fakat sen bana beş on kuruş ver,

benim işime o yarar.»

SARlCA ARILARLA BAL ARILARI

İşçi işinde belli olur.

Sahipsiz, ortada kalmış bir pet ek.

Sarıca arılar : «Bu bize ait,» dedi.

Bal arıları itiraz etti.

« Sen karar ver,, denildi, eşek arısına gidilerek.

Davayı halletmek kolay değildi pek ...

Dinlenen tanıklara göre :

girip çıkmıştı bazı hayvanlar bu peteklere,

kanatları vızıhılı, renkleri sarı,

yani, belki de bal arılan.

Fakat sarıcalar da olabilir,

çünkü onlar da aynı biçimdedir.

Eşek arısı şaşırdı. Hakkı da var.

Yeni tanıklar dinlendi.

incelemeler, araştırmalar,

fakat iş aydınlanmadı gitti.

Nihayet söz alıp dedi ki bir bal arısı :

«- Çok rica ederim, bu dava

altı aydır sürüyor

ve başlanılan yerdeyiz hala.

Halbuki petekte bal çürüyor.

Yargıcın da artık işi çabuklaması lazım.

Zaten yetişmez mi zıkkımlandığı?

Hem boşuna uzatılıyar mesele.

Sarıcalar da çalışsın biz de çalışalım,

bir görelim hele,

o tatlıların tatlısını, o kutu kutuları

hangimiz

yapabilirmişiz?,

Sarıca arılar yanaşmadı bu teklif e,

herhalde bu, anlamadıkları bir iş olmalı.

Eşek arısı da karşı tarafa verdi balı.

Keşke hep böyle görülse davalar.

Türklerin bu işte tecrübesi var.

Yani kara kaplı kitap bırakalıp

halkın aklı bize mihenk olsaydı eğer,

«Bugün git, yarın gel,,. deyip

uzatılmazdı işler,

ortada fır dönmezdj para.

İstiridyenin içini yargıçlar yeyip

kabukları kalmazdı davacılara.

ıS

MEŞE İLE KAMlŞ

Günün birinde bir meşe :

<<- Tabiat size zulmetmiş, dedi bir kamışa.

Mesela, çalıkuşu küçücüktür,

ama size göre çok ağır bir yüktür.

Hani esmesin hafif bir rüzgar,

hem de şöyle ancak kırışabilsin sular,

siz hemen kapanırsınız yerlere kadar ...

Halbuki benim alnım Kafkaslar gibidir,

gün ışığını geri çevirir,

fırtınalara karşı koyar.

Bana bir meltem gibi gelir size kasırga olan ...

Siz benim gölgernde yetişseydiniz bari,

çekmezdiniz bu eziyetleri,

ben korurdum sizi her çeşit beladan ...

N e yapalım ki, yalnız,

sizin mekanınız :

rüzgarlar ülkesinin soğuk, ıslak kı yıları . ..

Evet, haksızlık etmiş tabiat size karşı ... »

Cevap verdi kamış : «- Minnetlisiyim ilginizin,

fakat siz pek de kaygılanmayın benim için.

Hem de bana rüzgarlar

zarar vermez size verdiği kadar;

ben eğilir im, kırılmam. Evet, bugüne dek, siz,

rüzgarlara göğüs verebildiniz,

dimdik durabildiniz,

fakat işin sonunu bekleyelim ... »

Daha o sözünü bitirmeden,

ufuklar iniedi inim inim :

sanki bir ejderhaydı kuzeyden doğru gelen.

Fırtınanın böylesi görülmüş şey değildi.

Ağaç dayandı. Kamış eğildi.

Hızı çoğaldıkça çoğaldı fırtınanın,

ve başı göklere,

ayakları ölüler ülkesine dokunam

kökleyip çaldı yere.

İKİNCİ KiTAP

F ARELERİN TOPLADIGI MECLiS

Ciğerman adında bir kedi vardı,

köküne kibrit suyu ekmişti farelerin,

sağ kalanları da kaçacak delik ararlardı,

canları çıkardı bir lokma yiyecek bulmak için.

Bu biçareleri öyle yıldırınıştı ki Ciğerman,

onlara göre o kedi değil de şeytandı şeytan.

Derken

bir gün bu kurnaz kedi

damların üstünde gezintiye gitti.

Orada o safa sürerken

toplandı bir köşede kılıç artığı fareler,

kötü durumlarını konuştular.

Muhtarları dedi ki : « Buna bir tek çare var :

Ciğerman'ın boynuna bir çıngırak asarsak eğer,

o daha bize saidırmadan kendini belli eder,

biz de kaçar gizleniriz hemen.

İşte kurtarırsa ancak bu kurtarır bizi.,.

Ona hak verdi farelerin hepsi,

başka çare de yoktu zaten.

Fakat bütün iş çıngırağı asmaktaydı.

Biri dedi ki: « Ben bunu yapamam, deli değilim.»

Öbürü dedi ki : « Benden de al o kadar.»

Hiçbir sonuç vermeden dağıldı toplantı.

Ben böyle nice toplantılar, meclisler bilirim,

hem farelerin değil, insanların meclisi,

yığınla karar alırlar

fakat yerine getirilmez hiçbirisi.

Akıl veren çoktur,

fakat işi üstüne alıp yapan yoktur.

MA YMUNUN HUZURUNDA TiLKiDEN

DAVAClLIK EDEN KURT

Soyulduğunu iddia ediyordu kurdun biri,

komşusu tilkiydi, ona göre, hırsızlığı yapan;

doğrusu ya, sabıkalıydı bu serseri.

Kurt davacı oldu.

YargıÇ maymundu ...

Huzuruna çıktılar avukatsız filan.

Üstat düşündü taşındı, ter döktü bir hayli zaman,

meseleyi soruşturdu moruşturdu, inceledi minceledi.

Zaten biliyordu onların ne mal olduğunu

·

nihayet şöyle dedi :

«- Dostlarım,

sizi gayetle iyi tanırım,

para cezasına çarpıyoruro ikinizi de,

çünkü, sen kurt, dava açtın soyulmadığın halde,

sana gelince, tilki,

bu hırsızlığı yapmışsındır vallahi.»

Pek ilgisi yoksa da bu hükmün hukukla, bakla,

yargıç iyi etmişti kötüleri cezalandırmakla.

İKİ BOGA İLE BİR KURBAGA

Bir düveyle otlağını kim ele geçirecek diye

dövüşüyordu iki boğa.

Ah ediyordu bir kurbağa.

Abbaplanndan biri sordu ona :

«- Derdiniz ne?»

«- Görmüyor musunuz, dedi o , b u kavganın sonunda

kovalanıp sürülecek boğalardan biri,

elden çıkaracak bu çiçekli yerleri.

Bu çayırlıkta hüküm sürerneyince de artık,

ona mesken olacak bizim bataklık.

Suyun dibinde bile çiğneyecek bizi,

kah birimizi, kah ötekimizi ...

Sen şu düve banunın yaptığı işe bak,

kabak bizim başımızda patlayacak ...

Haklıydı bu kaygısında kur bağa,

boğalardan biri kaçıp sığınınca bataklığa,

orda, ora halkını� zararına gezer oldu,

saatte yirmi kurbağa ezer oldu.

Ne yazık! Bu her zaman böyledir :

büyükler tepişir, küçükler ezilir.

YARASA İLE GELiNCİK

Ver etti kendini, daldı bir yarasa,

bir gelinciğin yuvasına.

Bu gelincik düşmandı farelere.

Saldırdı yarasanın üzerine,

onu yiyecek :

«- Gözüme görünmekten korkmuyorsunuz demek!

Ben neler çektim elinden sizinkilerin.

Faresiniz, değil mi? Dosdoğru cevap verin.

Evet, siz faresiniz, ben nasıl gelinciksem ... »

Yarasacevap verdi sersem sersem :

«- Yanılıyorsunuz zannedersem.

Ben mi fareyim? Aman Gelincik Hanım!

Size bunu mahsustan söylemişler, canım.

Ben bir kuşu m. inanmazsanız eğer,

işte bakın, kanatlarım var.

Yaşasın kanatlı lar!. .. "

Bu ispat, bu sözler

ya bana atılır gibi değildi.

Çekilip gitmesine izin verildi.

İki gün sonra, bizimki yolu şaşırdı yine.

Fakat daldı bu sefer

kuşlara düşman bir gelinciğin evine.

Yaklaştı demektir ömrünün sonu.

Evin hanımı uzattı uzun bumunu,

hani yarasa,

şu sözlerle feryada başlamasa,

kuş olduğu için yiyecekti onu :

«- Bana bir iyice baksanıza, canım.

Ben nasıl kuş sayılın m?

Tüylü olurdum kuş olsaydım eğer.

Ben fareyim. Yaşasın fareler!..

Kahretsin kediler i J u pi ter! .. »

Bu sözler de tam yerini buldu :

canını iki kere kurtarmış oldu.

Her tehlikeden sı yrılmanın bir yol u var.

Hani, tevekkeli değil,

bağırmışlar :

«Yaşasın, ama kim yaşasın, belli değil!..»

DİŞİ ZAGARLA ARKADAŞI

Neredeyse enikleyecekti zağarın biri,

yoktu fakat yükünden kurtulmak için sığınacak yeri.

Kulübesini ona eğretiden versin diye yalvardı arkadaşına,

o da verdi, zağar da gidip kapandı bir başına.

Bir müddet geçince, geldi kulübenin sahibi.

Zağar on beş günlük bir mühlet daha istedi,

«Yavrularım yeni yeni emekliyor» filan dedi,

uzun laf ın kısası, kopardı ondan bu mühleti.

Bu mühlet de bitince ev sahibi geldi yine,

evini, odasını, döşeğini istedi geriye.

Fakat zağar dişlerini gösterip hırladı bu sefer :

«- Bizi, bu evden, dedi, çıkarabilirseniz eğer

hazırım çıkmaya yardakçılarımla beraber.>>

Çünkü enikleri artık güçlü kuvvetliydiler.

Kötülere iyilik etme pişman olursun :

onlara ödünç verdiğini geri almak için

kavga eder, uğraşır, didinirsin,

durup dururken ba.ıına bela bul ursun.

Onlar sarıldıkları02 sarmaşık gibi sarılır,

el versen parmaklann avuçlarında kalır.

ARSLANLA SİNEK

«Defol, pis mahluk, sıska böcek ... »

İşte bir arslan böyle deyince bir sineğe,

ona savaş ilan etti sinek,

dedi ki : <<Senin adın

kırala çıkmış diye

korkarım, çekinirim mi sandın?

Öküz ki, heybetlidir senden

sözümü dinietmişim ona bile ben.»

Evet, sinek böyle dedi, çaldı borazanları,

hücuma geçti hemell.

Çekildi biraz geri, biraz yukarı.

toparlandı, saldırdı, soktu arslanın boynunu,

deliye döndürdü onu.

Arslan köpürüyor, gözleri kıvılcımlar saçıyor,

kükredikçe de herkes bir deliğe kaçıyor.

Sanki kıyamet kopuyormuş gibi,

dünyayı tutan bu korkunun sebebi,

bir sinek.

Mendebur bir sinek canını çıkarıyordu onun,

bir sırtını sokuyor b;r suratını

7

ve her yanını iğneleyerek

taa içine giriyordu burnunun ...

Öfke buldu artık son haddini :

durmadan işliyor huylanan hayvanda diş, tırnak,

al kan akıyordu her tarafından.

Göze görünmeyen muzaffer düşman

seyrediyordu onu sırıtarak.

Parçalıyor kendi kendini zavallı arslan,

böğürlerini gümbürdetiyor çarparak kuyruğu nu.

İşte, öfkesi, yordu, bitirdi onu

nihayet kapandı yüzükoyun yere.

Savaşçı sinek çekildi kavgadan zaferle

ve marifetini ilan etmek için

yola koyuldu.

Fakat yolda rastlayınca tuzağına bir örümceğin

kendi ölümüne de rastlamış oldu ...

Bakalım, b u hi ka yede ne gibi dersler vardır?

Bana kalırsa, o, çifte ibretlidir :

« Sinek ufaktır amma, mide bulandırır,

düşmanın asıl küçüğünden sakınmalıyız. Bu bir.

ikinciye gelince, bazan,

denizi geçer de derede boğulur insan ... »

41

SÜNGER YÜKLÜ EŞEKLE

TUZ YÜKLÜ EŞEK

Sürüyordu bir eşekçi, elinde asa,

bir Roma imparatoru edasıyla,

çok uzun kulaklı iki yarış hayvanını.

Sünger yüklüydü biri.

Koşuyordu posta tatarı gibi.

Öbürü tuz yüklü. Yürüyor cansız cansız

fincancı katın gibi.

Bizim bu cesur seyyahlarımız

dağları taşları aştılar,

bir derenin geçidine ulaştılar,

ve duruldu orda zınk diye.

Eşekçi bu geçitten her zaman geçerdi.

Bindi sünger yüklü eşeğe,

ötekini de dahiayıp sürüverdi.

O da başına buyruk yürüyüverdi,

düşüp hattı bir çukura.

Çıktı suyun yüzüne. Sahile koştu.

Çünkii suya dalıp çıktıktan sonra,

tuz erimişti ... Eşek de artık

sırtında en ufak bir ağırlık

duymaz olmuştu.

Süngerci arkadaş da, tıpkı bir koyun gibi,

ötekinin yaptığını yapmak istedi.

Yapar mı, yapar.

İşte eşeğim suda. Hem de gırtlağına kadar :

kendisi, sürücüsü ve sünger.

Üçü de suyu kana kana içtiler.

Eşekçiyle marsıvanımız hele

geçtiler bu işte süngeri bile.

O da öyle su emmiş, öyle ağırlaşmıştı ki,

yıkılıverdi eşek, tutarnadı sahili.

Eşekçi de eşeğin boynuna sarılmış titriyordu,

«- Kurtuluş yok, öldük ... » diyordu.

Neyse, biri koşup yardım etti. Kim? Kimse kim.

Zaten anlatıyor ya bu hikayenin gelişi :

herkes yapamaz aynı işi.

İşte buydu benim de söylemek istediğim ...

43

ARSLAN LA FARE

Sevdirmeli kendini herkese insan :

ekseri muhtacızdır kendimizden küçüğüne.

Bu gerçeği anlatacak bize iki hikaye,

çünkü misali çoktur bunun, misal ararsan.

Bir arslanın pençeleri yanına

bir fare şaşkınlıkla yerden çıkıverdi.

Hayvanların kıralı kıymadı onun canına,

ne adam olduğunu da böylelikle gösterdi.

Bu iyilik ya bana gitmedi pek.

Kim derdi ki, bir arslanın

bir fareye işi düşecek?

Fakat işte bu arslan çıkarken içinden ormanın

ağiara takılıp yakalanır.

Boşu boşuna kükrer kurtulayını diye.

Fare cenapları koşup gelir. Başlar d işlemeye:

kemirilen bir ilmik bütün ağı dağıtır.

Kuvvetten kuvvetlidir :

zaman ve sabrr ..

44

GÜVENCİNLE KARlNCA

İkinci misali daha küçük ha yvanlar verdi.

Su içiyordu berrak bir derede bir güvercin,

suya eğilmişti ki, bir karınca düşüverdi

ve bu ok yanusta sahili tutmak için

boşuna uğraştığı görüldü karıncanın.

Güvercin geldi merhamete,

suya bir minik çöp bıraktı.

Karınca sarıldı sapma bu kocaman kancanın,

bastı karaya, erişti selamete.

O sıra bir serseri geçti o rdan. Yalna yak u.

Fakat oku yayı var, tesadüf bu ya.

Herif gördü güvercini, dedi : «Buyurun çorbaya!»

Bizim dayı hazırlanırken kuşu vurmaya,

karınca ısırdı herifin topuğunu,

adam irkildi, güvercin duydu bunu,

pırrrr, dedi, havalandı, uçtu gider :

serserinin çorbası da beraber.

Her avcıya bir güvercin vermezler.

TAVŞANLA KURBAGALAR

Düşünüyordu yuvasında bir tavşan.

(Zaten arda düşünmekten başka ne yapılır ki!)

Bu tavşanın dehşetli sıkılıyordu içi,

korku kemiriyordu onu, kederliydi b� hayvan.

« Korkaklar bedbabtur s ahiden de,

diyordu kendi kendine.

Haklarını alamazlar hiçbir zaman.

Korkmadan eğlenemezler. Yaşamak mı bu?

Beni öyle sarmış ki bu kahrolasi korku,

gözüm açık uyurum, bu uyumaksa eğer.

Kurtulun korkudan, diyecekler.

Hıh, korkak korkudan kurtulur mu?

Ben eminim ki hatta,

benim gibi korkaktır insanlar da ... »

İşte böyle düşünüyor bizim tavşan,

etrafı da kolluyordu bir yandan.

Telaşlıydı, kaygılıydı.

Her şey ödünü koparıyor : Bir gölge, bir patırdı.

Kara sevdalı hayvan, •

bütün bunları geçirirken aklından

hafifçe bir gürültü işitir :

fırlayıp kaçmasına bu kadarı yetişir.

Koşarak geçerken de bir gölün kıyısından,

Kurbağalar suya atlayıp dalar,

kovuklarına girip saklanır kurbağalar.

Bizimki :«Vay, der bana yaptınlanı demek,

ben de yaptırabilirmişim başkalarına !

Benden de korkuyorlar. Ben de gözükerek

ortalığı allak bullak ediyorum.

Nerden geliyor bu yiğitlik bana?

İşte hayvanları karşımda titretiyorum.

Demek benim de bir cengaver olduğum doğrudur.»

Hayır, işin doğrusu şudur :

Her korkak kendinden korkağını bulur.

HOROZLA TiLKi

Akıllı, ihtiyar ve kurnaz bir horoz

bir ağacın dalında nöbetteydi ..

Bir tilki, sesini yumuşatıp : «- Kardeşim, dedi,

artık, aramızdaki kavgayı bırakıyoruz.

Hem de genel barış bu sefer.

Sana bu müjdeyi verrneğe geldim.

Haydi, in de öpüşelim!

Kuzum tez ol, daha yirmi yere yetişecek bu haber.

Hem, sen ve sizinkiler,

artık çekinmeden bakın işinize.

Biz de kardeşçe yardım ederiz size.

'Yapın bu gece hemen donanmanın büyüğünü.

Fakat in de aşağıya, kondurayım alnına ben

kardeş sevgisinin öpücüğünü.»

«- Dostum, dedi horoz, bu barış haberinden

daha tatlı, daha şeker

bir haber,

olamazdı doğrusu. Hem, ne mutlu ki onu sen

getirdin bana. Fakat karşıda iki tazı var :

Eminim, bu iş için yola çıkarılmışlar.

Öyle koşuyorlar ki, neredeyse yanımıza gelirler.

İniyorum. Öpüşelim hep beraber.,.

«- Hoşça kal, dedi tilki, yolum uzun, vakit dar,

bu işi kutlarız başka sefere artık.»

Bunu der demez de yağladı tabanları aşık,

açıklara doğru kırdı boynunu.

Oynayamamıştı oyununu.

İhtiyar horoz da gült;yordu için için

onu böyle korkunuğu için.

Çünkü iki kat keyif duyar. insan,

aldatanı. aldatmaktan.

KARTALLlCA YELTENEN KARGA

Jupiterin kuşu1 bir koyun kapıp uçar gider.

Bir karga görür bunu,

kapılır ayartmasına kendi oburluğunun,

bakmaz da cılızlığına, aynı işi yapı:Jıak ister.

Fır döner tepesinde sürünün bizini babalık,

seçer en semiz, en güzel koyunu,

tam kurbanlık bir koyun;

hani ilahların ağzına lay.ık.

Kargamız onu gözleriyle yiyere� şöyle der :

« Seni kim besleyip büyüttü, bilmem,

fakat etin budun tam bana göre,

yem olacaksın bana, yem.>>

V e saldırır meleyen hayvanın üstüne.

Bir koyun bir peynirden ağırdır tabii.

Hem bu koyunun yünü de gayetle sıktı,

hem de karmakarışıktı.

Polypheme'nin2 sakalı gibi.

İşte bu yapağı karganın ayaklarına öyle bir dolanır ki

Çekilip kurtulamaz zavallı karga.

Çoban gelir, tutar onu, sokar kafese,

verir eğlensinler diye çocuklarına.

Bu bir ders olmalı herkese :

Hırsız var, hırsızcık var.

Başından büyük işe kalkışmamalı insan.

Sen yapamazsın, o yapar.

Sen örnek alma onun yaptığından.

'Jupiter'in kuşu: Karta!.

'Polypheme: Homer'in ve Virgile'in eserlerinde kara kara tasvıri yapılan bir cyklope (yani alr.ında bir gözü olan dev).

sı

JUNON'A DERT YANAN TAVUSKUŞU

Tavuskuşu derdini yanıyar Junon'a :

<<- İlahem, diyordu ona,

söylediğim şarkı sizin verginizdir,

fakat ne kadar berbat, ne kadar biçimsizdir,

tiksindiriyor herkesi.

Halbuki bülbülün, o cılız mahlukun sesi

yankılıdır da tatlı olduğu kadar.

Şanını bülbülden alır bahar.»

J un on öfkeyle cevap verdi ona :

«- Hasetçi kuş, sussana!

Sen ki sarmışsın boynuna

bin bir çeşit ipekten bir e bem kuşağını,

sen ki yürürsün salma salma,

açarsın kuyruğunu :

görünür bize bir mücevher yığını,

sana mı düşer bülbülün sesini kıskanmak?

Şu gök kubbenin altında, bak,

hangi kuş boşa gidebilir senin kadar?

Biz vermişiz hepinize ayrı sıfatlar.

Her hayvanda yoktur her meziyet.

Bazılarında ululuk ve kuvvet,

çeviklik doğana vergidir, yiğitlik kartala,

karga bakar fala,

kuzgun felaketi haber verir öncesinden.

Hepsi memnun kendi sesinden.

Cezanı görürsün, şi kayeti kesmezsen eğer,

tüylerini yolarım birer birer.»

ARSLANLA EŞEK A VDA

Doğum günü şerefine avianınağa karar verir

hayvanların kıralı.

Arslanın avı elbette serçe değildir,

ona göre av dediğin koskocaman olmalı,

mesela yabandomuzları semiz semiz,

�esela geyikler, sığırlar, güzel temiz.

Işte arslan bu işi başarmak için de

başvurur Stentor' sesli eşeğe :

yani eşek av borusu olacak bizim beye.

Üstünü dallarla örtüp diker bir yere onu arslan,

anırsın diye de emir verir :

Çünkü bilir ki o anırdığı zaman

yer gök inleyecektir

ve en korkusuzlar bile

fırlayıp çıkacaktır evlerinden can havliyle.

Gerçekten de böyle olur bu iş :

eşek anırdıkça can ve yürekten

karışır içi ormanın,

oralarda o güne dek böyle bir gümbürtü işitilmemiş,

hayvanlar kaçışaraktan, ürkerekten

kendi ayaklarıyla gelip düşerler tuzağına arslanın.

Bu avın bütün şerefini üstüne almak isteyerek

«Nasıl bu işi tam başarmadım mı?» der eşek.

"Evet, der arslan, bağırmasına iyi bağırdın yani,

bilmesem soyunu sopunu, seni,

ben bile ürkecektim hani.»

Öfkelenmek ister amma öfkelenemez eşek,

hem onunla alay etmekte haklıdır arslan,

doğrusu ya böbürlenen eşeği de çekemez insan,

eşekliğe yakışmaz böbürlenmek.

'Stentor: Truva önünde dövüşen eski Yunan savaş�ılarından biridir.

Homer'e göre, sesi elli insanın sesi kuvveıindeymiş.

ÜÇÜNCÜ KiTAP

DEGİRMENCİ, OGLU VE EŞEK

Bir yerlerde okudum, bir değirmenciyle oğlu,

biri ihtiyar, öbürü çocuk, bebek değil ama,

on beşinde filan, aklımda iyi kalmışsa bu,

eşeklerini satmak için giderlermiş pazara.

Dinç kalsın da satılsın di ye de kolayca

ayaklarını bağlayıp askıya almışlar eşeği,

başlamışlar taşımağa bir avizeymiş gibi.

Zavallıcıklar, aptal cahil.

Derken, bu hali ilk gören,

demiş ki katılarak gülme k ten,

«- Şu üçünden hangisi asıl eşek belli değil. »

Bu söz aklını başına getirmiş değirmencinin

ve kendine eşek dedirtmemek için

katmış önüne hayvanı askıdan indirerek.

Öbür türlü yolculuktan hoşlanmış olan eşek

başlamış kendi dilince şika yete.

Fakat değirmenci oğlunu eşeğe bindirerek,

dahlamış. Derken

böyle kendi yaya, oğlu eşekte

giderlerken

çıkmış karşıianna üç bezirgan.

bağırmış

bezirganların en ihtiyarı :

<<-

eşekten delikanlı.

Ak saçlı seyis, görülmüş iş mi?

Eşeğe siz değil, babanız b inmeli. •

Değirmenci hak vermiş ona,

çocuk inmiş, kendisi binmiş hayvana.

Derken rastlamış onlara üç kız.

Biri demiş ki : «Ne ayıp, ne ayıp, şu bunağa bak,

eşeğin üstünde köy imaını sanırsınız.

Zavallı oğlu geliyor peşinden topallayarak,

kurulmuş kendisi dana gibi.»

Değirmenci : <<İhtiyarım, danalık benden uzak, demiş.

Var yoluna git kızım, sana ne ... »

Fakat kaba sitemierin ardı arası kesilmemiş,

değirmenci kendini haksız bulmuş yine,

ve oğlunu almış terkisine.

Otuz adım gitmişler gitmemişler,

karşıianna başka bir kafile çıkmış bu sefer.

Onlar da başlamışlar dırlanıp, taş atmağa,

biri demiş ki : «Zavallı eşek,

bu kadar yükü n altında geberecek.

Gidiyorlar galiba pazarda derisini satmağa.

Hiç görülmüş mü böylesine hayınlık?>>

Değirmenci demiş ki : « Hay Allah, bilirim ben :

herkesi memnun etmeğe kalkışan alıktır, alık,

fakat biz yine deneyelim bir kere,

belki çıkarız işin içinden.»

Baba oğul inmişler yere

önlerine katmışlar eşeği.

Bu sefer de herifin biri demiş ki :

«- Bu da yeni moda mı ?

Hele bakın, değirmenci kan ter içinde, yaya,

sB

eşeği gider önde kuyruğunu saliaya saHaya.

Vallahi, bağlarlar adamı.

Buna ne demeli, eşeklik dememek için?•

Değirmenci : << - Evet, ben eşeğim, demiş, eşek.

Lakin bundan böyle kendi aklıma hizmet ederek

kendi bildiğimi yapacağım, kim ne derse desin . .

.

>>

Değirmenci haklı,

biraz da yetmeli insana kendi aklı.

Mümkün değil hoşuna gitmek herkesin,

hem alemin ağzı torba değil ki dikesin ...

59

ÇOBAN OLAN KURT

Bir kurdun, koyunlardan payı

gitgide azaldığından dolayı,

o da tilki gibi hilekir olmayı,

ba�ka bir kılığa girmeyi münasip bulur.

Bir kepenek giyer, çoban olur.

Elbette ki bu kurnaz :

sapayı da, kavalı da, külahı da unutmaz.

Hani, başarı sağlamak için bu hileye,

neredeyse yazacaktır külaha boydan boya :

«Bu sürünün çobanı Keloğlan benim!» diye ...

Artık tam tebdil oldu ya,

da yar ön ayaklarını da so paya,

bu düzmece Ketoğlan yavaşçana yaklaşır.

Sahici Keloğlansa, çimenlere yan gelmiş,

derin uykulardadır;

köpeği de, kavalı da uykuda,

uykudadır, koyunların çoğu da.

İki yüzlünün pek hoşuna gider bu iş.

Ve koyunları sürüp götürmek için kalesine,

sesini de uydurmak ister elbisesine.

<<Bu herhalde lazım,>> der;

bütün işi de altüst eder;

uyduramaz sesini çobanın sesine,

konuşayım derken ulur,

inim inim inler orman,

hile de ortaya çıkmış olur.

Köpek, koyunlar ve çoban,

hepsi uyanır uykudan.

Şaşırır ne yapacağını zavallı hayvan,

ne savunabilir, ne kaçabilir :

külahıyla kepeneği engeldir .

Her hilede bir bit yeniği çıkar.

Çok doğru bir kaide var :

Kurt gibi davranmalı kurtlar.

KlRAL İSTEYEN KURBAGALAR

B ıkarak kurbağalar

demokrat idareden,

bağrışırlar hep birden.

Jupiter de onları, kırallığa bağlar.

Gökyüzünden bir kıral düşer, gayeıle uysal.

Fakat düşerken öyle gürültü çıkarır ki bu kıral

bataklık m illeti,

gayet korkak bir millet, gayeıle aptal,

hep birden almış gibi işareti,

suya adar, gizlenir :

bataklığın sazına, kovuğuna.

O, onlara yeni bir devmiş gibi gelir.

Halbuki o, saf ın biri.

Derken,

ondan en önce korkmuş olan

görür onu, etrafı süzerken,

cesaretlenir, çıkar yuvadan,

atar bir adım ileri,

yaklaşır titreyerek.

Ötekiler de önce tek tek,

sonra akın ederler yığınla.

Nihayet öyle alışırlar ki kırala

çıkarlar tepesine.

Aldırmaz haşmetlim, yerinden kımıldamaz.

Bu sefer de bu millet bağırır avaz avaz :

«

Jupiter, bize kımıldanan bir kıral gönder.»

-

Tannların sultanı da turna kuşunu gönderir.

Turna kuşu da, bir bir

gagalar onları, öldürür, yu tar.

Kurbağaların şikayeti yine gökleri tutar.

Bu sefer Jupiter der ki : «Ne sandınızdı, biz

keyfinize göre mi hareket edeceğiz?

Hükümetinizi, bir kere,

değiştirmemeniz vardı.

Sonra ilk kıralınız da yetmedi sizlere,

halbuki babacandı, halden anlardı.

Siz artık dinleyin beni, bununla yetinin :

beterinden beterine çatmamak için ...

TiLKi İLE TEKE

Uzun, b urma boynuzlu bir tekeyle dost olmuş

yürüyordu tilki çavuş.

Bumunun ötesini göremiyordu teke,

oyunbazlıkta meşhurdu öteki de.

Susadılar fena halde,

indiler bir kuyuya.

Orda bol bol kandıktan sonra suya,

tekeye tilki : «Ne yapacağız, sağdıcım? dedi.

Suyu içmesine içtik,

iş burdan çıkmamızda şimdi.

Sen ayaklarını kaldır, boynuz ları da dik,

da ya onları duvara.

Ben sırtına tırmanırım hemencecik,

geçerim boynuzlara,

sıçrarım dışarıya o rdan.

Bir kere çıktım mı burdan,

seni de çekip alının sonra!»

«Sakalım hakkı için, dedi teke, aşkolsun.

Akıllı adamsın vesselam.

Hani kırk yıl düşünsem de uzun uzun,

ben böyle bir marifet bulamam.»

Tilki çıktı kuyudan, bıraktı dostu nu.

Bir güzel de vaaz verip

sabretmeğe davet etti onu.

Dedi ki : «

Böyle bir kuyuya girip

-

satın almazdın başına belaları

sakalın kadar akıl verseydi sana Tanrı.

Haydi hoşça kal. İşim çok,

kaybedecek vaktim yok.

Sen artık uğraş, didin, çıkınağa çalış burdan.>>

Her işin sonunu düşünmeli insan.

KART AL, Y ABANDOMUZU VE KEDi

Y avrularıyla kartal yerleşmişti

oyuk bir ağacın tepesine

ağacın dibinde bir domuz, ara yerde de bir kedi.

Kardeş kardeş yaşarlarken bu bölüşme sayesinde,

kedi fesatlığıyla bozar bu ahengi,

tırmanıp kartalın yanına gider

ona şöyle der :

,,_ Bizimki değilse de, her şeyimiz olan çocuklarımızın

ölümü yakın.

Görmüyor musunuz, işte bakın :

şu melun domuz toprağı boyuna eşeleyip azıyor,

ayaklarımızın dibinde lağım kazıyor.

Meşeyi köklemek istediği belli pek,

niyeti yavrularımızı mahvetmek.

Ben razıyım yine, hiç olmazsa

yavrularımdan bir taneciği kalabilse bana.>>

Fesatçı kedi burayı böylece kaygılandırdıktan sonra

doğruca aşağı iner,

yan gelip yatan domuza şöyle der :

«- Tavsiyem olsun size;.sakın

yavrularınızı yalnız bırakma yın,

kartal onları parçalayacak. ..

Fakat aramızda kalsın bu sır,

sonra benim başımda patlar kabak.»

Kedi burayı da böylece kaygılandım

ve deliğine çekilir.

Çocuklarına yem getirrneğe bile gidemez kartal,

aynı iş damuzun da başına gelir.

Asıl tehlikenin açlık olduğunu görmez bu iki aptal,

ikisi de yerinden kımıldamaz, inat eder.

Kartal der ki, nerdeyse patlayacak lağım,

ayrılınağa gelmez, yavrularımı kurtarmalıyım;

domuzsa, aman çocuklarım parçalanmasın, der.

Ve nihayet yapacağını yapar açlık :

hiç kimse sağ kalmaz artık

domuzlardan, kartallardan,

kediler için de gün doğar işte o zaman.

Fesadın dili her haltı yer

korkunç ustalığıyla ortalığı altüst eder.

Bence unutmamak lazım şunu :

Pandar'un kutusundan çıkan�

kötülüklerin en melunu

fesatlıkur

ve bütün dünyanın nefretine layıktır.

'Promete ateşi çaldığı için Jupiter onu cezalandırmak ister; Pandor'u ona karılığa alsın diye gönderir.] upiter, Pandor'a içi bütün kötülüklerle dolu bir de kutu vermiştir. Promete, Pandor'u almaz. Promete'nin kardeşi Epimete onunla evlenir. Kutuyu açar. Bütün kötülükler yeryüzüne dağılır, kutunun dibinde yalnız ümit kalır.

SARHOŞLA KARISI

Vazgeçilmez bir kusuru vardır herkesin,

düzeltemez bu kusuru ne korku, ne utanma.

Buna dair bir hikaye geldi aklıma;

ben sözümü bir misalle desteklemeksizin

ağız mı açarım zaten.

Ayyaşın biri varmış

baş alamazmış içkiden,

sağlığını, aklını, parasını bu. uğurda harcarmış.

Böyleleri daha yarı ·yarıya dotaşmadan pazarı

meteliksiz kalırlar, kesenin dibine ekilir dan.

İşte bizimki de bir gün öyle çeker ki üzüm suyunu

aklını, fikrini, şişenin içinde kaybeder.

Karısı bir mezara kor onu.

Orda taze şarap iyice mayalanır.

Derken adam uyanır,

etrafına bakınca neler görür neler :

bir ölü kandili, bir kefen.

«- Vay, bu da nesi? der.

anlaşılan, karımı dul bırakmışım ben.»

Karısı çıkagelir derken :

bir cadı kılığına girmiş kadın,

bir maske takmış, sesi de korkunç, kalın.

Yaklaşıyor, sözde ölünün tabutuna,

bir tas çorba uzatır, zebanilere layık.

68

Adamcağız da cehennemde mesken tuttuğuna

iyice kanaat getirir artık :

«- Sen kimsin?» der bu hayalete. Cevap verir kadın :

«- Tabiakarıyı m Şeytan ın,

kabirdekilere ben

yemek getiririm, yemek.»

Adam hemen sorar düşünmeden :

<<- Peki, içecek de getirir misin, içecek?»

KURTLA LEYLEK

Kurtlar oburcasına, hapur hupur yemek yer.

İşte bunlardan biri bir ziyafete gider,

duyduğuma göre de, öyle acele eder,

öyle telaşlanır ki, ölmesine kıl kalır :

Koskocaman bir kemik boğazına takılır.

Bağıramaması da onun hayrına olur.

O sırada oradan bir leylek geçmektedir.

Kurt işaret edince leylek de koşar gelir.

Bizim bu cerrah bayan hemen işe koyulur,

çıkarır çok büyük bir ustalıkla kemiği,

ücretini de ister.

Kurt : "Ücretiniz mi? der!

oh ne iyi, ne iyi!

Size yetmedi demek :

boynunuzu ağzıının içinden çekebilmek?

H;tydi ! Siz nankörsünüz,

Hem de bir daha pençeme düşmeyegörünüz!..»

İNSANlN ALTETTİGİ ARSLAN

Bir resim yaptı bir sar..atkar,

resmi de sergiye koydular:

yere yıkılmış bir arslan, koskocaman;

onu da yıkan bir tek insan.

Övünüyordu resme bakan.

Bir arslan geçti ordan :

durdu gevezelik, kesildi çan çan .

.:Görüyorum, dedi arslan,

sizindir bu resimde şan.

Fakat ressam yalan söylemiş size, yalan.

Resim yapmayı bilseydi soydaşlarımdan biri,

hem de haklı olarak, biz kazanırdık zaferi.»

TİLKİ İLE ÜZÜMLER

Gaskonyalı bir tilki, yahut Normandiyatı belki,

neredeyse acından ölecekti ki,

bir çardağın üstünde olgun üzümler gördü :

kabukları kızıl, kara.

Elinden gelse hepsini silip süpürürdü.

Fakat yetişemediğinden onlara :

«- Bunlar ham, dedi, dokunur insana yemesi.»

Sızianmaktan iyi değil m i böyle demesi?

KUGU KUŞU İLE AŞÇIBAŞI

Kanatlı hayvanlarla dolu bir yerde yaşıyordu

bir kaz palazıyla bir kuğu kuşu.

Besleniyordu bu iki ahbaptan biri

nurlansın diye efendisinin gözleri,

ötekiyse onun ağzına layık.

Biri aklınca bahçede arkadaşlık edecekti ona

öbürü evde arkadaşlık.

Şatonun hendeklerinde dolaşırlardı boyuna,

kah görünürlerdi sularda, yan yana yüzerken,

kah koşariardı sularda, dalıveritlerdi derken.

Bir türlü de ulaşamazlardı boş emeklerine.

Bir gün aşçıbaşı birkaç kadeh atınca birbiri üzerine

kuğuyu yakaladı boynundan kaz palazı yerine,

boğazlayacaktı onu, yapacaktı yahnisini.

Ölümü yaklaşan kuş yalvardı yükseltip tatlı sesini.

Aşçıbaşı afalladı,

yanıldığını anladı :

«- Nee? dedi, pişirecek miydim böyle bir türkücüyü ben ?

Hayır, hayır esirgesin beni Tanrı

Böyle hünerli bir boğazı kesrnekten .. ,s

Bir mesel vardır :

Tatlı dil yılanı bile deliğinden çıkarır.

'Bir efsaneye göre kuğu ku�ları ölürken öterlermi� ve bu son ötüş

olağanüstü bir güzellikteymiş.

KURTLARLA KOYUNLAR

Bin yıldan fazla süren bir savaştan sonra,

kurtlar barış yapar koyunlaİ'la.

Her iki tarafa da bu iŞin faydası var.

Çünkü kurtlar nice şaşkın koyunu yiyorsa da,

nice kurt postundan gocuk yaptı çobanlar.

Rahat yoktu ne avcılık, ne de otlanmak için.

Maldan mülkten faydalanmak imkansızdı çekinmeksizin.

Dedik ya, barış yapılır, verilir rehineler :

kurtlar yavrularım, koyunlar köpeklerini verir.

Taraflar tam anlayış gösterir.

Andlaşmayı temsilciler imza eder.

Fakat daha mürekkebi kurumadan yazıların

kurt yavruları kurt haline gelip,

kan kokusunu da alıp,

çobanların yokluğunu da fırsat bilip

boğarlar yarısını en tombul kuzuların,

takarlar dişlerine, ormana çekilirler.

Zaten gitmiş gizlice kendi adamlarına haber ...

Onlar da saldırırlar hemen,

boğarlar köpekleri :

verilen sözden .emin, rahat rahat uyurken,

parça parça edilir kurtulamaz hiçbiri.

Biz burdan çıkarabiliriz şu neticeyi :

kötülerle savaşmalı artsız arasız.

Sözüm yok, barış yapmak iyi,

fakat faydasızdır, faydasız :

kah pe düşmantarla barış yapmamız ...

74

İHTİY ARLA YAN ARSLAN

İhtiyarlamıştı ormanların yılgısı arslan.

Tüterken gözünde eski zaman

hücuma uğradı günün birinde,

onun bu güçsüzlüğünden kuvvet alan

tebaaları tarafından.

Yaklaşıp onu tekıneledi beygir, .

kurt dişledi, öküz süstü.

Zavallı arslan kükreyecek halde bile değildi.

Bütün gamı, kasaveti üzerinde

şikayetsiz bekledi, talihine küstü.

Nihayet görününce eşek,

Arslan iniedi : « Yeter artık, dedi, yeter,

bu hal ölümden beter,

çünkü senden de dayak yemek

iki kere ölmek demek.»

BİR AMBARA GiREN GELiNCİK

İnce uzun endamlı bayan gelincik,

bir ambara girdi bir delikten : daracıktı delik.

Gelincik yeni kalkmıştı hastalık tan.

Ambarda kendini yiyip içmeğe verdi,

iyice besiendi bayan.

Yuttu, kemirdi.

Ne kadar pastırma, ne kadar peynir

eriyip gitti, Allah bilir!..

Böylelikle bizimki yağlandı,

yusyuvarlak oldu;

karnı davul, sivri suratı ablak oldu.

Haftanın sonunda henüz kalkmıştı ki yemekten

bir gürültü işitti, çıkmak istedi delikten.

Sığıp geçemeyince, yanıldığını zannetti,

fır dolandı :

«- Delik o delik, şaşılacak iş, dedi,

ben burdan girmiştim beş altı gün önce.»

Bir fare onu böyle sıkıntıda görünce :

«- O zaman göbeğiniz, dedi, daha az şişmandı.

Zayıf girdiniz, zayıf çıkmalısınız ...

Bu söz başkalarına da söylenebilir böyle ...

Fakat biz derinleştirip karıştırmamalıyız :

onların işini sizinkiyle ... •

DÖRDÜNCÜ KİTAP

ÇOBANLA DENİZ

Bir çoban rahatça yaşıyordu deniz kıyısında

sürüsünün geliriyle uzun zamandan beri.

Çok değildi, ama

sağlaındı geliri.

Fakat sahile gemilerden çıkan servetleri

seyretmek nihayet onu çıkardı baştan.

Sattı sürüsünü çoban,

parasını denizde ticarete yatırdı.

Gemi battı, para yı da batırdı.

Çoban döndü tekrar koyunlara,

fakat artık sahip değildi onlara,

sadece bir sığırtmaçtı şimdi.

Bir müddet geçti aradan, biraz para edindi,

gitti, da var aldı yine.

Bir gün bakarken sahile yanaşan tüccar gemileri ne,

gemiler rahatça yanaşıyordu, dinmişti rüzgar.

Çoban dedi ki : «Hey sinsi sular,

para istiyor yine galiba canınız,

gidin başka kapıyı çalın,

kimden alırsanız alın,

benimkinden ümidi kesin yalnız.,

Uydurma değil, gerçekti bu hikayenin temeli,

yani demek isterim ki, ben :

Insanın gözünü hırs bürümemeli,

kapılmamalı dalga ya,

yoksa denizde altın arayım derken

karada kalırsın ya ya.

EŞEKLE KÜÇÜK KÖPEK

Zorlamayalım kabiliyetimizi :

Bu, daha nazik yapmaz bizi.

Ne kadar uğraşsa da kaba saba bir herif

ne kibar olabilir, ne zarif.

Hoşa gidebilmek vergisi pek az insanda var :

Allahın sevgili kulları onlar.

Bu işi bırakmalı onlara.

Yoksa benzer iz sonra :

sahibine daha sevimli, daha şirin

görünmek için

onu akşamağa kalkışan eşeğe ...

Hani o, demiş ki içinden : «Nasıl, niçin,

şu köpek miniciktir diye

sokulsun da hanıma, beye,

dizleri dibinde yaşasın da,

ben ezileyim so pa altında?

Onun marifeti ne? Susta duruyor,

Hoşa gidebilmek için ben de yaparım bunu,

bu işin neresi zor?»

İşte aklından bu güzel düşünceler geçerken,

sahibini keyifli görüp yanaşmış hemen,

ve aşınmış nallarından birisini kaldırıp

indirmiş çenesine onun, büyük bir muhabbetle,

o tatlı sesiyle de şarkısını haykırıp

bir kat daha cila vermiş bu harekete.

Sahibi : «Hasrettim, demiş, böyle bir şarkı duymaya!

Siz çağırın şuradan sopalı seyisi ... »

Seyis gelmiş. Eşekte değişmiş sesin perdesi.

Böylece bitmiş bu komedya.

MA YMUNLA YUNUSBALlCa

Yunanlılarda bir görenek vardı :

çıktıkları zaman deniz seferine,

yolcular gemilerine

maymuntarla köpekleri de alırlardı.

İşte böyle bir gemi yana yatar,

Atina dolaylarında batar.

Deniz fırtınalı pek,

hepsi de mahvalup gidecek

yunuslar imdada gelmeseler ...

Bu balık, soyumuzun dostuymuş meğer.

Pline, tarihinde yazıyor bunu,

biz de elbet buna inanıyoruz ...

Kurtarır, kurtarabildiğini bir yunus,

hatta bir maymunu ...

Oldukça benzediğinden biz kardeşlerine

alır sırtına bir insan zannederek onu.

O da, öyle bir kurulur ki yerine :

şu meşhur şarkıcıdır" sanırsınız ..

Yunus, onu karaya çıkarmak üzereyken,

sorar tesadüfen :

«

Siz Atinalı mısınız?»

-

«- Evet. Orda pek tanırlar, severler bizi.

Görülecek bir işiniz varsa eğer,

gelin bana ... Akrabatarımın hepsi

gayet yüksek mevkideler.

Amca oğlum belediye reisi.»

Yunus der ki : «- Mersi.

Öğrenmek istiyorum yalnız,

Pire'ye de şeref verir mi varlığınız,

sık sık gidip gelir misiniz?,.

«- Hemen hemen her gün .. Ahbabız.

Hem o benim en yakan dostu md ur, bilir misiniz?"

Bizim kuyruksuz maymun aldanmıştı :

bir limanın adını bir insan adı sanmıştı.

Böyleleri çok var :

onlar için ha Vaugirard7 ha Roma.

Hiçbir şey bilmezler ama

her laf ın altından çıkarlar.

Yunus güler uzun uzun,

çevirir başını, bakar yüzüne kuyruksuzun.

Anlar ki sırtındaki hayvandır.

Dalar suya, onu batınr.

Gider birkaç insanı daha

kurtarmağa.

'Me·şhurşarkıcı: Arion. Gemi cileronu bir deniz yolculuğunda öldürmek istemişler. O da denize atlayıp bir yunus balığının sırtına binip kurtulmuş.

'Vaugirard : 1860'dan beri Paris şehrinin içine katılmışolan bir köy.

TA VUS TÜYÜ T AKlNAN ALAKARGA

Tüy döküyordu bir tavus, aldı onları alakarga,

Takıp takıştırdı bu tüyleri.

Dolaştı güzelliğiyle övünüp salına salına,

öteki tavusların arasında.

Onu tanıdı biri.

Hemen alaya aldılar,

yuha çektiler, ıslık çaldılar.

Baylar onun tü ylerini didik didik yoldular.

O yine hemcinslerine dönüp sığındı, ama

onu kapı dışarı etti onlar da ..

Böyle uzun kollu alakargalar az değildir.

Başkasının artığıyla süslenir ...

Bunlara : Eser-aşıran denir.

Susuyorum, varmak istemem üzerlerine,

adam sen de, bana ne ...

KURBAGA İLE FARE

Merlin'in8 dediği gibi :

·Aldatmak isteyen, aldatır kendi kendini.»

Bu söze bugün kim kıymet verir?

Fakat o bana göre hep aynı kuvvettedir.

Neyse, gelelim lafı getirmek istediğim yere :

Gayetle yağlı, semiz, şişman bir fare,

ne oruç, ne perhiz tanımaz bir fare,

bir bataklığın kıyısına keyifle kurulmuştu.

Bir kurbağa yaklaştı, onun diliyle konuştu :

«- Bir ziyafet hazırladım; bize buyurun.,.

Çorbacı fare kabul etti hemen,

fazla söze lüzum göstermeden.

Fakat öteki övdü yine uzun uzun :

banyo sefalarını, zevkini yolculuğun.

Yol boyu insana cenneti hatırlatırdı.

O bir gün elbet torunlarına anlatırdı,

oraların güzelliğini, halkını,

bataklık milletini

ve devletini.

Çözülmeyen bir mesele vardı yalnız :

Yüzer amma, yardımcısız yüzemez çorbacımız.

Buna da bir çare buldu kurbağa :

bağlandı farenin ayağı onun ayağına,

bir saz parçacığı gördü bu işi.

Girildi bataklığa; bizim kaypak kişi

karşı koyup geleneğe, göreneğe, ahde, yemine

çeker oldu misafirini suyun dibine.

«Avı avladık,» diyordu kendi kendine,

Farenin etini tam dişine göre buluyordu,

ya!ayıp yutmuştu bile hayalinde onu.

Biri çeker, biri çabalardı kurtulmağa.

Fare Tanrıya sığınır, gülerdi kurbağa.

O sıra, göklerde dolaşıp dönen bir çaylak

gördü sularda çırpınan biçareyi,

hızla indi üstüne, kaldırdı kaparak

hem kurbağayı, hem de fareyi.

Diyecek yoktu kuşun sevincine,

sığmıyordu içi içine,

çekecekti kendine

iki katlı bir ziyafet :

hem balık, hem de et.

Kapan kuranın

kendisi kısılır kapana.

Hainlik ekseri dokunur

hainliği yapana.

'Be� inci yüzyıl Fransız � övalye romanlarındaki kurnaz sihirbaz : Merlin.

ss

TİLKİ İLE HEYKEL

Büyükler, göstermeliktir ekseri :

Cahil hayranlara heybet salar görünüşleri.

Görünüşe göre hükmünü verir eşek,

tilkiyse, inceden ineeye inceleyerek

evirir çevirir onları, mihenge vurur,

kof bir kalıp olduklarını keserse gözü,

ona vaktiyle bir heykelin söylettiği sözü

hemen onlara kondurur.

İçi boş bir heykeldi o, hem de heybetli çok.

Tilki işçiliği övmüştü ona baktığı zaman :

<<

Güzel baş, demişti, fakat beyni yok.»

-

Nice nice büyükler heyketdir bu bakımdan.

KURT, KEÇi VE KEÇi YAVRUSU

Dolsun diye sarkık memelerinin içi

taze ot otlamağa giden bir keçi

kapatır kapısını, sürmeler,

oğlağına da şöyle der :

«- Aman,

parolayı almadan

kapıyı açmayın sakın ola.

Parola :

Yuf kurda da, soyuna da!.>>

Tam bu sözlerin üzerine

ordan bir kurt geçmektedir,

duyar parola yı, alır ezberine.

Oğlaksa, tahmin edileceği gibi,

kurdu görmemiştir tabii.

Keçi gider, kurt gelir, sesini değiştirir,

sofuca yılışarak :

«Yuf olsun kurda>> der, parolayı verir.

Sanır ki kapı açılacak da içeriye dalacak.

Aralıktan bakıp der ki, şüpheye düşen oğlak :

«Annemin eli beyaz, gösterin bana elinizi,

yoksa kapıyı açmam ... >> Beyaz el meselesi ! ..

Kurtları pek düşündürür malum a bu mesele.

Şaşırtır bizimkini de duyduğu sözler,

tersyüzü dönüp evine gider.

Hali ne olurdu oğlağın, düşünün hele,

sadece parolaya güvenseydi eğer?

Bir tedbirden iyidir iki tedbir,

hatta fazlası da fazla değildir.

SOKRA TlN SÖZÜ

Kendine bir ev yaptırıyordu Sokrat,

herkes bir fikir atıyordu ortaya.

Kimisi, «Doğrusu ya,

onun gibi bir insana layık bulmuyordu evin içini>>

kimisi de beğenmiyordu cephenin biçimini,

bir noktada birleşiyordu hepsi fakat :

odalar çok ufaktı,

dostlar bu evde rahatça adım bile atamayacaktı.

«- Bahtiyar olurdum, dedi onlara 'büyük Sokrat,

bu evi böylesine dolduracak kadar

sahici dostum olsaydı eğer.»

Sokratın hakkı var

elbette ki bu babiste çok büyüktü odalar.

Herkes dostluk iddia eder,

bunun lafı bol bol edilir,

fakat o binde bir bulunur, binde bir.

00

TARLAKUŞU İLE YA VRULARI VE BİR

TARLANIN SAHİBİ

Tarlakuşları yuvalarını ekine,

ekin çimendeyken yaparlar;

yani, sığmazken dünyanın içi içine,

yani, sevişirken denizlerde canavarlar,

kaplanlar ormanlarda, tarlakuşları tarlalarda,

yani, baharda,

yani, ürerken, üretirken tabiat. ..

Bir tarlakuşu fakat,

tatmadan tadını bahar sevdalarının

yarısını geçirmişti baharın.

Nihayet karar verdi tabiatı örnek almaya,

anne olmaya.

Yuva yaptı, yumurtladı, kuluçkaya yattı hemen,

çıkardı yavruları çabucacık.

Fakat yavrular uçacak hale gelmeden

ekinler iyice olgunlaşmıştı artık.

Tarlakuşunun işi başından aşkındı zaten;

yavrularına yem aramağa giderken

tetikte durmalarını tenbihledi :

«Bu tarlanın sahibi, dedi,

oğluyla gelirse, hem de onunla gelecek,

dinleyin bakalım ne söyleyecek?

Biz de ona gqre

ya kalır, ya veda ederiz bu yerlere.>>

Henüz uçup gitmişti ki tarlakuşu,

geldi oğluyla beraber tarla sahibi :

«Bu buğdaylar, dedi, tam olmuş gibi.

Gidip rica edin de toplansın konu komşu,

bize yardıma gelsinler erken erken

yarın, gün ağarırken.>>

Tarlakuşu geri döndüğü zaman,

yavrular telaşla bağırdı yuvadan :

«- Tarla sahibi haber gönderdi,

yarın komşular yardıma gelsinler, dedi.»

«- Dediği buysa, dedi onlara tarlakuşu,

üzülmeyin, bırakın telaşı.

Yerimizde kala biliriz. Fakat yarın yine

iyice dinlemek lazım.

Şimdi yeminizi yiyin bakalım.»

Yem yenildi, uyudular : hem yavrular, hem anne.

Gün ağardı, fakat gelmedi konu· komşu.

Yine yem aramağa gitti tarlakuşu.

Yine her zamanki gibi

geldi tarla sahibi.

«- Buğdaylar, dedi, biçilemedi

Komşular da ayıp etti sözlerinde durmamakla.

Biz de pek yanıldık, pek,

böyle ağır canlı tembellere güvenerek.

Oğlum, siz hemen hısım akraba ya gidin,

aynı şeyi rica edin ... »

Yuvada korku, telaş, her seferkinden baskın :

<<- Anne, o, haber gönderdi akrabalara ... >>

90

«- Hayır, yavrularım, siz rahatımza bakın,

biz yerli yerimizdeyiz daha ... »

Haklı çıktı tarlakuşu. Kimsecikler gelmedi.

Tarla sahibi gezdi tarlayı üçüncü defa :

«- Biz, kendimizden başkasına güvenmekle

çok, ama, çok yanıldık, dedi.

Oğlum, şunu iyice belle' :

Kendi kendinden yakın akraba,

kendi kendinden iyi komşu olmaz insana.

Şimdi ne yapacağız, bak bana :

Yarından tezi yok toplayıp ev halkını

biçeceğiz ekini

hepimiz birer orak

alarak ...

İşin en kestirmesi bu!. .. »

Bu kararı duyunca tarlakuşu :

«Yavrularım, dedi, işte bize yol göründü şimdi.»

Hemen de kanatlara hız verildi,

yavrular da teker meker

uçup sıvışıldı hep beraber.

BEŞİNCi KİTAP

TOPRAK TENCERE İLE DEMİR TENCERE

«- Yola çıkalım,» dedi,

toprak tencereye demir tencere.

O da özür diledi :

«- Başıma, dedi, bela gelir,

ocak başından ayrıldım mı bir kere.»

Çünkü en ufak bir şey onu,

ona şöylece dokundu mu

parça parça edebilir,

tuz buz olup dağılır.

«- Fakat, dedi, kalındır sizin deriniz,

siz hemen yola çıkıveriniz.»

Demir tencere dedi : «- Hayır,

sizi koruruz, elbette, biz.

Sert bir şey size daha değmeden

girer im aranıza ben,

kurtarırım tehlikeden.»

Toprak tencere n e desin buna karşı?

Aldı soluna onu

demir tencere, yani arkadaşı,

tuttular yol boyunu.

Yalpalaya yalpalaya

gidiyorlar ta kır takır.

En ufak bir sarsılma

onları birbirine çarpmaktadır.

Hep de toprak tencerenin canıdır yanan.

Zaten daha o, yüz adım yol almadan da,

aman, zaman derneğe kalmadan da,

darmadağın edildi arkadaşı tarafından.

Dengirniz olmalı arkadaşımız,

yoksa bu tencerelerden birisi gibi

yanar bizim de başımız.

KÜÇÜK BALlKLA BALlKÇI

Allah sağlık verirse, evet,

küçük balık büyür elbet.

Fakat onu tutup salıvermek

düpedüz delilik olsa gerek.

Çünkü tekrar tutulur mu; belli değil pek ...

Balıkçının biri bir dere boyunda

bir sazan yavrusu tuttu, ufacık, pire boyunda :

«- Bin bereket, dedi,

başladık ziyafete.

Atalım bunu sepete.»

Zavallı yavru yandı ona halince derdini :

<<- Ne yapacaksinız, dedi, beni?

Ben yarım lokma bile değilim.

Bırakın büyüyeyim.

Beni tutarsınız yine,

hem de satarsınız zengin bir mültezime:

Halbuki şimdi benim gibi

yüz tane tutmalısınız ki

bir ta bak yemek çıksın. Hem de ne yemek ya!.»

Dostum, dedi, balıkçı, o yemeğin nesi var?

« -

Siz, dil dökün istediğiniz kadar,

bu akşamdan tezi yok gireceksiniz tava ya,

nar gibi kızaracaksınız, nar ... »

Boşuna laf etmedim ben :

Hem daha sağlam, hem daha iyidir

senin olan bir,

senin olacak olan iki'den.

'La Fontaine'in bu yazıları yazdığı devirde Fransa'da vergi mültezimleri vardı.

KUYRUKSUZ TiLKi

İhtiyar, fakat yaman mı yaman bir tilki,

dehşetli tavuk düşmanı hem de, tavşan avcısı müthiş,

yani, tepeden tırnağa tilki olan bir tilki,

nihayet bir kapana tutuluvermiş,

kurtulmasına kurtulmuş, ama

kuyruğunu bırakmış rehin.

Kuyruksuz kalan bizimkinde bir utanma, bir sıkılma,

fakat ne de olsa ustakar olduğu için

ötekileri de kendine benzetrnek istemiş,

ve bir gün tilkilerin bir toplantısında şöyle demiş :

<<

Sanki bu faydasız ağırlık bir işimize mi yarar!

-

Süpürüp gider yolların çamurunu

bu kuyruğun bize ne faydası var!

Kesmeli onu.

Hem bana kalırsa bunu yapmalısınız hemen.»

Ordakilerden biri demiş ki : «Çok güzel akıl verdiniz bize,

fakat şöyle dönünüz de arkanızı lütfen,

biz de cevabımızı öyle verelim size.,.

Bu sözler üzerine yuhalarla çınlamış ortalık

bizim biçarenin ne dediği de belli olmamış artık.

Zaten bu işte gayreti boşunaydı onun :

mo dası geçmez ki kuyruğun ...

BEYGİRLE KURT

Kurdun biri; hani bir mevsim var :

hani canlanır ılık güneşte otlar,

hayvanlar evlerini bırakır,

hepsi hayatlarını kazanmak için bir yol aramaktadır,

yani kış bitimi, yani bahar,

ne diyordum? Ha, işte kurdun biri,

bu mevsimde görür çayıra salınmış bir beygiri;

siz onun sevincini düşünün gayrı!

«- İşte bir av ki, tam dişe göre, der.

Niye koyun değilsin? Daha emin olurdu işler.

Halbuki şimdi kurnazlık lazım,

biz de kurnaz olalım ... »

İşte böyle düşün ür, yaklaşır adım adım,

kendini Lokman Hekimin öğrencisi diye tanı tır,

bütün şu çayırlık milletinin yakın ahbabıdır,

hem, hani övünmek gibi olmasın ama,

bulmuştur, evvel Allah, her derde deva.

Hastalığını saklamadan bay beygir,

kurt onu bedava tedavi edecektir.

Hem mademki onu böyle başıboş otlamağa bırakmışlar,

demek ki, bir hastalığı var doktorluk bakımından.>>

Beygir der ki : <<- Ayağırnın altında bir çıban var,

cerahatli bir çıban.»

Kurt der ki : «- Aman oğlum, aman,

ayaklardan başlar en korkunç hastalıklar her zaman.

Bay beygirlere hizmetle övünürüm ben,

hem cerrahlık da gelir elimden.»

Böylece, hastasını rahatça yutabilsin diye

bizim kurnaz getirmez işi aceleye,

fakat işkillenen beygir basınca tekmeyi

pestilini çıkarır onun,

çenesini dağıtır, dişlerini döker.

Kurt düşünür mahzun mahzun,

kendi kendine şöyle der :

«- İyi oldu, iyi ,

herkes kendi zana,atını yapsın,

kökçülük nene gerek, sen bir garip kasapsın ... »

! O l

ÇİFTÇİ İLE ÇOCUKLAR!

Olmayan yok toprakta

bütün iş çalışmakta.

Zengin bir çiftçi anlar ölümünün yaklaştığını

oğullarını çağırtıp der ki : « - Çocuklar,

ataların bize miras kalan toprağını

satmayın sakın :

içinde bir define var.

Yerini bilmiyorum. Fakat biraz gayretle

bulursunuz onu, geçirirsiniz ele.

Oraktan sonra altüst edin her yanını tarianızın

çapala yın, belleyin, kazın,

el değmemiş hiçbir yeri kalmasın ... »

Baba ölür, çocuklar altüst eder tarlayı,

bulamazlar defineyi, parayı

fakat işlenmiş tarla iki kat m,ahsul verir.

Akıllı ihtiyar, ölmeden önce,

oğullarına göstermiş olur ki böylece :

Çalışmak definedir.

DOGURAN DAG

Doğum sancılarıyla kıvranıyordu dağ,

yer gök inlemektedir.

Herkes koşuyordu bu uğultuya :

«- Bu dağ, Paris'ten daha büyük bir şehir

doğuracak,,. diyordu.

Dağsa dağura dağura

bir fare doğurdu.

Bu masalın konusu yalandır, ama

manası gerçektir.

Bu masal ne zaman gelse aklıma

gözümün önüne bir şairi getirir :

O, «- Ben öyle bir şiir yazacağım ki, der,

masralarında devler harbedecekler .»

Yani bol bol vaadeder, fakat ne çıkar çıka çıka :

hava.

10

PELEKLE ÇOCUK

Bir okul çocuğu

çok derin bir kuyunun kıyısına

uzanmış uyuyordu.

Hani, beş karış hava ya sıçrar insan

başına böyle bir iş gelse.

Fakat okullu, her yeri döşek yapar ona kalsa.

Her neyse,

şükür ki Fe le k geçti oradan

uyandırdı çocuğu usulcacık :

«

Y avrum, dedi, hayatınızı kurtardım, ama,

-

siz de bir dahasına dikkatli olun artık.

Düşseydiniz, yüklenir di kabahat benim sırtıma ...

Halbuki suç sizindi.

Söyleyin şimdi,

Allahaşkına rica ederim,

bu büyük tedbirsizlik de cilvem midir benim?,

İşte bunları söyleyerek

gitti Felek.

Bana kalırsa hakkı var Feleğin.

Yeryüzünde olup biten her şeyin,

bize göre, sorumlusu o yalnız.

Hep onun üstüne çullanırız,

hep onun kabahatlar, kusurlar.

Halbuki tedbirsizmişiz, sersemmişiz, ne çıkar,

hemen talihimize küserek :

Hey gidi kambur Fele.k, deriz, hey gidi kambur Felek! ..

ALTIN YU MUR TLA YAN TAVUK

«Az tamah, çok ziyan getirir», doğrudur, inanın.

Mesela, alalım ele, masalın anlattığını,

hani şu, tavuğu her gün altın yumurdayanın

tamahkarlığını.

Adam sanmış ki, tavuğun içinde define var.

Boğazlamış onu, açmış, bir de ne görse iyi,

bir şeycik yok. O da tıpkı öteki tavuklar gibi.

Böylece, yanına kar kalmış ettiği zarar.

Bu, ibret olsun, gözü doymaz hasislere.

Gördüm nice nicelerini günümüzde ben,

hemen tez elden zengin olalım derken

fakir düştüler birdenbire ...

GEYİKLE ASMA

Hani, çok gür, çok yüksek asmalarvardır ya,

işte bir geyik sığınarak böyle bir asma ya

gizledi kendini, kurtardı canını.

Avcılar da sanarak köpeklerin yanıldığını

gittiler ... Tehlikeyi atiatınca geyik

velinimetini yemeğe başladı yaprak yaprak.

Ne büyük nankörlük!

Hışırtı duyuldu, döndüler, kovatadılar onu,

geldi yine aynı yerde öldü dönüp dolaşarak.

«Cezamdır, çekeyim» dedi teslim ederken ruhunu.

Parçalandı köpekler tarafından.

Faydasızdı avcılara yalvarmak

çünkü o, çoktan ölmüştü avcılar geldiği zaman.

Size ibret olsun bu geyik :

sığındığınız yere etmeyin ihanetlik

YILANLA EGE

Ri vayete göre, bir saatçının komşusu olan

bir yılan

- ne komşu ya, düşman başına aman! girer bir gün dükkana yiyecek bulur muyum diye, bula bu la da bulur çelik bir eğe

ve başlar onu kemirmeğe.

Eğe şöyle der, öfkelenmeden :

,,_ Saldırdın kendinden sertine sen,

sersem kafalı küçük yılan!

Ben dörtte bir dirhem kaybederim pek pek,

seninse bütün d işlerin aşınıp gidecek.

Beni ancak bir şey ürkütür : zaman .

. .

»

Dar kafalılar,

bu sözlerden sizin de payınız var,

hiçbir iş beceremez, salarsınız her şeye

kemirelim diye.

Boşuna didiniyorsunuz,

sanır mısınız ki bir iz bırakır,

bunca güzel eserlerin üzerinde taarruzunuz,

onlar tunçtan, çelikten ve elmastandır.

107

TA VŞANLA KEKLİK

Alay etmemeliyiz kara bahtlılarla :

bahtımızın hep açık kalacağı ne malum?

İşte bu gerçeğe dair verir bazı misaller

akıllı Esope, masall arında.

Şimdi benim de anlatacak olduğum

tıpatıp o misallere benzer.

Bir tavşanla bir keklik

yaşarken bir tarlada, yuvaları bitişik,

galiba rabattılar da pek,

bir sürü av köpeği gözükerek

bir sığınak aramağa zorlar tavşanı.

Kaçar tavşan, bumuna gelmiş canı.

Şaşırtmaca ya getirip aldatır köpekleri

hatta Karabaşı bile.

Fakat kızgın vücudundan sızan teri

verir onu ele.

Kokuyu inceleyip düşünür Kara burun,

gerekli sonuca varır, düşer peşine onun.

Hiç yalan söylemeyen Taraman :

«- Nafile, der, yine kaçıp gitti tavşan.»

Fakat gelip can verir yuvasında bahtı kara.

Keklik alay eder : ,,_ Hani benzerdin rüzgara?

Ayakların ne oldu ? Yuf olsun öyle ayaklara!»

O böyle eğlenirken kendine gelir sıra,

keşfederler yerini.

Sanır ki kurtarır onu iki kanat.

Zavallı, hesaba katmaz fakat

aladoğanın yırtıcı pençelerini.

ı nR

A YI İLE İKİ AHBAP

İki ahbap, paraca dardalar diye,

komşuları kürkçüye

satarlar canlı bir ayının postunu.

Çünkü nasıl olsa öldürecekler onu ...

Ahbaplara göre, ayıların şahıymış bu ayı,

kürkçü zengin olacakmış bundan dolayı.

İki gocuk çıkarmış rahat rahat,

sonra da çek sırtına karın üstünde yat.

Yani ayı da, kendileri de övülür hep,

hani koyunlarını bu kadar övmez celep.

Mal, derler, sana teslim iki gün sonra.

Pazarlık biter. Ayı yı bulmağa gelir sıra.

O da tırısa kalkmış görünür. Bir de heybeti var,

yıldırımla vurulmuşa döner ahbaplar.

Uymaz çarşıya evdeki pazar,

ayıdan da zarar ziyan istenemez tabii.

Fırlar bir ağacın tepesine ahbaplardan biri.

Taş kesilir ötekisi, kendini yere atar,

öyle nefes almadan yüzükoyun yatar.

Çünkü işitmiş olduğuna göre

ayılar dokunmazmış bazan,

nefes alma yan, kımıldama yan cesetlere.

Gerçekten de bu oyuna düşer Karaoğlan.

Görür yerde ya tanı, ölmüş sanır onu.

Fakat yine de şüphelenir biraz,

evirir çevirir, yaklaştırır burnunu,

koklamadık yerini bırakmaz.

I OQ

«- Evet, bir ceset, hem de kokmuş bile,, aer.

Çekilir ord an, girer ormana.

Ağaçtaki tüccarımız ağaçtan iner,

arkadaşına gelip : « Bravo, der, sana,

-

biraz korktun, ama atiattın tehlikeyi bak.

Fakat k ürk meselesi ne olacak?

Hem o, senin üstüne eğilmişti de hani,

evirip çevirdi de seni,

kulağına ne söyledi?»

«- Ne mi söyledi? Dedi ki, hiçbir zaman

satmamalı postunu, ayıyı avlamadan >>

. . .

1 1 0

ARSLAN POSTU GİYEN EŞEK

Arslan post u gi yen eşek

korku saldı dört bir yana.

Yiğitlik çok uzaksa da ona

dünyayı titretiyordu mübarek.

Fakat aksiliğe bak,

ucundan görünüveren bir kulak

belli etti palavrayı.

Hemen girişti fasla değirmenci dayı,

i�in aslını bilmeyenler baktı şaşarak.

Oyle ya, dayı arslanı katmış da önüne

sürüyordu değirmene.

Fransa böyle palavracıların yeridir.

Çoğunu burdaki eşeğe benzetirim ben.

Onlara heybet veren:

sırmalı kordonlu maiyetleridir.

AL TlN Cl KİT AP

ÇOBANLA ARSLAN

Koyunlarının eksildiğini gören bir çoban,

yankesiciyi kıstırıp yakalamak ister.

Bir mağaranın ağzına gider,

bir kurt kapanı kurar, işkillenip onlardan.

«- Tanrım, ben daha burdayken, der,

Sen o hay lazlardan birini düşürürsert eğer

gözümün önünde bu kapana,

bu zevki tattırırsan bana,

gayet hesli bir dana

kurban ederim sana.>>

Daha sözü bitmeden bir arslan çıkar mağaradan,

yığılır yere korkudan dizleri kesilen çoban :

«- Ne istediğini bilmiyor insanoğlu, der.

Hani, Tanrım, sen o koyunlarımı çalanı eğer,

ben burdayken, önümde düşürürsen kapana,

adamıştım ya senin mihrab;na bir dana,

şimdi sen defet bunu, bir öküz keseyim sana.»

ı ı s

ARSLANLA AVCI

Av meraklısı palavracının biri

köpeğini kaybeder, köpek de cins, iri.

Onu bir arslan gövdeye indirmiştir diye

düşer şüpheye,

bir çobana rastlar. <<- Allah aşkına, der,

bana şu hırsızın yerini göster,

gidip hakkından geleyim hemen.»

Çoban der ki : «- Şu dağlardır durağı onun.

Ben her ay bir koyun

baç veririm ona ve gezerim kırlarda çekinmeden,

bakarım rahatıma.».

Çoban böyle konuşadursun,

arslan çıkagelir çevik adımlarla,

sıfırı tüketir bizim palavracı tosun :

<<- Aman Jupiter, diye haykırır, aman jupiter,

ba·na kaçıp gizlenecek bir delik göster·"

Tehlikede sınanır yiğitlik de, yiğit de,

ak koyun kara koyun belli olur geçitte ...

I 16

GÜNEŞLE RÜZGAR

Güneşle rüzgar

atlı bir yolcu gördüler.

Adam sıkıca giyinmiş. Mevsim sonbahar.

Tedbirli olmalı bu mevsimde yola çıkanlar.

Bakarsın bir güneş açılır, bir yağmur yağar.

E bemkuşağı da, bu aylarda kuşak sarmalı, der.

�u aylar, gerçekten de sakat aylardır.

Işte, bizim yolcu da yağınura karşı hazır :

çift astar lı yağmurJ{ık, kumaşı da takır takır. ,

Rüzgar der ki : «- Bakıyorum da şu adama,

gülesim geliyor. Her şeyi düşünmüş önceden,

beni hesaba katmamış ama.

Bir kere esmeyegöreyim ben,

ne düğme kalır, ne ilik,

yağmurluk da cehennemin dibini boylar üstelik.

Eğleniriz, hoşça vakit geçer.

Ben şöyle bir esivereyim, isterseniz eğer.

Güneş der ki, sözü kısa keserek :

«- Sizinle bahse ıutuşalım iki miz,

bakalım şu atlının yağmurluğunu hangimiz

sırtından çıkartabilecek?

Siz başlayın, ışığunı karartabilirsiniz.>>

Rüzgar hemen işe koyulur, şişer bulutlarla.

Zebaniler gibi de bağıra bağıra

koparır kıyametleri.

I I

Kasar, kavurur, allak bullak eder geçtiği yeri.

Gemiler batar, çatılar uçar evlerin üstünden :

hepsi de bir yağmurluk yüzünden.

Yağmurluğunu rüzgar şişirmesin diye

yolcu başvurmuştur her çareye.

Rüzgar köpürür, atlının umrunda olmaz.

Yalnız yakasıyla etekleri çırpınır biraz.

Rüzgarın mühleti bitince,

çünkü bahse mühlet konmuş önce,

Güneş dağıtır bulutları, can verir ortalığa.

Yolcuyu da sarar sıcaklığıyla,

başlar terJetrneğe onu,

nihayet çıkarttım yağmurluğunu.

Hem de gücünü kullanmaz sonuna kadar.

Zorun yapamadığını tatlılık yapar.

ı ı8

GENÇ HOROZ, FARE YAVRUSU

VE KEDi

Dünyadan habersiz, minicik bir fare yavrusunu

çok şaşırtmıştı başından geçen bir iş.

O da geldi annesine şöyle anlattı bunu :

«- Bu devletin sınır dağlarını henüz geçmiş

tıkır mıkır gidiyordum ki

yani : tanınmak isteyen genç bir fare gibi,

gözüme iki hayvan ilişti ansızın.

Biri tatlı, halim selim, zarif,

öbürü gürültücü, deli bir herif :

bir de sesi var : ötüyor çın çın.

Tepesine de bir et parçası kondurmuş.

Sanki uçmak istermiş gibi de

kollarını çırpıyor, ikide birde.

Kuyruğunu da sorguç gibi sarkıtıp durmuş.»

Anladınız, değil mi?

Fareciğin anlattığı genç bir horoz, değil mi?

Hem de nasıl anlatıyor, bilmesen aldanırsın,

görülmedik bir Amerikan icadı sanırsın.

,,_ Evet, kollarını böğürlerine vuruyordu,

kıyametleri koparıp duruyordu.

Ben ki, eşsizim çok şükür, yiğitlikten yana,

can ve yürekten lanet ettim ona,

korkudan kaçtım bıraktım.

I 1 9

Halbuki öteki tatlı hayvanla tanış:ı,caktım.

O da tüylü bizim gibi.

Uzun kuyruklu, alaca, hem de onur sahibi.

Bakış yumuşak, fakat gözler pırıl pırıl canlı.

Herhalde farelerle arası çok iyi olmalı.

Çünkü bizimkiler gibi kulaklarının biçimi.

Dedim ya, kendisiyle tanışmak için yaklaşırken,

öteki kaçırttı beni, haykırıp tiz perdeden.»

«- Oğlum, dedi anne, o tatlı hayvan bir kedidir.

Sen ondaki güzelliğe bakma.

Akrabamızdır, ama

ikiyüzlüdür, kötü niyetlidir.

Ötekiyse, tersine büsbütün,

bize kötülük etmesi şöyle dursun,

belki yemeğimizin içinde çıkar bir gün.

Kedi ye gelince, sen ona yemek olursun ... »

Görünüşe aldanma,

her güzel yüzlüyü güzel huylu sanma.

1 20

SOYU İLE ÖVÜNEN KATIR

Bir başpapazın katın asaletinden dem vururdu,

anası kısrağın yiğitliklerini anlatıp dururdu :

Filanca işleri görmüş o, gitmişti taa falanca yere,

bundan dolayı da oğlu geçmeliydi tarihlere.

Bir papaza hizmet etmek, doğrusu,

ona layık iş değildi.

Ka tır ihtiyarladı, bir değirmene koydular onu,

işte o zaman babası eşek aklına geldi.

Bir aptalın aklını başına getirirse,

yani ona gerekli dersi verirse

felaketin de hayırlısı olur

ve bu söz yerini bulur.

1 2 1

KENDiNi SUDA SEYREDEN GEYİK

Bir geyik bakıyordu bir pınarın aynasına,

kendini seyrediyordu.

Boynuzları hoşuna gidiyordu,

onlar, gerçekten de güzeldi güzel olmasına.

Fakat tiksiniyordu, suya gölgesi vuran,

ipince, değnek gibi bacaklarından.

«

Bu başa böyle bacaklar, bu ne nisbetsizlik,»

-

diyordu kederle bakıp onlara geyik.

<<Alnı m en yüksek ağaçların tepesine erişir.

Bacaklarımsa bana layık değildir.»

İşte o böyle söylenip dururken

bir av köpeği ürküttü onu yerinden,

o da bir ormana daldı hemen.

Boynuzları, bu baş belası ziynetler,

ikide bir takılıp kestiler yolunu,

bacaklarının işini berbat ettiler.

Halbuki bacaklarıydı kurtaran onu.

Güzelliği över, hor bakarız faydalıya.

Halbuki çok defa mahveder bizi güzellik.

İşte, belalı boynuzlarıyla övünüyordu geyik,

halbuki kurtardı canını bacaklarıyla.

TA VŞANLA KAPLUMBAGA

Koşmaktan ne çıkar, tam vaktinde hareket etmeli.

İşte, tavşanla kaplumbağa bunun misali.

«

Sizinle bahse girerim ki, dedi, kaplumbağa,

-

şu hedefe varamazsınız benden önce.»

Cevap verdi ayağına çabuk hayvan,

yani tavşan :

«- Aklınızı oynattınız galiba.

Bir müsil alın da temizlenin iyice.»

«- Aklım başımda benim. Kendinize bakın siz.»

Tutuşuldu bahis.

Koydular hedefin yanına

bahsi kazananın alacağı şeyi.

Yani neyi?

Orası lazım değil bana.

Hatta lazım değil hakemin kim olduğu da.

Tavşan hedefe dört adımda ulaşabilirdi.

İşi alaya döktü halbuki.

Kavalamaca oynadı, köpekleri aldattı,

çekti onları tarlalara.

Yemek yedi, sırtüstü ya ttı.

Ne yandan esiyor diye kulak verdi rüzgara ...

Kaplumbağa yola çıkmıştı çoktan.

Yürüyordu lök gibi ağır ağır.

Uğraşıp çabalıyor durmadan.

Ağırlığı içinde telaşlıdır.

1 2

Halbuki hor görüyordu bu zaferi tavşan,

hor görüyordu kaplumbağayı.

Bir marifet sayıyordu yarışa geç başlama yı.

Yatıyor, kalkıyor, filizleri yiyordu.

Yarıştan başka her şeyle ilgileniyordu.

Fakat bir de ne görse iyi :

Nerdeyse hedefe varacaktı rakibi.

Fırladı yerinden ok gibi.

Fakat nafile :

kaplumbağa birinci gelmişti bile.

<<- N asılmış, diyordu, benim aklım üstünmüş meğer.

Kaç para etti bacaklarınızdaki hız?

Ya haliniz ne olurdu benim gibi siz de eğer

sırtınızda bir ev taşısaydınız? •

1 24

EŞEKLE SAHİPLERİ

Uykusundan erken erken uyandırılıyor diye

bir bahçıvanın eşeği dert yanıyordu Feleğe :

<<- Horoza erkenci diye kim demiş kim?

Ben horozdan erkenciyim.

Hem de böyle uykusuz kalmam sanki niçin?

Pazara sebze götürmek için.

Ne önemli iş değil mi ya! .

.

»

Onun bu şikayetinden Felek

merhamete gelerek

devretti onu bir tab bağa.

Saygısız hayvanı yıldırdı bu sefer

pis pis kokan ağır deriler.

<<- Arıyorum, dedi, eski sahibimi.

Hiç olmazsa başımı şöyle bir çevirdim mi

lahana filan yerdim bedavadan

Halbuki burda hiçbir avantam yok. Hayır, var :

sopa yemek.••

Öyle sızlanıyordu ki hayvan

bir kömürcüye devretti onu Felek.

Burası da eşeğin onuruna dokundu pek.

Çünkü ne onun ne kömürcünün defterde yeri var.

Yine başladı yalvarıp sızlanmalar.

Felek de öfkelendi artık :

1 25

«

Kırallar bile, dedi, kafaını şişirmiyor bu kadar.

-

İşi gücü bıraktık

bu marsıvanla mı uğraşacağız?

Talibinden şikayetçi o mu yalnız?,.

Feleğin hakkı var. Herkes böyledir zaten.

Hiçbir zaman memnun değilizdir halimizden.

Bize hep kötü gelir o günkü durumumuz.

Boyuna şikayet eder dururuz.

İstediğimizi verse de Felek

biz yine dert yanarız başına ekşiyerek.

! 26

GÜNEŞLE KURBAGALAR

Rivayet ederler ki, bir vakitler,

güneş kalkışır evlenmeye.

Duyulunca da bu haber

bataklık milleti «Vay halimiz» diye

hep bir ağızdan şikayet eder,

Feleğe der ki: «- Ne haltederiz,

·

bir de onun çocukları olursa eğer.

Şimdi zor dayanırken bir tanesine biz,

yarım düzinesi çıktımıydı, kurudu gitti deniz,

elveda sazlara, kamışlara, bataklıklara artık,

mahvolacağız, cehenneme dönecek ortalık. »

Hani pek de kuvvetsiz değilmiş kurbağalarda mantık.

1 2

KÖYLÜ İLE YlLAN

Esope'un anlattığına göre : bir köylü,

safça bir adam, merhametli o kadar da,

dolaşırken bir kış günü

baba mirası tarlalarda,

karın üstünde uzanmış bir yılan görür :

donmuş, kaskatı,

nerdeyse de çalacak son saatı;

köylü alır onu, evine götürür

ve düşünmeden, ne olur diye mükafatı

böyle bir hareketin,

ısınıp dirilmesi için

boylu boyunca uzatır önüne ocağın.

Uyuşuk hayvan hisseder etmez tepkisini sıcağın,

canlanır bir yandan, bir yandan öfkelenir,

kaldırır kafasını, ıslık çalrnağa başlar hemen,

çöreklenir derken,

derken sıçrayıp saidırınağa yeltenir

velinimetine, kurtarıcısına, atasına.

Köylü der ki: «- Nankör, bu muydu edeceğin bana.

Gebereceksin !" Ve haklı olarak ateş püskürür öfkesinden

sarıldığı gibi de balta ya

iki vuruşta üç yılan çıkarır ortaya :

bir baş, bir kuyruk, bir de beden.

Hapiayarak birleşrnek ister parçalar,

fakat imkanı mı var ...

Merhametli olmak iyidir, ama

kime karşı? İşte bütün iş burada ...

Nankörlere gelince, onlar da her zaman

böyle geberip giderler pemperişan.

HASTA ARSLANLA TiLKi

ininde hasta yatan

hayvanlar kıralı arslan

tebaasına ferman etti, şöyle ki :

onun ziyaretine her çeşit hayvan

bir elÇi gönderecekti ...

Hem maiyeti halkına, hem elçiye

kötülük edilmeyecek diye

arslanca söz de veriyordu.

Bu yazılı ferman koruyacak onları, diyordu :

dişlerimizle pençemizin şerrinden.

Fermana uyuldu hemen.

Yalnız tilkiler kımıldamadı yerinden.

Buna da şöyle bir sebep

gösterdi içlerinden biri :

«- Dedi ki, gidiyor ine doğru hep

ziyaretçilerin ayak izleri,

fakat hiçbiri dönmüyor geri.

Bu, biraz tuhaf geliyor bize.

Haşmetlimiz

bizi bağışlasınlar.

inanıyorum şüphesiz

arslanca verilen söze.

Fakat bir mesel e var :

Yani, ine nasıl girildiği besbelli artık,

fakat oradan nasıl çıkılıyor anlayamadık. »

I O

ATLA EŞEK

Yardım etmeliyiz birbirimize.

İşin ucu dokunur sana

komşunun başına bir hal gelse.

Bir eşekle bir at gidiyordu yan yana.

Hiç de ki bar ve nazik değildi at.

Koşumundan başka şey de yoktu sırtında.

Eşek, eziliyor yükün altında fakat,

atın yardımını diliyordu durmadan.

Yoksa ölecekti şehre varmadan.

•

Dileğim, diyordu, yapılmaz bir iş değildir.

-

Bu yükün yarısı size vızgelir.»

At kabul etmiyordu bunu, hem de zarta çekerek.

Nihayet eşek

yıkılınca yere cansız,

at anladı ne kadar yanıldığını bu konuda :

çünkü ona eşeğin bütün yükünü değil yalnız,

yüklediler üstelik postunu da.

AVININ GÖLGESi UGRUNA AVINI

KAÇIRAN KÖPEK

Bu dünyada aldanmayan mı var!

Bir hayal peşinde koşan deliler

o kadar çoktur ki, o kadar,

şaşırırsın sa yınağa kalksan eğer.

Onlara ders olmalı Esope'un anlattığı köpek.

Bu köpek, ağzındaki avın gölgesini suda görerek

onu kapmak için atılır dereye hemen.

Birdenbire karışır sular.

Köpek güç bela kıyıya çıkar.

Fakat gölgesi de, av ı da gitmiştir elden.

BATAGA SAPLANAN ARABA

Batağa saptanır bir saman arabası.

En yakın köye üç saattır burası.

Etrafta ne in var, ne cin.

Hani, insanın kahrolması için

bu berbat, bu çamurlu yola düşmesi yeter.

Yolculuğun böylesi beterden beter.

Arabaemın aklı başından gider.

Söver çamura da, atlara da, arabaya da,

kendi kendine de hatta.

Nihayet Hızır'ı çağırır :

«- Aman, der, aman.

Yetiş imdadıma Hızır.

Senin on parmağında on marifet vardır,

yardım et bana, kurtar araba yı çamurdan. "

Kesilince arabaemın Hızır'ı ünlemesi,

gelir bulutlardan Hızır'ın sesi :

«

Sen önce kendin kımıldan biraz.

-

Apışıp kalanlara Hızır'ın yardımı olmaz.

Bak bakalım, seni tutan ne?

Şöyle bir göz at tekerleklerine.

Görüyorsun ya

dingillere kadar gömülmüşler balçığa.

Hemen temizle onu.

Kazınanı da al. Kır şu taşı. Aç yolunu.

Çukuru da doldur. Tamam mı ? - Tamam !.»

der arabacı.

«

Eh, artık yardım edeyim sana. Al kırbacı.

-

- Aldım. Vay! Başladı yürürneğe arabam.

Sen sağ ol Hızır!>> Ses cevap verir : «- İşte gördün ya

artık rahat rahat gidiyorsun yoluna.»

Kendi yardımınla başlar Hızır'ın yardımı sana.

YEDiNCİ KiTAP

VEBAYA YAKALANAN HAYVANLAR

Tanrının öfkesinden kuvvet alan bir bela,

günahlarımızın hesabını soran,

etrafa dehşet salan bir bela,

Gayya'yı10 bir günde dolduran,

adını sanını söyleyelim : veba,

musaHat olmuştu hayvanlara.

Hepsi ölmüyordu, ama hepsi hastaydı.

Ümitsizce sürüklüyorlardı gitgide duran,

gitgide sönen bir hayatı.

Um urlarında değildi açlık.

Günahsız, tatlı aviarını gözlemiyordu artık

ne kurt, ne tilki.

Kumrular uçup gitmişti.

Sevinç de ölmüştü sevgiyle beraber.

Arslan bir meclis toplayıp dedi ki : <<- Aziz dostlarım,

Allahın emriyle başımıza gelenler

günahlarımız yüzündendir sanırım.

Fakat en suçlumuz kendini kurban ederse eğer

bu Tanrısal öfkeye,

belki de kurtulur geri kalanlar.

Tarihte bunun örnekleri var.

Fertler feda olmuş cemiyet kurtulsun diye.

Biz de hiçbir şey gizlerneden

geçirelim vicdanımızı gözden.

Kendi payıma ben,

bir nice koyun yemiş, yutmuş, parçalamışımdır.

Onlar bir kötülük mü etmişti bana? Hayır.

Bazan parçalayıp yediğim oldu hatta

çobanı da.

İşte ben kendimi feda ya hazırım.

Fakat haksızlık etmemek için

diniemeliyiz günahlarını herkesin.

Çünkü en suçlumuzun ölmesi lazım.»

«

Haşmetlim, dedi tilki, siz ne iyi kıralsınız.

-

Sizinkiler suç değil, kurumu yalnız

Ne olmuş? Koyunları, bu sersem haylazları yemek

günah mı sanki? Hayır, şeref vermişsiniz onlara :

kendilerini afiyetle yiyerek.

Gel gelelim çobaniara :

Her türlü kötülüğe layıktır bu herifler,

çünkü onlar hayvanlara

akıllarınca söz geçirmek ister.»

Tilki böyle söyledi, alkışiadı dalkavuklar.

Ayıya, kaplana ve öteki büyüklere

toz kondurulmadı.

Hiç kimse onları suçlu bulmadı.

Herkesin gözünde evli ya kesildi birdenbire :

dişlilerin hepsi, en adi çomara kadar.

Sıra eşeğe geldi. İleriedi :

«- Hatırımda kaldığına göre dedi,

karşıma çıkmıştı yemyeşil bir çayır lık,

otların tazeliği, fırsat, açlık,

galiba kör şeytana da kapıldık,

bir tutarn koparıp yedim, dayanamadım artık ...

Doğrusunu isterseniz hakkım yoktu buna.>>

Sözü biter bitmez çullandılar marsıvana.

Az buz medrese görmüş kurdun biri,

dedi ki : «

Yemeli bu me lu nu diri diri.

-

Başımıza belayı bu uyuz getirdi, evet.

Suçunun cezası, asılmaktır, asılmak.

Başkasının otunu yemiş. Ne korkunç cinayet!•

Bu işi ölüm temizleyebilirdi ancak,

eşeğe de bunu anlattılar çabucak.

Zengin arabasını dağdan aşırır,

fakir düz ovada yolunu şaşrrır.

'0Gayya : Cehennemde bir dere, Gayya kuyusu

1 39

BALIKÇIL

Upuzun hacaklı bir balıkçıl

upuzun boynunda upuzun bir gaga taşıyordu.

Bir dere boyunda dolaşıyordu.

Su, güneşli günlerdeki gibi ışıl ışıl.

Turna balığı da ahbabı sazanla beraber

dönüyordu suyun içinde fırıl fırıl.

Balıkçıl suya şöyle bir uzamverse eğer

onları indirecekti gövdeye.

Fakat o, biraz daha iştahı gelsin diye

münasip buldu beklemeyi.

Çünkü tertipli yaşıyor, saatle yiyordu yemeği.

Açıldı iştah ı da biraz sonra.

Yaklaştı kıyıya, baktı sulara :

Bu sefer de yüzüyordu yeşil sazanlar.

Beğenmedi, zevkine göre değildi onlar.

Zevkine pek titizdi bizimki

Horace'ın faresi gibi.11

«

Ben balıkçıl olayım da, yeşil sazan yiyeyim,

-

imkanı mı var, dedi. Beni kim sandınız Beyim?»

Sazanlar da akıp gitti, bir kaya balığı geldi.

Bu sefer de bizimk i : «- Buna mı kaldık, dedi.

Ben gagamı açar mıyım bu kadarcık bir balığa.»

Gagasını daha azı için açacaktı, ama

kalmamıştı artık suda balık malık,

içini de kazıyordu açlık.

Neyse, rastladı da bir sümüklüböceğe

sevindi kavuşmuş gibi en tatlı yemeğe.

Pek öyle güç beğenir olmayın.

Karlı çıkar oluruna gidenler.

Çok kazanayım diyen çok kaybeder.

Hiçbir şeyi hor görmeyin sakın :

hele seçip almak imkanınız değilse eğer.

"Buradaki fare, şehir faresiyle kır faresi masalındaki faredir. O masalın konusunu La Fontaine, Horace'dan almıştır. Fakat o farenin huyuyla buradaki balıkçılın huyu birbirine uygun değildir.

1 4 1

YOLCU ARABASIYLA SİNEK

Kuvvetli altı beygir

bir yolcu arabasını güçbela sürümektedir.

Çünkü yol kumlu, berbat, hem de dik yukarı bayır.

Güneş de yakıyordu ortalığı cayır cayır.

Kadınlar, papazlar, ihtiyarlar, hep indiler.

Beygirler de kan ter içinde bitkindil er.

Derken peyda oldu bir sinek.

Beygirterin yanına gelerek,

onlara gayret vereyim diye vızıltıya başladı.

Hayvanları birer birer sokup haşladı.

Araba yı yürüten oymuş gibi geliyor ona.

Kah hamuta konuyordu, kah arabaemın burnu na.

Beygirler tekerlekleri döndürüyor,

yolcular yolda yürüyor,

sinek de bütün bunları görüyor.

«

Bütün bunlar benim marifetim,,. diyordu.

-

Savaş meydanında bir kurmay subayı gibi de

sağa sola telaşta gelip gidiyordu,

sanki askerlerini cepheye sevkediyordu.

Yalnız bir şeyden şikayetçiydi sinek :

Hiç kimse umurlamıyordu beygirleri,

bütün işi gören oydu uğraşıp didinerek.

Dua o kumakla meşguldü papaz,

Şu işe bak. Şarkı söylüyordu kadınlardan biri.

Hani bu kadar da münasebetsizlik olmaz.

Sinek gidip vızladı onların da kulaklarına.

Öyle işler yaptı ki, kaleme gelmez.

Nihayet bin zorlukla tepeye ulaştı araba.

«

Hele şükür, dedi sinek, dinleneyim artık.

-

İşte benim sayemde avaya çıktık.

Bakalım beygirler ne verecek zahmetime karşılık.»

İşte böyle farfaracı adamlar da var.

Burunlarını her işe sokarlar.

Kendilerine minn.etli etmek isterler bizi.

Onları hemen kovmakur işin en temiz i.

143

SÜTÇÜ KADlNLA SÜT GÜGÜMÜ

Sütçü kadın koymuş süt güğümünü

başında simitin üstüne,

kundurası topuksuz, sıkmış kuşağın da düğüm ünü,

kısacık da giyinmiş, çevik olmuş bütün bütüne,

hızlı hızlı gidiyordu.

Kazasız belasız varırırn şehre elbet, diyordu.

Bir yandan da hesap ediyordu :

Sütün parasıyla yüz yumurta alır,

tavukları üç kere yatırır kuluçkaya,

onlara öyle bakar ki herkes hayran kalır.

«- Öyle ya, diyordu, öyle ya,

evimin etrafında beslenir piliçler.

Tilki de aç gözlülük etmezse eğer,

bana kalanları satıp bir domuz aldım demek.

Şişmanlatırım onu, zaten yediği ne? Kepek.

Satın aldığımdan bir kat daha şişmanlar.

Elime bol para geçer onu sattım mı tekrar.

Bu parayla da gider

bir ine k alırırn buzağısıyla beraber.

Buzağı da başlar mı sana sıçramağa ... »

Öyle olmuştu ki kadın, başladı o da sıçramağa.

Süt döküldü. Buzağı, inek, domuz, kuluçka

elveda, hepinize elveda ...

Zavallıcık öfkeyle baktı bu hale :

bütün hayallerini toprak emmişti bile.

Gitti kocasından özür diledi bayan.

Bu işte da yak yemek de var ona.

Kalmadı meseleyi köyde duymayan,

«Süt güğümÜ>> diye bir de la kap taktılar ona.

Bu hikayeyi gayetle iyi anlar :

dereyi görmeden paçayı sıvayanlar.

KEDi, GELiNCİK VE YAVRU TAVŞAN

Yavru tavşanındı bu saray.

Bir sabah bayan gelincik

zaptetti onu hemencecik.

Vay kurnaz, vay!

Ev sahibi evde bulunmadığından

kolay oldu bu iş pek kolay.

O gün şafakla çıkıp gitınişti tavşan.

Kırlar kekik kokuyordu, mis gibi kekik.

Bizimki yiyip içip mahzenine d(fndüğü zaman

gelincik pencereye dayau.ıştı burnu nu.

Tavşan orda görünce onu :

«- Hey, bayan, dedi, çıkınız hemen

baba yadigarı evimden.

Yoksa haber yollanın bütün farelere ben.>>

Cevap verdi sivri burunlu türedi :

«-- Toprak, onu ele ilk geçirenindir,» dedi.

Savaşılınağa değerdi doğrusu ya,

Tavşarnq bile sürünerek girdiği yuva.

«- N e tuhaf tş; �edi gelinctk, ne tuhaf iş .

. Burası bir kırallık olsa bile,

tapusunu şuna, buna, hatta bana değil de

filanca oğlu falanca tavşana kim vermiş?»

Falanca tavşan söz açtı geleneklerden :

«- Ben, dedi, ben,

kanun kuvvetiyle sahibim bu yere.

Burası babadan oğla kalır kanuna göre.

Böylelikle filandan kaldı falana

falandan da kaldı bana.

Sanki 'ele ilk geçirmek' kanunu daha mı iyi?»

Gelincik dedi ki : «- Uzatmayalım hikayeyi.

Davamızı halletsin, gidip görelim de Samur'u.>>

Keşiş gibi inzivada yaşayan bir kediydi bu.

Yüzü de gülerdi her zaman.

Evli ya gibi bir şey, yağlı, tüylü, şişman.

Karışık işleri halletmekte de uzman.

Teklifi kabul etti tavşan.

İşte ikisi de kürklü beyin karşısındadır.

«- Yaklaşın çocuklarım, yaklaşın, dedi Samur,

artık ihtiyarladık da

sağır oldum biraz sağır.»

Yaklaştı ikisi de çekinmeden.

Bizim sofu babalık da

tam vaktinde doğruldu,

attı iki pençesini hemen

davacıları yutup aralarını buldu.

İşte çok defa böyle hakemlik eder

küçüklere büyükler.

SEKİZİNCi KiTAP

ESKİCİ İLE SARRAF

Eski ci türkü söylerdi sabahtan akşama kadar,

öyle de bir geçerdi ki bir perdeden bir perdeye,

doymazdı insan onu seyretmeye, dinlemeye,

bahtiyardı bahtiyar.

Komşusu altın babasıydı, ama

sen onda türkü filan değil, uyku bile arama :

sarraftı adam.

Ara sıra sabaha karşı uyuklasa bile

eskici uyandırırdı onu türküleri yle.

Adam, halinden şikayet ederdi :

<<- Pazardan şunu bunu satın aldığım gibi, derdi,

niye uykuyu da satın alamam.»

Nihayet, çağırdı türkücüyü konağına,

sordu ona :

«- Yıllık kazancınız nedir sizin? - Yıllık mı beyim?

diye eskici gülümseyip cevap verdi,

ben böyle şeyi hesap etmiş değilim,

bende birbiri üstüne yığılmaz günler :

sonu gelince yıl biter.

Günümü gün ederim günlük kazancımla.»

«

Günlük kazancınız nedir peki?»

-

«- Bazen çok, bazen az, belli olmaz ki.

Hani geçinip gideceğiz pek ala

yortular girmese araya.

Y ort u günleri, malum a, çalışılmaz.

Halbuki yortu üstüne yortu çıkarır bizim papaz.»

Sarraf güldü saflığına eskicinin,

dedi ki : «- Bugün büyük bir gündür sizin için :

alın şu yüz akçeyi de,

onu saklayın &ayet iyi de,

harcarsınız laiım olunca.»

Eskici, yüz akçeyi bulunca

Şahmeran'ın definesine kondum sandı,

Karun kadar zen�in olduğuna inandı.

Evine döndü,

parayı mahzene gömdü :

hem parayı hem de neşesini.

Derderimizin kaynağını kazanmıştı, ama

türkü söylemez olmuştu, kaybetmişti sesini.

Artık onda uyku muyku da arama.

Kaygıların çeşidi konuk oldu adama.

Şüpheler, boşboşuna telaşlanmalar.

Gündüzleri dört döner, gözü etrafı arar,

geceleri, bir yerde çıt olsa eğer :

mutlaka parayı çalıyordu kediler.

Nihaye(dayanamadı, koştu konağına

artık uykusunu kaçırmadığı adamın.

Dedi ki : «

İşte, paranızı alın,

-

ıürküleriınle uykumu verin bana.»

152

ARSLAN, KURT VE TiLKi

Romatizmalı, halsiz, buna k bir arslan,

ihtiyarlığa çare bulunsun istedi.

Malum a, kırallar anlamaz "Böyle şey olmaz» dan.

«- Her çeşit hayvan bana bir doktor göndersin,,. dedi.

Geldi doktorların çeşidi.

Geldi arslan hastalıklarından anlayan

bir sürü uzman.

Hepsinin elinde bir reçete.

Yalnız tilki gelmedi ziyarete.

Kurt fırsat bildi onun bu umursamayışını,

arslana yaltaklanıp yerdi arkadaşım.

Arslan emretti : «- Çağırın tilki yi hemen,

gerekirse tütsü verin, ürkütün evinden.»

Tilki gelip çıktı huzura,

anlamıştı bu işte kurdun par ma ğı olduğunu :

«- Korkarım ki, dedi, bir iftira,

sebep oldu yanlış yorumlara.

Geç kaldım, çünkü hacca gitmiştim bendeniz.

Sağlığınız için bir adak adamıştım da

getirdim yerine onu.

Fakat yolda birçok bilginlerle tanıştım da

sizden bahsettim Majestemiz :

sonu sizi korkutan dermansızlığınızdan.

Sizde aksayan şey : sıcaklık.

Yaşla, tabii, azalmış artık.

Bir kurdu diri diri yüzüp derisini, sıcacık,

dumanı tü te tü te sarindığınız zaman

kurtutacaksınız hemen dermansızlıktan filan.

Hani kurt cenaplan hoşunuza giderse,

mükemmel bir robdöşambr olur size.»

Bu tekliften hoşlandı arslan.

Kurt kesildi, yüzüldü, parçalandı.

Hem onun etinden yedi ihtiyar sultan,

hem de postunu sannıp sarmalandı.

1 54

FARE İLE İSTİRİDYE

Bir tarlada mesken tutan beyinsiz bir fare

anayurdundan bıktı da birdenbire,

bıraktı, buğdayı, desteyi, tarlayı,

dolaşmağa gitti dünyayı.

Deliğinden de çıkar çıkmaz :

«- Dünya ne kadar geniş, dedi, ne kadar kocaman.

İşte Apeninler, işte Kafkas.••

Bir dağdı ona göre her köstebek kabarığı.

Birkaç gün sonra da bir ilçeye geldiği zaman,

orda, kıyıda, denizin bıraktığı

bir yığın istiridye görüp şaşıverdi.

Her istiridye bir kalyondu ona göre.

«

Sersemmiş muhakkak, dedi, benim babam.

-

korkakmış da çok, ne dolaşır, ne yolculuk ederdi.

Halbuki işte ben, ulaştım denizlere,

çöller aştı m, kainat her akşam

ayaklarımın dibine serildi.»

Bir köy hacasından ôğrenmişti bu sözleri fare,

yoksa öyle kitap yutmuş farelerden değildi.

lstiridyelerin hepsi sımsıkı kapanıktı,

yalnız bir tanesi açıktı :

güneşliyor, hava alıyor,

tatlı meltemler onu yalıyor,

keyif çatıyordu istiridyemiz.

Yağlıydı, beyazdı, besbelli tadı da emsalsiz.

Fare görünce onu uzaktan :

«

Aman Allahım, dedi, aman,

-

rengine bakılırsa ağzıma layık bu lokma,

ya bugün ziyafete konduk, ya hiçbir zaman.»

Tatlı umutlara düşen fare,

yaklaştı, boynunu uzattı, ama

istiridye bir kapan gibi kapandı birdenbire

kapıverdi onu.

İşte cahilliğin sonu.

Bu masaldan alınacak epey i ders var :

bir kere, anlıyoruz ki, dünyayı bilmeyenler

en ufak şeylere şaşıp kalırlar.

Sonra, bu masalda biri « Yutayım» der,

der de kendisi gürültü ye gider.

r s6

A YI İLE BAHÇE MERAKLlSI ADAM

Ayının biri, hem de pek hantal bir ayı,

düşmüş tü kaderin cilvesiyle ıssız bir ormana,

Yapyalnızdı, benziyordu yeni bir Bellerophon 'a."

Oynatmıştı da bundan dolayı.

Çünkü dünyadan uzak, yapyalnız yaşayanlar,

akıllarını başında tutamaz sonuna kadar.

Söz gümüşse, susmak altındır, ama

her ikisinin de çoğu zarar verir adama.

Ayının bulunduğu yere

uğramazdı bir tek hayvan.

Ayı da ayı olduğu halde

içi sıkıldı bu kederli hayattan.

Onu sarmışken böyle bir karasevda,

yakınca bir yerde, dolayiarda

sıkıntıdan çatlıyordu bir ihtiyar da.

Bahçe meraklısıydı, düşkündü çiçeklere.

Hiç de fena değil bu merak.

Fakat daha iyidir bana göre :

tatlı dilli dostların arasında bulunmak.

Bahçeler benim kitaplarımda konuşsalar da

aslında pek konuşkan değildirler.

Bıkar, dilsizlerle yaşamaktan bizim ihtiyar da,

bir sabah alır başını, ahbap aramağa gider.

Tam o sıra ayı da dağından yola çıkar.

Şu dünyada ne tuhaf tesadüfler var,

bir dönemeçte ikisi karşılaşırlar.

I

Adam korkar, nasıl sıvışsa, ne yapsa, ne etse ki ...

Tam Gaskonyalı gibi sıyrılır işin içinden :

korktuğunu belli etmez yani.

Ayı, ayılığın ı belli eder;

kaba kaba konuşur : «- Buraya, der, gelsene sen.»

Adam der ki : «- Siz teşrif etmez misiniz bize,

yemişlerim var, sütüm var.

La yık değilse de a yı efendilerimize,

misafir umduğunu değil, bulduğunu yer.»

Ayı, daveti kabul eder, yola çıkarlar.

Dost olurlar daha eve varmadan.

Artık ayrılmazlar eve vardıkları zaman.

Tercih ederse de insan

aptalların meclisine yalnızlığı,

günde ancak iki laf ettiğinden ayı,

ihtiyar, yine işiyle uğraşabitir eskisi kadar.

Ayı et getirir ava her çıkışında,

fakat asıl bir şeyi kaçırmaz gözünden :

Hani vız vız kanadı kara kara bir şeyler var ya,

hani onlara sinek diye ad takmışlar,

işte, dostu uyurken onları kovar yüzünden ...

Bir gün, yine derin uykulardayken bizim ihtiyar,

burnunun tepesine konar bir sinek.

Ayı kovamayınca ardan onu sinirlenir pek,

«- Bak seni ben nasıl yakaları m,,. diyerek,

hemen alır, hızla fırlatır bir kaldırım taşını :

ı ss

sineği ezerken ezer adamın da başını.

Malum a aklı da evveldir topçumuzun,

rahat etsin diye de yatırır adamı up uzun.

Her yerde, her zaman,

akılsız dosttan iyidir akıllı düşman.

" Bellerophon : Eski Yunan kahramanlarından. Kardeşini öldürdüğü için karasevdaya tutulup herkesten uzak bir başına yaşarmış.

1 59

EŞEKLE KÖPEK

Yardımlaşmalı, bu bir tabiat kanunudur.

Bir gün, eşek bunun böyle olduğunu unutur.

Hayrettir doğrusu, bu güzel huylu kişi

nasıl da yapar böyle bir işi.

Gidiyordu bir gün, o hiçbir şey düşünmeyerek,

yanında bir köpek,

arkasında efendisi.

Bu adamın malıydı hem köpek, hem de kendisi.

Adam uyudu. Başladı otlamağa eşek.

Burası bir ça yırlıktı,

otlar da tam onun ağzına la yıktı.

Devedikeni yoktu yalnız.

E h, her zaman sökmez kibarlık.

Bir çeşit eksik diye artık

insan kalmaz ya ziyafetinden,

bu seferlik ondan vazgeçti marsıvanımız.

Köpek de acından ölüyordu, dedi ki eşeğe :

«- Aziz dostum, rica ederim biraz eğil,

yemeğimi alayım ekmek sepetinden.>>

Marsıvanda cevap yok, herif oralı değil.

Hani korkuyor vakit kaybederim de

bir lokma daha az yerim diye.

Uzun zaman köpeği duymazlıktan geldi,

nihayet : «- Dostum, dedi,

sana bir tavsiyem var :

Sabret efendin uykusunu alana kadar.

Uyanınca elbette verir

senin gündelik tayınını sana.

Zaten şurada ne kaldı uyanmasına.»

İşte bahsin burasındayken iki hayvan,

bir kurt çıkageldi ormandan.

O da onlardan daha az aç değildi.

Eşek köpekten imdat istedi.

Yerinden kıpırdamayan köpek : ,,_ Dostum, dedi,

sana bir tavsiyem var :

durma kaç efendin uykusunu alana kadar.

Zaten şurda ne kaldı uyanmasına.

Sen durma kaç, ver kuvveti ta bana.

Fakat dağıt çenesini de kurdun, yetişirse sana.

Hani yeni de nalladılar seni.

Yamyassı edersin onu, gibi geliyor bana.»

Kurt boğdu eşeği, bu nu tu k böyle devam ederken ...

Yardımlaşmalı, dedim y a ben.

ı 6 ı

SEL İLE DERE

Bir sel korkunç uğultularla

dağlardan inip akıyordu.

Kaçan kaçana önünden; dehşetti gelen peşi sıra,

kırları yıkıp yakıyordu.

Hiç kimse, aşmak değil, yapaşamıyordu bile

bu güçlü kuvvetli engele.

Fakat peşine hırsızlar düşen bir yolcu

aşmak zorunda kaldı bu korkunç suları.

Bu sel kuru güriiltüydü yalnız,

korktuğuyla kaldı adamımız.

Onu yüreklendirdi bu başarı.

Aynı hırsızlar da peşindeydiler fakat.

Karşısına bir dere çıktı bu sefer.

Akıyordu tatlı bir uyku gibi, durgun, rahat.

Y oku san dı ki bunu da kolayca geçer.

Kıyılar da sarp değil dümdüz, tertemiz kumsaldı.

Y oku sürdü beygir ini, suya daldı.

Hırsızlardan kurtuldu, ama

gitti beygiriyle ölüm deresinden su içmeğe,

gitti beygiri-yle öteki dünyada

başka nehideri geçmeğe.

Koru kendini suyun akmazından,

insanın tınmazından.

DOKUZUNCU KİT AP

PALAMUTLA BALKABACa

Allah neylerse güzel eyler.

Dünyayı dolaşmağa ne lüzum var

bunu anlamak için balkabağına bakmak yeter.

Bir köylü onun ipince, ufacık sapma bakar

bir de o koskocaman yemişe,

der ki : «- Bak şu işe,

şaşırmış artık Allah da ne yapacağını,

nasıl da uygunsuz bir yere koymuş şu balkabağını,

halbuki tam ona göre şu karşıki m eşe.

' Ben olsam onu oraya asardım.

Böyle yemişe böyle ağaç lazım.

Tanrı senden akıl danışsaydı, Memiş,

elbette daha düzgün olurdu her yaptığı iş.

Mesela, m eşenin parmağım kadar palamudu

neden balkabağının sapma yerleştirilmemiş?

Hani şu yemişlere bakıyoruro da

anlıyorum ki Allah şaşırmış,

bir kör dövüşüdür gitmiş ortalıkta.»

Bizimkini allak bullak eder bu düşünceler.

«- İnsan bu kadar akıllı oldu mu uyku tutmaz,, der.

Demesiyle beraber

gider meşenin altında yatar uykuya hemen.

Bir palamut düşer bumunu ezer.

Uyanır, yoklar yüzünü, gözünü,

palamutu çıkarır sakalının içinden.

Ezik burnu geri aldırır ona sözünü :

«- Vay, der, burnum kanıyor, ya ne olurdu halimiz,

daha ağır bir şey ağaçtan düşeydi,

yahut

bir balkabağı olsaydı bu palamut?

Tar.rı haklıymış o işi öyle yapmakta şüphesiz,

hem sebebini de anlıyorum şimdi ... »

Bundan böyle de Memiş

T annnın her işini beğenmiş.

ı66

İSTİRİDYE İLE DAVAClLAR

İki yolcu bir istiridye görür günün birinde :

dalgalar atmış duruyor kumsalın üzerinde,

gözleriyle yerler onu, parmaklarıyla gösterirler,

fakat kavga çıkar sıra dişiere gelince.

Birisi avı almak için eğilince

ötekisi iter onu : «- Dur bakalım, der,

bu kimin hakkıdır anla yalı m ilkönce.

Bence, onu ilk gören yemeli,

öteki seyretmeli.»

Arkadaşı der ki : «- Böyle çıkılacaksa işin içinden,

benim gayet keskindir gözüm, Rabbime şükür.»

Öteki der ki : «- Benimki de gayet iyi görür,

hem vallahi onu ilkönce ben gördüm, ben.,

«- Laf, gören sizseniz alan da benim kokusunu.»

Bu dava sürüp giderken böyle,

Dandini beyim gelir, yargıç sanırlar onu.

Herif açar istiridyeyi büyük bir ciddiyede

ve yalanıp yu tar.

Bizimkiler bakakalırlar.

Konuşur başkan :

«- Alın işte, mahkeme birer kabuk veriyor size.

Hem de affedildiniz mahkeme masrafından.

Güle oynaya gidin evinize.»

Dava açmak öyle masraflı ki bugün

insana yıkım oluyor büsbütün.

Dandini beye kalıyor para,

avuçlarını yalamak düşüyor davacılara.

ı6

KEDi İLE TİLKİ

Tilkiyle kedi

iki evliyacık gibi

hacca giderlermiş.

Bu iki ustakar, bu iki mürai,

bu iki kurnaz,

yemedik tavuk, yutmadık peynir bırakmaz,

yol masrafını açıktan çıkarmak isterlermiş.

Yol da uzun, yani sıkıntılı olduğundan

oyalanmak için münakaşa ederlermiş.

Hani münakaşa etmezse insan

can sıkıntısından uyurmuş.

Bizim hacılar da yırtınıp durmuş.

Münakaşa bitince söz açılmış gelecekten,

tilki demiş ki kediye :

«

Sen iddia edersin çok kurnazım diye,

-

oysa ki senden kat kat kurnazım ben,

bin bir oyun var dağarcığımda.»

Kedi demiş ki : <<- Benimkinde bir tek oyun var, ama

senin bin bir

oyununa bedeldir.»

Münakaşa başlamış tekrar :

«Sen benim kadar, ben senin kadar ... »

Patırdı böylece uzayıp gidermiş,

derken bir sürü av köpeği görünüvermiş.

Kedi demiş ki tilkiye : «- Karıştırdağarcığını ahbap,

kafanı yor, bir oyun yap.

ı68

İşte ben gösteriyorum oyunumu, bak.»

Ve tırmanmış bir ağacın tepesine.

Tilki boşu boşuna her hileye başvurmuş,

dalıp çıkmış bir yığın deliğe, bir yığın ine

ve köpekleri şaşmarak

kendine bir sığınak arayıp durmuş,

fakat dedik ya boşuna bu didiniş.

Kopaylar saldırılmış, duman verilmiş,

nihayet bir inin ağzında iki çevik zağar

bir hamlede boğuvermiş tilki yi.

Bazan bir işte çarenin çoğu verir zarar,

iş işten geçer onlardan birini seçen e kadar,

elde bir tek çaremiz olsun, fakat sağlam, iyi ...

ı {)c)

MAYMUNLA KEDi

T ekir'le Me kir, biri kedi, biri m� ymun,

aynı adamın malı ve sofra arkadaşıydılar.

Bu iki hayvan her kötülüğün başıydılar.

Korkup çekinmezlerdi kimden olursa olsun.

Evde bir ziyankarlık mı var,

onlardan bil gitme uzağa.

Her şeyi çalıp çırpıyordu Mekir,

fare tutacak yerde peyniri yiyordu Tekir.

Bir gün kestane konmuştu ocağa.

Kestaneler oluyordu kebap.

Bizimkiler karar verdi onları aşırmağa.

Bu işten iki kat karlı çıkacaktır iki ahbap :

Kendileri fayda başkası zarar görecektir.

«- Kardeşim dedi, Tekir'e Mekir,

gün bugün işte kendini göstermen lazım,

şu kestaneleri çek, çıkar bakalım.

Tanrı beni,

ateşten kestane çekebilecek gibi, hani,

yaratmış olsaydı eğer

görürdü gününü kestaneler ... »

Tekir pençesini uzattı hemen,

ustalıkla, telaşa düşmeden,

açtı biraz külleri,

sonra çekti elini geri,

tekraruzattı sonra,

bir kestane çekti, bir bir daha.

Kestaneler çıktıkça yiyordu onları Mekir.

Derken bir hizmetçi geldi yol göründü ahbaplara.

Derler ki, bu işten memnun kalmadı T ekir.

Önemli ödev aldık diye böbürlenip duran,

ve vilayetlere giderek

bir kıral uğruna onları kasıp kavuran

prensler de hallerinden memnun olmasalar gerek.

ÇA YLAKLA BÜLBÜL

Hırsızlığıyla ünlü çaylak

köy çocuklarını kendine haykırtarak

ortalığı da birbirine kattıktan sonra,

pençesine bir bülbül düşer kazara.

Bülbül ondan canının bağışlanmasını ister :

«- Sesinden başka şeyi olmayanı yiyecek yerde

türkümü dinleyin, der.

Size Tere'yi" anlatayım ve onu yakan duyguyu.»

«- Tere de kim çayiaklara mahsus bir yemek mi bu?»

«- Hayır, birkıral ve mahvetti beni ortak ederek

düştüğü lanetli derde.

Beğeneceksiniz; bu türküm yanıktır pek,

zaten herkesin de hoşuna gider.»

Çaylak der ki : «- Oh ne ala, sen,

benim karnım zil çalarken,

incesazdan bahsediyorsun bana.»

«- Ben bahsetmişim bundan kırallara da.»

«- Yine balıset bir kıralın avucuna düşersen eğer,

o, bu güzel masalı dinler,

fakat böyle şeyler ilgilendirmez çaylakları,

açlık sağırdır, duymaz onun kulakları. ,

"Tere : Trakya kıralı. Baldızı Philomele'e taarruz ettiğinden atmaça haline ve baldızı da bülbül haline sokulmuş.

ONUNCU KiTAP

İKİ FARE, TİLKİ VE YUMURTA

Bir yumurta buldu iki fare,

bu soydan zevata bu yemek

yeter de artar bile,

yani bir öküz bulmalarına lüzum yoktu pek.

Herbiri ağız tadiyle

yumurtadan kendi payını yiyecekti ki

davetsiz bir misafir belirdi kar�ıdan : Tilki.

Kötü tesadüf doğrusu ya.

Şimdi, yumurtayı bu heriften nasıl kurtarmalı?

Paket yapıp ön ayaklarında taşısalar mı?

Yoksa yuvarlasalar, yahut sürüseler mi?

Hayır olmaz, hem imkansız, hem tehlikeli.

Fakat zorluk, onlara, işin kolayını buldurdu.

Hem tilki de henüz uzakta olduğundan d ola yı,

evlerine ulaşmak da mümkün olurdu.

Biri sırtüstü yattı, aldı kucağına yumurta yı,

öbürü, kuyruğuna yapışıp sürükledi onu,

ufak tefek sarsıntılara rağmen.

Siz, ibret alın da bu hi ka yeden,

hayvanlarda akıl yoktur, demeyin bana,

hayvanlar bazan akıl bile verir insana ...

1 75

KAPLUMBAÖA İLE İ� ÖRDEK

Sersernce bir kaplumbağa

b ıkar yuvasından, kalkar dünyayı dolaşmağa.

Elbette başka ülkeler görmenin zevki var,

elbette, evde oturma yı sevmez topaUar

Tombul teyze bu güzel niyetini aç!lr

iki ördeğe.

Onlar da : «- Hazırız, derler, sizi götürmeğe.

Şu geniş yolu görüyorsunuz, ya,

biz oradan havadan taşırız sizi Amerika'ya.

Çeşit devlet görürsünüz, çeşit kırallık,

halkın da huyunu suyunu incetersiniz artık,

faydalanırsınız. Böyle yapmıştı Ulysse de.>>1'

Ulysse'in işi ne bu babiste

doğrusu ya anlayamadık.

Kaplumbağa dinler bu teklifi, pazarlık uyar.

Yolcuyu taşımak için

bir makina yapar kuşlar :

ağzına bir değnek verirler yanlamasına.

«- İyice sıkın, derler, bırakayım demeyin.»

Sonra ördeklerin her biri

bir ucundan yakalar bu değneği.

Kaplumbağa havalanır. Herkes şaşar ilkönce :

iki kuşun tam ortasında

tapacı hayvanla evini uçup gider görünce.

Bağırışırlar : «- Gelin, bakın geçiyor gök yüzünden,

seyredin kaplumbağaların kıraliçasını.

«- Ne sandınızdı, elbette Kıraliçayım ben

alaya lüzum yok.» Keşke o açmasaydı ağzını,

bir şey demeden geçip gitseydi.

Çünkü açınca ağzını bırakır değneği,

düşer, ölür seyircilerin a yağı dibinde.

Boşboğazlığı olur ölümünün sebebi de.

T edbirsizlik, gevezelik, kibir

ve faydasızı merakın

hepsi hısım akrabadır, gayet yakın,

hepsi aynı soydan gelmedir.

"Truvanın muhasarasından sonra Ulysse'in yaptığı yolculuk ima ediliyor.

ON B İRİNCİ KiTAP

KURTLA TiLKi

Neden Esop, tilkiye daima bir puan fazla yazar,

onun hilebazlığını çok üstün görmek değil midir bu?

Sebebini arıyorum da bulamıyorum doğrusu.

Kurt da kurnazdır onun kadar,

hele hayatını korumak zorunda kaldığı zaman

yahut başkasının üstüne saldığı zaman

sanırım ki, tilkiden bile ustadır o, usta.

Ben itiraz edebilirdim üstadıma" bu hususta

fakat neyleyeyim ki, şimdi dinleyeceğiniz hikaye

yine bütün üstünlüğü veriyor tilkiye.

Bir gece tilki bir kuyunun dibinde ayı görür, aldanır

bu desdeğirmi şeyi peynir sanır.

Çift kovalı vargelliymiş kuyu,

yani kovanın biri iner, biri çıkar boşaltırmış suyu.

Açlıktan karnı zil çalan tilki, hemen

yukardaki kova ya biner,

haydaaaa aşağı iner,

orada aldandığını görür, ama ne gelir elden?

Anlar ki, mahvı yakındır; öyle ya

tıpkı onun gibi açın biri

aynı hayale kapılıp inmezse aşağıya,

tilki çıkabilir mi yukarıya gerisin geri?

İki gün geçer aradan,

görünmez kuyunun başında kimsecikler.

Gümüş alınlı, yuvarlak yüzlü ayı kemirir zaman

iki gecede sokar onu hilal biçimine.

U mutsuzluk düşer artık tilkinin içine.

İşte tam bu sırada aç kurt oradan geçer.

Tilki : «

Arkadaş, der,

-

ziyafete buyurun. Görüyor musunuz şunu :

nefis bir peynir.

Faunlar16 yaptı bunu

İnek İo'nun1' sütündendir

ve ne zaman hastalansa jupiter

bunu yer,

ağzının tadını bulurdu hemen.

Bir dilimini yalayıp yuttum ben,

geri kalanı da size bol bol yeter.

Yukarda sizin için bıraktığım kova ya bini n,

buraya inin.

Kurt inanır, aptallık eder,

biner kova ya, iner aşağıya apar topar,

onun ağırlığıyla da tilki yukarı çıkar.

Alay etmeyin : biz de böyle

çabucak aldanırız.

Korktuğumuz, yahut arzuladığımız şeye,

hemencecik inanırız.

"Üsıadıma : Yani Esope'a.

ı•Faunlar : Ormanlarda yaşayan yarı ilahlar. Sürüleri himaye cdcrlcrmiş.

"İo : İnachus'un kızı. Jupiıcr onu inek haline sokmuş.

ı 82

İHTiYAR ADAM VE ÜÇ DELiKANLI

Seksenlik bir ihtiyar, ağaç dikiyordu,

ona bakan üç komşu delikanlı şöyle diyordu :

,,_ Yapı yapsan neyse, ne,

fakat ağaç dikmek senin ney ine?

Bu, düpedüz saçmalamak demek.

Sana ne sağlayabilir harcadığın emek?

Belini bükmüş ihtiyarlık,

köşene çekilip oturmalısın artık,

geleceği değil, geçmişi düşünmelisin.

Hiçbir ümidin olamaz gelecek için,

gelecekte ancak bizim ümidimiz var. "

«- Hayır, dedi ihtiyar, hayır ...

Bir gün mutlaka ölecek yaşayanlar,

sizin de, benim de günlerimiz sayılıdır,

fakat belli değil hangimizin ömrü daha uzun.

Durmadan çalışmalıyız, çalana kadar

saatı büyük uykumuzun.

Bu ağacın gölgesinde oturacak torunlarım.

Başkalarına iyilik ettiğim için bahtiyarım.

Siz benden önce ölmezseniz,

görürsünüz bıraktığım eseri.

Fakat ne malum benden önce ölmeyeceğiniz ? .,

Haklı çıktı ihtiyar :

1

daha limandayken boğuldu üç delikanlıdan biri

Amerika'ya giderken.

ı 8

İkincisi asker oldu rütbe aldı, derken

bir kaza kurşununa kurban gitti.

Üçüncüsü, bir ağacı budarken

düştü, onun da işi bitti.

Ağladı ihtiyar, böylece vakitsiz gidenlere .

ve bu anlattıklarımı kazdı mermere ...

ON İKİNCİ KİT AP

KEDi İLE İKİ SERÇE

Çok genç bir serçeyle yaşıttı bir kedi,

beşikieri sallanmıştı beraber.

Yan yanaydı : kuşun kafesiyle kedinin sepeti.

Çok defa kedi yi kuş rahatsız eder,

gagalayıp kılıç kalkan oynamağa kalkard ı.

Kedi de onu pençesiyle yumruk\ ardı.

Fakat ne de olsa dostunu korurdu,

falakayı ineitmeden vururdu.

Bu yüzden de yarım kalıyordu terbiye.

Halbuki kuş, kıyasıya çullanırdı kediye,

onu gagalar dururdu.

Kedi, akıllı uslu bir zat olduğundan dolayı

hoş görürdü bu şaka yı.

Arkadaşlar arasında hiçbir zaman

iş dökülmemeli kavgaya.

Onlar da birlikte yetişmiş olduklarından

hiçbir zaman şakaları dönmüyordu kakaya.

Fakat bir gün komşu bir serçe

uslu tekirle kavgacı arkadaşını

ziyarete gelince

iki kuşun arasında kavga çıktı.

Tabii, Tekir arkadaşından yana çıktı.

Dedi ki : <<- Bu yabancı sokacak başımı bela ya,

gelsin de hakaret etsin dostumuza, oh ne iyi,

komşunun serçesi yesin bizim serçe yi !

Böyle şey olmaz. Kedilik ölmedi ya!..>>

ıS

Hemen karıştı kavgaya,

yalayıp yuttu yabancı kuşu kedi,

Meğer serçe eti pek de tatlıymış,» dedi.

«-

O bunu böyle düşününce de

yalanıp yutuldu öteki serçe de ...

N asıl bir hisse çıkarsam bu işten?

Çünkü yarım kalmış sayılır hissesiz kıssalar.

Bazı şeyleri sezer gibi oluyorum ben,

onlar o kadar çok ki, şaşıyorum fakat.

Beyler, siz işi anladınız o saat,

sizde tümenle akıl fikir var,

halbuki benim ilham perisinin aklı kıt biraz,

ne o, ne soyu sopu bu işte size çıkışamaz.

ı88

İKİ KEÇi

Karınlarını dayurunca keçiler

başlarında hürriyet havası eser,

kısmet aramak için yolculuğa çıkarlar.

Giderler ıssız otlaklara doğru.

Oralara pek uğramaz insanoğlu,

ne yol, ne iz var,

bir kaya, uçurumlu bir dağ.

Bayanlarımız keyif çatarlar orada.

Engel mengel tanımaz bu tırmanıcı, bu gezici.

İşte böyle azatlaşan iki keçi,

ayakları da ak

her biri engin bir çayıdığı bırakarak,

karşılıklı ilerlemektedirler tesadüfe bak,

çıkar karşıianna bir ırmak,

köprü diye de bir tahta uzatılmış incecik.

Geçebilirdi ancak bu köprüden

yan yana iki gelincik.

Akımının hızı suyun derinliği de zaten

korkudan titretmeliydi iki amazonu.

Fakat basar ayağını tahtaya onlardan biri,

tehlike vızgelir, öteki de taklit eder onu.

Hani getiriyorum gözümün önüne ben

Konferans adasında karşılıklı ilerleyen

On Dördüncü Lui'yle Dördüncü Filip'i.19

İşte bizim serseriler de tıpkı onlar gibi

adım adım, yüz yüze yaklaşırlar.

İkisi de dehşetli kibirli.

Gelince de köprünün orta yerine,

yol vermek istemezler birbirlerine.

Ikisinin de soyunda ünlü keçiler var :

Birisininki emzirmiş J upiter'i,

ötekininkini sevgilisine etmiş armağan

tepegöz devin biri.

Bizimkilerin ikisi de geri basmadığından,

hep birden olur düşüşleri,

birlikte yuvarlanırlar suya.

Bu masal ibret olabilir

macera peşinde koşan yolcu ya.

"Mitolojide 'avaşçı kadınlar.

"1 660 yılında İspanya ile Fransa sınırı arasındaki küçük bir derenin üstündeki bu yerde XIV üncü Lui ile İspanya kıralı IV üncü Filip arasındaki Pirene andiaşması imzalanmıştır.

İHTİYAR KEDi İ LE TOY FARE

Tecrübesiz toy farenin biri

ihtiyar bir kedinin merhametini diler,

mantıkla kandırmak ister Tekir'i :

«

Canıma kıymayın, der,

-

bencileyin bir fare

sanki yıkım mıdır bu evdekilere,

hani, bayla bayan, size göre,

aç mı kalıyorlar benim yüzümden?

Bir buğday taneciğiyle beslenirim ben,

yusyuvarlak eder beni bir tek ceviz.

Şimdi zayıfım, biraz beklerseniz

bu yemeği bey çocuklarınıza edersiniz hediye.»

Yakalanan fare işte bunları söyler kediye.

Öteki der ki ona : «- Aldanıyorsun,

ben böyle laflara kulak asar mıyım sanıyorsun ?

Ha bana söylemişsin, ha bir sağıra bunu.

Hem kedi, hem ihtiyar, hem de affetsin!

Böyle şey duyulmuş mu?

Bu bir yasadır, bu yasaya göre geber,

git öbür dünyaya nutkunu ardakilere ver.

Çocuklarım nasıl olsa başka yemek bulurlar. »

İşte o da bunları söyler ve sözünü tutar.

Masalımdan alınacak derse gelince :

Bence,

gençlik farfaradır, her şeyi elde ederim sanır,

ihtiyarlığınsa yüreği katıdır.

YENGEÇ LE KlZI

Yengeç ana bir gün der ki kızına : «- Yavrum

bu ne biçim gidiş, dosdoğru yürüyemez misin?»

Kız der ki : « Sanki başka türlü mü yürüyüşünüz sizin?

-

Ailecek nasıl yürüyorsak ben de öyle yürüyorum.

Soy sop yan yan giderken

dosdoğru yürürnem nasıl istenir benden?»

TiLKi, KURT VE BEYGiR

Kurnazlığına kurnaz, genç bir tilki

bir beygir görür ömründe ilk defa.

Acemi saf kurdun birine der ki :

<<- Koşun, bir hayvan otluyor bizim çayırlıkta

Güzel, iri, gözümün önünde hala.»

Kurt güler, der ki : «- Pek ala,

kuvvetli mi bizden?

Şunun bir tasvirini yap kuzum.»

Tilki der ki : «- Ressam olsaydım ben,

onu görmekle duyacağınız sevinci

size önceden tattırmış olurdum.

Fakat, gelin, bu bir avdır, kısmetimizdir belki,

kim bilir ... >>

Giderler. Çayıdanan beygir,

bu çeşit ahbaplara alışkın değildir,

tabanları yağlayıp kaçmak ister.

Tilki : «- Efendimiz, der,

bendeterinize bağışlar mısınız isminizi?

Hiç de ahmak olmayan beygircevap verir :

«- Hay hay memnun edeyim sizi,

kundur:ı.cım yazdı adımı tabanunın altına,

buyurun, okuyun, sokulun da bana.•

Tilki özür diler, der ki : «- Paşam,

ben cahil im, yazıdan filan anlama m,

okutamadılar beni, çok fakirdi anam babam.

Fakat kurdunkiler variyetli adamlardır,

onun okuyup yazması vardır.>>

Kurt bu sözlerden kapılıp kibire

sokulur beygire.

Fakat bu kibir, gurur,

onun dört dişine mal olur :

Beygir atınca çifteyi birdenbire,

bizim ki al kan içinde kapaklanır yere.

Tilki der ki : «

Kardeşim, bu iş doğruladı, hani,

-

akıllı insanların bana söylediğini ;

zaten çenenize de onu yazdı bu hayvan :

Bilinmezden sakınır akıllı olan.

1 94

İÇİNDEKİLER

LA FONT AINE'DEN MASALLAR

BİRİNCİ KİT AP

(Aslı 21 parçadır)

Ağustosböceği ile Karınca

9

Karga ile Tilki

l O

Öküz Kadar Kocaman Olmak İsteyen Kurbağa

l l

İki Katır

12

Kurtla Köpek

l3

Arslanla Ortak Olan Düve, Keçi ve Koyun

ı s

Hey be

16

Şehir Faresi ile Tarla Faresi

1 8

Kurtla Kuzu

20

Hırsıztarla Eşek

22

Ölümle Oduncu

23

Tilki ile Leylek

24

Horozla İnci

26

Sarıca Arıtarla Bal Arıları

27

Meşe ile Kamış

29

İKİNCİ KİT AP

(Aslı 1 7 parçadır)

Fareterin Topladığı Meclis

33

Maymun un Huzurunda Tilkiden Davacılık Eden Kurt

3 5

İki Boğa ile Bir Kurbağa

36

Yarasa ile Gelincik

3 7

Dişi Zağarla Arkadaşı

39

Arslanla Sinek

40

Sünger Yüklü Eşekle Tuz Yüklü Eşek

42

Arslanla Fare

44

Güvercinle Karınca

45

Tavşanla Kurbağalar

46

Horozla Tilki

48

Kanallığa Yeltenen Karga

50

Junona Dert Yanan Tavuskuşu

52

Arslanla Eşek Avda

53

ÜÇÜNCÜ KİTAP

(Aslı 16 parçadır)

Değirmenci, Oğlu ve Eşek

57

Çoban Olan Kurt

60

Kıral İsteyen Kurbağalar

62

Tilki ile T eke

64

Karta), Yabandomuzu ve Kedi

66

Sarhoşla Karısı

68

�urda Leylek

70

Insanın J\1 tettiği Arslan

71

Tilki ile Uzümler

72

K uğu Kuşu ile Aş çı başı

73

�urtlarla Koyunlar

74

lhtiyarlayan Arslan

75

Bir Ambara Giren Gelincik

76

DÖRDÜNCÜ KiTAP

(Aslı 20 parçadır)

Çobanla Deniz

79

Eşekle Küçük Köpek

80

Maymunla Yunusbalığı

81

Tavus Tüyü Takınan Alakarga

83

Kurbağa ile Fare

84

Tilki ile Heykel

86

Kurt, Keçi ve Keçi Yavrusu

87

Sokratın Sözü

88

Tarlakuşu ile Yavruları ve Bir Tarlanın Sahibi

89

BEŞİNCi KİTAP

(Aslı 21 parçadır)

Toprak T encere ile Demir T encere

95

Küçük Balıkla Balıkçı

97

Kuyruksuz Tilki

99

Beygirle Kurt

1 00

Çiftçi ile Çocukları

1 02

Doğuran Dağ

1 03

Felekle Çocuk

104

Altın Yumurdayan Tavuk

105

Geyikle Asma

1 06

Yılanla Eğe

1 07

Tavşanla Keklik

108

Ayı ile İki Ahbap

109

Arslan Postu Giyen Eşek

1 1 1

ALl'IN CI KİT AP

(Aslı 20 parçadır)

Çobanla Arslan

1 1 5

Arslanla A vcı

1 1 6

Güneşle Rüzgar

1 1 7

Genç Horoz, Fare Yavrusu ve Kedi

1 19

Soyu ile Övünen Ka tır

1 2 1

Kendini Suda Seyreden Geyik

1 22

Tavşanla Kaplumbağa

123

Eşekle Sahipleri

125

Güneşle Kurbağalar

127

Köylü ile Yılan

128

Hasta Arslanla Tilki

1 30

107

Ada Eşek

1 31

Avının Gölgesi Uğruna Avını Kaçıran Köpek

132

Batağa Saplanan Araba

133

YEDiNCİ KiTAP

(Aslı 14 pa�çadır)

Vebaya Yakalanan Hayvanlar

137

Balıkçıl

140

Yolcu Arabasıyla Sinek

142

Sütçü Kadınla SütGüğümü

144

Kedi, Gelincik ve Yavru Tavşan

146

SEKİZİNCi KİT AP

(Aslı 25 parçadır)

Eskici ile Sarraf

ısı

Arslan, Kurt ve Tilki

153

Fare ile İstiridye

1 55

Ayı ile Bahçe Meraklısı Adam

157

Eşekle Köpek

160

Sel ile Dere

162

DOKUZUNCU KİT AP

(Aslı 1 7 parçadır)

Palamutla Balkabağı

165

İstiridye ile Davacılar

167

Kedi ile Tilki

168

Maymunla Kedi

1 70

Çayiakla Bülbül

1 72

ONUN CU KİT AP

(Aslı 14 parçadır)

İki Fare, Tilki ve Yumurta

1 75

Kaplumbağa ile İki Ördek

1 76

ON BİRİNCİ KiTAP

(Aslı 8 parçadır)

Kurtla Tilki

1 8 1

İhtiyar Adam ve Üç Delikanlı

1 83

ON İKİNCİ KİTAP

(Aslı 23 parçadır)

Kedi ile İki Serçe

1 87

İki Keçi

1 89

İhtiyar Kedi ile Toy Fare

191

Yengeç ile Kızı

192

Tilki, Kurt ve Beygir

193

1 99

Yayımlayan: Adam Yayıncılık ve Matbaacılık A.Ş.

Kapak: Ana Basım Sanayi A.Ş.

Iç Baskı: Şefik Matbaası

Hikmet'in çok güç

koşullarda korunmuş, elden

ele geçmiş, bazıları sağlığında

basılamamış, bazıları özen

gösterilmeden basılmış olan

yapıtları, bu işe gönül vermiş eleştirmenlerin çabalarıyla , içerde ve dışarda, yıllardır derlenip topadanmaya çalışılmış, ama çeşitli

nedenlerden kaynaklanan yanlışların, karışıklıkların,

tutarsızlıklarıo bir türlü önü alınamamıştır.

Şimdi Adam Yayınları size Nazım Hikmet'in yepyeni

bir toplu yapıtlar derlemesini sunuyor.

Bu yolda daha önce yapılan bütün olumlu çalışmalar,

Nazım Hikmet'in kitaplarının ilk basımları, arkasında

bıraktığı müsveddeler - mekanik yaklaşırnlara düşmeden, durumlara, türlere göre ayrı değerlendirmelere gidilerek - büyük bir özen ve duyarlıkla yeniden

gözden geçirilmiş, konunun uzmanı eleştırmenlerın

özverili katkıları ve ortak çabalarıyla, sanatçının özellikleri, kendine özgü kullanımları gölgelenmeden, yanlışların düzeltilmesi, karışıklıkların, tutarsızlıklarıo

giderilmesi sağlanmıştır.

adam 355

Document Outline

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_001

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_002

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_003

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_004

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_005

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_006

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_007

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_008

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_009

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_010

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_011

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_012

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_013

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_014

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_015

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_016

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_017

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_018

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_019

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_020

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_021

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_022

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_023

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_024

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_025

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_026

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_027

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_028

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_029

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_030

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_031

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_032

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_033

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_034

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_035

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_036

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_037

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_038

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_039

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_040

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_041

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_042

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_043

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_044

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_045

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_046

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_047

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_048

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_049

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_050

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_051

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_052

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_053

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_054

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_055

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_056

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_057

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_058

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_059

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_060

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_061

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_062

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_063

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_064

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_065

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_066

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_067

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_068

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_069

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_070

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_071

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_072

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_073

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_074

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_075

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_076

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_077

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_078

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_079

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_080

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_081

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_082

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_083

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_084

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_085

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_086

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_087

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_088

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_089

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_090

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_091

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_092

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_093

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_094

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_095

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_096

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_097

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_098

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_099

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_100

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_101

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_102

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_103

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_104

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_105

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_106

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_107

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_108

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_109

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_110

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_111

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_112

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_113

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_114

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_115

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_116

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_117

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_118

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_119

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_120

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_121

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_122

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_123

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_124

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_125

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_126

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_127

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_128

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_129

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_130

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_131

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_132

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_133

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_134

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_135

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_136

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_137

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_138

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_139

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_140

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_141

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_142

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_143

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_144

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_145

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_146

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_147

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_148

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_149

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_150

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_151

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_152

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_153

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_154

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_155

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_156

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_157

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_158

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_159

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_160

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_161

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_162

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_163

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_164

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_165

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_166

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_167

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_168

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_169

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_170

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_171

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_172

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_173

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_174

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_175

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_176

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_177

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_178

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_179

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_180

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_181

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_182

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_183

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_184

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_185

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_186

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_187

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_188

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_189

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_190

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_191

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_192

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_193

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_194

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_195

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_196

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_197

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_198

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_199

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_200

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_201

nazım hikmet - la fontaine-den masallar (cls)_Sayfa_202