RENGAHENK -  Can Yücel

       Papirüs Yayınlan, 1991

       ÖNSÖZ

       Can Yücel'in MRengâhenk"te topladığı şiirleri okurken bir dizenin altını çizimişim: "Gün aydındır gece de gece."

       Kimi şiirler şairlerin "şiir" üzerine düşüncelerini ele veriıier.Bunlar bence gerek konuşmalarda, gerek düzyazılarda dile getirilenlerden daha geçerli. Hem şiir olması, hem şiir üzerine kimi ipuçları vermesi bakımından ayrıca daha da önemli.

       Şimdi yukarıdaki dizenin geçtiği şiire bakalım.

       Can Yücel'in diliyle söylersek şöyle:

       "İstanbul Liseli Gençler Sordu / Şiirde Üslűp Nedir Diye?"

       Sorunun yanıtını Can Yücel şöyle veriyor:

       "Bende dedim ki bazıları

       Ayçiçeği diyorlar günebakana

       Bazıları da günebakan diyor ayçiçeğine

       Ben günebakanı yeğliyorum

       Belki de güne yöneldiğim için yine"

       Burada da iki sözcüğün altını çizebiliriz: "Güne yönelmek".

       İşte Can Yücel'in şiiri için bir anahtar.

       Güne yönelmek, aydınlığın kapılarını aralamak, başka nasü açıklanabilir Can Yücel'in şiiri?

       Yine "Rengâhenk"teki "Veto ile Toto" adıl şiirinde aynı anlamda söylediği de bu değil mi?

       "Yazdığı bir şiir, bir yazı

       İşi mi ne?

       Silmek elbet karayazıyı"

       Evet, "karayazı"ya karşı "ışığın yüzünü" aydınlatan şiirler...

       Oysa aynı Can Yücel "Rengâhenk" çıktıktan iki yıl sonra, 1985'te Enver Ercan'ın "Şiir nedir? Niçin şiir yazıyorsunuz" sorusuna yüzünü ışığa kapar gibi yaparak şu yanıtı veriyordu:

       "Şiir bir umutsuzluktur. Elbette bir umutsuzluktur. Niçin mi? Umutsuz olmayan adamlar şiir yazamaz.

       Umutsuz olmayan adamlar resim yapamaz, mimar olamaz. Yaratıcı olamaz. Bu dediğim elbet yaşadığımız bu dünya İçin bir söz. Çünkü kâğıt bir umutsuzluktur. Boş bir kâğıt... Tuğlalar, biriketler, çimontaiar hepsi umutsuzluktur. Demirler bile umutsuzluktur.** (Düşün Dergisi, Aralık 1985).

       Ama hepsi bu değil. Bundan sonrası önemli. Can Yücel birden yüzünü ışığın yüzüne çeviriyor:

       "Onların İçinden bir umudu bulmaktır şiir. Onu bulmak için yazıyorum ben de... Birdenbire, bütün bu dünyada, deli olan bu dünyada tek akıllılığı, uslanmayan akıllılığı anlatmaktır şiir. Ben haberciyim, deprem habercisiyim."

       Çünkü deprem geldiğinde İstanbul yakılıp yıkılsa da bir "umut" kalacak ayakta.

       Bu umudun bir yüzü martılarsa, öteki yüzü serçeler Can Yücel'in şiirinde. Bir yanı bağbozumu, bir yanı

       yaprak dökümü... Önü değişim, arkası yakın tarih...

       Sağ yanı renk, solu ahenk.

       Hayır, sağ yakışmıyor onun şiirine.

       Ne diyordu "Halime Tercümandım" başlıklı şiirinde: "Dipdiri o sol yanım."

       "Rengâhenk"in Can Yücel'ce Türkçesi de bu olsa gerek...

       RENGAHENK

       "Beynin Pîrî Reisi Gazi Yaşargil'e"

       İÇİNDEKİLER

       RENGÂHENK

       Önsöz..............................................................................5

       Yaprak Dökümü........,....................................................11

       İstemeyerek...................................................................12

       Gorcıa Lorca'ya Grasiya................................................13

       Martılar ki..................................................................14

       Basur Badel Mevt..........................................................15

       Prima Vera....................................................................16

       İlaç İlanı..........................................................................17

       Sert Bir Adam................................................................18

       Enver Gökçe'ye.—..........................................................19

       İstanbul Liseli Gençler Sordu Şiirde Üslűp Nedir Diye?........20

       Neşeye Sone.................................................................21

       Çinisi..........................,.................................................,22

       Şaşkın Şaşkın................................................................23

       Serçeleme......................................................................23

       Vura Vura.......................................................................24

       Altan Büyükyalçın'a........................................................25

       Müzmin Bir Şaire...........................................................25

       Gidip Gelme...................................................................26

       Lapacı............................................................................28

       Ağıt................................................................................29

       Deliriyorum Tiremens.....................................................30

       Saksıdakilere.................................................................31

       Merhum Bir Nefer-i Merkuma........................................32

       Şey Gibi.........................................................................33

       Genç Bir Şaire Mektuptan..............................................34

       Taniili'ye Başsağlığı..................................................i....35

       Karışmamaca.................................................................36

       Nafile Namazı................................................................37

       Yaradana Kurban...........................................................38

       Bir Kova Su Da Benden.................................................39

       Tarihli Bağbozumu.........................................................40

       Kararı Karar...................................................................40

       1976 Baharında Bir Gün Evsahibim Emekli Yüzbaşı - Çömlekçi Fethi Bey Öldü Ama... Aması Var.................................................41

       Dinleme Başını!.............................................................42

       Yaşasın Cumhuriyet......................................................43

       Öffff.......................................................,.....................44

       Cenneşânűhu ................................................................45

       Değişim..........................................................................46

       Sabah Sabah.................................................................46

       Herze.............................................................................47

       Dünya Hali....................................................................47

       Mayerling Faciası...........................................................48

       Son Gürlük.....................................................................49

       Gelincik Şurubu.............................................................50

       Dedem Ali Rıza Efendi...................................................51

       Olmuyor.........................................................................52

       Dayılar Dayılanıp Yaylar

       Yaylandıkça...................................................................53

       Evrim.................................,............................................54

       Yaraştıra Yaraştıra Yakıştırma......................................54

       Maarif Takvimi...............................................................55

       Sendikal.........................................................................55

       Yakın Tarih....................................................................55

       Veto İle Toto..................................................................56

       Gerard De Nerval'le......................................................57

       Nisan Tezi.......................................................................58

       Cenaze Dönüşü.......................-.....................................58

       Halime Tercümandım....................................................59

       Çan'ın Canı Cehenneme...............................................60

       Üsküdar iskelesinde iki Lostracı

       Çocuğun Konuşmalarından...........................................61

       Patlayan tanker..............................................................62

       İbo Gibi..........................................................................63

       Naat...............................................................................64

       Merdümgiriz...................................................................65

       Soru-Sual.......................................................................66

       Benzetmek Gibi Olmasın Ama.......................................66

       Haskelkader...................................................................67

       Şili'de Son Durum..........................................................67

       Bir Eleştiriye Karşılık......................................................68

       Teşhis.............................................................................68

       Ergeçsel Ergeç..............................................................69

       Düş Birliği.......................................................................69

       Havaî Buhran.................................................................70

       Ruhunu Teslim................................................................70

       Sone.................................'.............................................71

       Dünyalık....................................,....................................72

       Materyalist.......................................................................73

       İ Bu İş........................................................................74

       Anı.................................................................................75

       Şu işe Bak!....................................................................76

       Kaçamak........................................................................76

       Kurt Ahmed'in Ağzından................................................77

       Hisarbuselik...................................................................77

       Reklamcılık....................................................................78

       İlanı Harp Değil İlanı Aşk...............................................80

       Kanuni............................................................................80

       Ferayi.............................................................................81

       Dubarai..........................................................................81

       Anı.................................................................................82

       Hıyararşi.................................'.......................................82

       Orhan Peker'e................................................................83

       Orhan Peker Der ki.............................................,..........84

       Ada Vapurunda...............................................................85

       Barok.............................................................................86

       Kibar Hırsızın Türküsü...................................................87

       Götümser........................................................................88

       Devr-i Saadet.................................................................89

       Mon - Ton - Son.............................................................90

       Hamlet'e Hamle.............................................................91

       Çiçekçiliğe Hazırlık........................................................91

       Şiir-i Pençe..........,.......................................................92

       Havaî Cıva...................................................:...............93

       Halki.............................................................................,.94

       Müzekker.......................................................................95

       1 Ağustos, 1981.............................................................95

       Yesa Yisa.......................................................................96

       Kerevizyon.....................................................................97

       Gözlerim Doluyor...........................................................98

       Yaş................................................................................100

       Rahmet Sonrası...........................................................100

       Tavzih..........................................................................101

       Köroğlu Üzre................................................................101

       İktisadi..........................................................................101

       E.E. Cummıngs Üzre................................................... 102

       Şarlo'nun Lololololosu..................................................103

       Rengâhenk................................,......;..........................105

       Dokunmatik.....................................,............................107

       YAPRAK DÖKÜMÜ

       Sararıp dökülmeden önce kızaran yapraklar ki onlar Şan verdiler ortalığa bütün bir sonbahar Mevsim dönüp de yeniden yeşermeye başlayınca rüzgâr Çıplağında o atın yine onlar koşacaklar

       O çocuklar

       O yapraklar

       O şarabî eşkiyalar

       Onlar da olmasalar benim gayri kimim var?

       11

       ■

       İSTEMEYEREK

       | Ben galiba böyle, Güler,

       Sana yeşillenerek öleceğim

       12

       GARCIA LORCA'YA GRASİYA

       Aklını oynatıyor zurnasıyla bir çingene

       - Bana ne, bana ne?

       - Hangi kimsin sen ulan ibne? Aklını

       Oynatıyor

       Zurnasıyla Ve gümüş çingene

       Yerimi?

       ikinci Meandros'un orda . Çine

       Ve bindokuzyüzaltmışdokuz sene

       Aklıyla zurnasını oynatıyor bir çingene Ve şair ne kadar memnun olmalı ki Boyuna kaşınıyor kene Ve turnalar uçuşuyor zurnadan Ve kimin ne şikâyeti var ki Kurnalar dahil 12 Mart'tan bu yana Ve herkesi üç saatlik nefesten sonra Kapatıyorlar yine Aklını oynatıyor zurnasız kalmış bir çingene

       Ama cakası caka

       Lor peyniri yiyor ranzada Lorca

       MARTILAR Kİ...

       Günlerdir körköstebek nefsimle öyle hırlı Ve öylesine harlı ki esrik nefesim

       Bir kibrit tutsam parlayacak. Bir sarnıç gemisi diyecekler alev almış Boğazın iki yakasından Oysa bir gaz tenekesiyle bir şişe mavi Gelişi güzel mi güzel bir ocak Suların ortasında sevgili öfkemle benim Yanacak bahar erişinceye değin Soğuktan morarmış kanatlarını

       ısıtsın diye martılar

       Martılar ki sokak çocuklarıdır denizin

       14

       BASUR BADEL MEVT

       Tepemdeki selvi değil, bir erguvan Çayır bana gömülü, ben çayıra gömülüyüm Bahar çarpmış dünyada yeşil kokan ük ölüyüm Bundan böyle benim için tek geçerli buyruk söz: Şaha kalkmış bülbülleriyle Beylerbeyi'nin Yaşasın ölüm!

       Tamam! dedi tepemdeki erguvan

       Kanaya

       Kanaya

       15

       PRIMA VERA

       Bu duvarlar bu ağaçlar Bu ağaç VE bu duvar... Arkadaşın dolmuşuyla gidiyoruz Beykoz'dan doğru Üsküdar... Böyle giderse böyle giderse bu bahar Bu ağaçlar bu duvarı yıkacaklar. Bu geçmişi değil, geleceği kınalı Bu yemyeşil davarlar Bu duvarı yıkacaklar...

       16

       İLAÇ İLANI

       Yakamozlar ki bir çaredir her çare gibi Yıldızlarla çok küçük böceklere has... Ve insanlar için Çook çok yalnız kaldıkları vakit

       Bide

       Bi de

       Bide

       Ölmelerine ait

       Bu pis ama nasıl pis denizde

       Ve oldum bittim mazotlu bu mâyitte Yakamozlar da zaten görünmezler hiç

       17

       SERT BİR ADAM

       Kuzguncuk'daki vişne, Bak şu dünyanın işine!

       Vişne çürüğü yalısının

       Vişne çürüğü havuzunda

       VVinchester tüfeğiyle

       Kurbağa avlarmış Mocan

       Sert bir adammış belki kendisi ama

       O VVinchester tüfeğiyle vurulan kurbağalar

       Vişne yaprakları kadar yeşil

       Yeni patlamış vişne yapraklan kadar...

       Ve Mocan'ın vişne çürüğü yalısının

       Vişne çürüğü havuzunda

       Kurbağğğ gibi ötüyorlar hâlâ

       18

       ENVER GÖKÇEYE

       Sene 1966

       Kayınvaldenin evinde oturuyoruz Krnalı'da

       Gözü yaşlı bir sonbahar günü

       Güler sökük dikiyor pencerenin önünde

       Ben odanın gerisinde masa başında

       Hatırımda kalmamış kimden

       Çeviri yapıyorum harıl harıl

       Telifini parça-buçuk alacağımı bile bile...

       Yau diye seslendi Güler

       Bir adam geçti önümüzden. Tam bir eski tüfek.

       Bu kadar olur amal. Demeye kalmadı zır kapı! Gittim açtım, Karşımda bizim Enver!

       İSTANBUL LİSELİ GENÇLER SORDU ŞİİRDE ÜSLÛP NEDİR DİYE?

       Bende dedim ki bazıları Ayçiçeği diyorlar günebakana Bazısı da günebakan diyor ayçiçeğine Ben günebakanı yeğliyorum Belki de güne yöneldiğim için yine J

       Ama siz de bilirsiniz ki Gün aydındır gece de gece Ama ne zaman diyeceğiz birbirimize günaydın?

       Ben de onu diyorum ya işte

       Bak kardeş şimdi üslűp meselesini düşünmeye başladın 20

       NEŞEYE SONE

       Yakın gözlüğümü yitirdim Yitirince seni Kadın -

       Doğumun ardından Çatladı kapı sanki

       Öyle uzak bir doğu ki her şey Görünmüyorum burnumun ucundan Çiğnenecekmişim gibi geliyor hep Geçerken kıtadan kıtaya Ters bir dizeye rastladım demin Taburcuymuş, öyle dedi Çıkışını yaptırıyormuş acundan Laf!

       -i

       Ne sen ne ben sevgilim Öldükse ölümden değil Sevişmenin acından 21

       ÇİNİSİ

       Ve tahtaboş kahkahasından kaçmayıp demin Bile bile bu âfete tutulduğum için Bi temiz yıkandı içim 22

       ŞAŞKIN ŞAŞKIN

       Can Belge'ye

       Deli ediyorlar maviyi

       dalların uçlarında tomurcuklar Tek durmuyorlar hiç Kıpır da kıpır rüzgârda salıncak sallanıyorlar Mavi Bey de tirşe gözleriyle

       Şekva ediyor bana

       Bişey söyle diyor şu yumurcaklarına

       Bense bakıyorum

       yattığım yerden

       şaşkın şaşkın

       Baharın gelişine

       SERÇELEME

       Çok oldunuz be serçeler

       Kapatırım şimdi kapıyı

       Dedim

       Dinlemediler beni j Ben de kapatmadım kapıyı I Varsın dinlemesinler

        ■*■'

       23

       GÖRSEL

       Gözlerimi aldılar elimden, geri vermiyorlar bana Ne kayıp, sizi dünya gözüyle görmemek bi daha!

       VURA VURA

       Kalbimi kırdım ben çok

       kendim cinçekicimlen Örse döndü yatağım

       üstünde ufaklarım Vura vurdukça ama

       saçılan kıvılcımlar Su'dan da Güzel'den de

       hepsi has çocuklarım

       24

       ÜÜ

       ALTAN BÜYÜKYALÇIN'A

       Çok da iyi süvariydi Altan Öyle hızlı atladı ki son maniadan - Yalan olaydı keski, dediğim yalan Dünya denen atı kaydı altından

       MÜZMİN BİR ŞAİRE

       Bir Beyaz*Rustan kapmış

       Bir Tepebaşı otelinde Şiiri

       Gayrı ne permanganat ne antibiyotik

       Bir akıntıdır gidiyor sittin senedir

       Gözünden yaş geliyor su dökerken bile

       Belini doğrultmak için Türk Şiirinin

       Çekiyormuş bu çekilmez çileyi,

       Yoksa çaldığı gibi başından büyük bir taşa

       Kırarmış çoktan

       Pelikan marka dolmakalemini

       Bakarak bu Çağdaş ve Çardaş Şaire Hiç de zührevi değilmiş meğer Zühre!

       25

       GİDİP GELME

       En son denizi işittim

       -Öc alıyor benden-

       Içim için kaynıyordu demin

       Patlamadın ya dedim

       Patladı işte

       Öbür sesler

       -Fabrikanın düdüğü cankurtaranla ezan

       Ve göğsümün hırıltısı-

       Hiçbiri ayağına su dökemez bunun

       Bu vurdu muydu uçuşuyor canımın yongaları

       Pul pul pırıl pırıl ve oğul oğul

       Bir mevlut balığı ağıyor sanki menevişlere

       Hiç kalır yanında bütün seviştiklerim

       Bu deniz, düştükçe düşen nabzım terim benim

       Beyler gayrı beni san defterinizden silin

       Nem varsa definem ipim kefenim

       Hepsi sizin hepsi sizin, hapsinizin.

       Yeter ki beni bir genel afla başınızdan defedin

       Ve defleriyle çalparalarıyla gümüş sürülerinin

       Bu dif gibi cesedi Kanal'ın döllügüne defnedin

       Kulaklarınızı çınlatırım ordan

       Isırırım gözlerinizi

       Geri dönen bir hecetaşı gibi geceden

       Heceleyerek kendi kitabesini

       Unutmuş bildiği ne varsa önceden

       Sekerek ve......k denizi

       Şaş kalacaksınız o zaman

       26

       Şeytan minareleriyie nasıl okunurmuş ezan

       Ve düşmez-kalkar bir Allah gibi tuzlar içinde

       Varacağım ki cenazenize

       Bir kızım daha olmuş de nizamlarından

       Ve tıpkı ve tıpkı bir insan

       Kaptığım gibi onu da atacağım ki dalgalara

       Ayrı düşmesin garip, sütanamızdan

       Anladınız mı şimdi Can

       Niye gelirmiş hep Boğaz'dan

       27

       p

       LAPACI

       Ne karanlık kar bu!

       Ne biçim pirinç bu siyah!

       Ayaklarım donuyor

       İçim öyle eziliyor ki

       Bir tabak lapa olsa şimdi

       Anamın hanımelieriyle pişirdiği

       Akpak ve onun elleriyle sıcak

       Bir tabak lapa olsa

       Anamın pişirdiği

       Bir tabak lapa

       Lapa...

       Olmayacak da olsa Ne güzel dua

       28

       I

       AĞIT

       Dun gece seyrimde gördüm cerenim. Kızlar ne kadar çok seviyorlarmış ki seni Mosmor olmuş

       gülyazısı bedenin

       Mosmor olmuş gülyazısı bedenin

       Düşmüş sanki erguvanlar içinde

       En genç burcu yıldızdan bir kalenin _

       En genç burcu yıldızdan bir kalenin Uçmuş sanki uçsuz bir uçuruma Gökyüzünün çakır gözlerinden Gökyüzünün çakır gözlerinden Düşmüş bir damla, bir deniz feneri Işınlarıyla şile bezlerinin Güdüyor çobansız kalmış tekneleri

       29

       DELİRİYORUM TİREMENS

       Dün ne güzeldi gün

       Dün bir düğün

       Vapurun bacasında bir zambak açmış

       Kulağımın zarında bir sümbül

       Tırnaklarım hepsi papatya

       Ayaklarımla geziniyorum dünyayı

       Ayaklarım ki manolya

       Uzun bir mavi bu Boğaz

       Çıkı çıkı veriyor her yerden

       Sanki milletçe işimiz

       Bir sandalı denize indirmek

       Ben övmüyorum hiçbişeyi

       Ağaç elmasıyla övünüyor

       Bir mevlut sanki Hatice

       Giyinmiş Sırmakeş'e gidiyor

       Bu kadar güzel olmamalıydı yeryüzü

       Dayanamıyorum dayanamıyorum

       Şıp dedi güneşin ilk gözyaşı

       Şıp dedi damladı denize

       Beni tutmayın artık tutmayın

       Ve kızaran kızaran tomatlar

       N'olur benıtınutmayın

       Benim karım Hale olacaktı

       Ölmüş ve ressam bir kadın

       30

       SAKSIDAKİLERE

       O bir saksıydı siperde

       Her sabah sulanırdı hizmetçilerde

       Yağmuru gördü ya şimdi

       Aklı orda hep:

       Dindi

       Dinmedi

       O bir saksıydı siperde Gökten inenleri gördü de Anladı gayrı

       Yağmur yemek nerdeee El elinden sulanmak nerde

       MERHUM BİR NEFER-I MERKUMA

       I 1

       Vadideki kurra zambak

       Kökü dünyada da olsa

       mevtaya çiçek açacak...

       Kaçak!

       Kaçak!

       Kaçak!

       Kaçak!

       Sen ölürsen tavşanından ak

       Tavşanından kim kaçacak?

       32

       ŞEY GİBİ

       Fethi Naciye

       Şey gibi herbişeyim yahu Satır yazamıyorum

       Sanki kendimle değil Dünyayla ölüyorum

       Bağırsam bağırsam bağırsam Bağırdığımı duymuyorum

       Tek bir musluk var açık v Onunla akıyorum

       l'

       İstemeden istemeden istemeden isteyereeeek

       Ah sen ölüm denen topal köfte Buluştuk bak cenabette İçim rakı dışım su Bu mahmur cinayette

       Çocuklar çocuklar çocuklar Sizlen doğmamış mıydık biz birlikte 33

       GENÇ BİR ŞAİRE MEKTUPTAN

       Dene bi de Taşakçı Salahattin'in orda içmeyi Öbür müşteriler çifte—bahis oynarlarken Şiirle bahse girmesi, fazla kaçırmamak şartiyle iyi... Onlar rakı masasından atları koştururken VelifendPde Sen de sözcükleri koşturursun Icâdiye'de! Açık bırakarak belleğinin anlı vahlı ahır kapısını... Herkesin elinde kalem, önünde liste, hesap kitap Bir de gişecimiz var ortada dolaşan, hazır cevap... Eski cokeylerin ağzından bir iki sır ve satır kapmjşsan

       ne âlâ,

       Hiçdurma sürün masaların altmda, sür o lagar kısrağını Önce Karan'ı, sonra elden ele geçen KaranfiPi kırbaçla!. Teşbih gibi dizilen Türkçelerden kopunca da vaveyla Oldun gitti hem şair hem edip Sofokles'in Oedipus'uyla anam avradım olsun deyip... Ne gam sonuncu gelmişse kıymath Ela Sen kazandın ya ödülü, Mandıra, Madara ya da

       Madeyra!..

       Seni de, Dostoyevski'yi de, Muhammed'i de Şiir, babalarımızı ve cümlemizi tutan bir sara. Eşrefin saati bu, çitfe olsun, at bir nara!.. Ama öbür müşteriler gocunursa karışmam Onlar daha bir ciddi İş

       görüyorlar be anam...

       34

       TANİLLİ'YE BAŞSAĞLIĞI

       Kulağım sende Server

       Nasıl beklediysem doğacak çocuğumun haykınşını

       Senin sağlık haberini de Öyle bekliyorum

       Sanki bir tel gerilmiş aramıza, bir saz

       En püften bir işaret kıprar kıpramaz

       Ötmeye başlıyor nabzımın kızıl serçesi

       Şakaklarımda

       Geçerken gördüm demin Küçüksu'yun ordan Mezarlığın yamacında bir erguvan açmış senin resmin tıpkı, çıktı ya gazetelerde Ak sedyenin içinden koşturuyorsun baharı Kana kana kanayarak ölüme karşı

       Bu toprak var ya can verdiğin senin, Bu toprağa düşman baltalarla budanarak Üstüne yığıldığın toprak var ya hani O taprak işte seni ayağa kaldıracak... Onun için sıkı dur, kardeşim, sık dişini Ve ateşten ölüp ölüp dirilen semendercesine 11 Mayısta TaksinYe yetişmeye bak Taksim'de birleşmeyle birleşmeye!

       BEKLİYORUZ HAA, GECİKMECE YOK!

       (12 Nisan. 1978)

       35

       KARIŞMAMACA

       Boğa'ya en yaraşan havayı beklerken öldü İstanbul tıpkı

       Başında ateş böcekleri Ve kırkayaklar ayak ucunda Kırklara karıştığından ötürü

       Başkalarının işine karışma demedim ben saha Bre gafil bre insan bre Galata Kulesi 36

       NAFİLE NAMAZI

       Papirüse bakıyorum

       - Çaydanlığa dikmiştim şu kadarcık

       Amma da büyüdü! -Papirüsü suluyorum Şiir yazacağıma ŞEREFENE

       Tatarın teki düze indiğinde Minareyi gördüğünde Nah işte bu demiş yerin kotağıdır O sayede cennet-

       âiâ denen otet Otağıdır, otlağıdır o yatarın.

       37

       YARADANA KURBAN

       Tırnakları uzuyor İstanbul'un

       Kirli bir masmavi

       Ama ne kadar yaraşıyor yarabbi

       Bu tırnaklar bu deli parmaklara '

       Ve ortayla işaret arasında mütemadi bir cigara

       Giderek minareler oluyorlar

       Yaşlı bir köprüye rastladım demin Bir diyeceğim yok dedi martılara Başımı döndürmeseler Başımı

       döndürmeseler böyle

       Bende dedim ki Allah'a

       Feriştahm gelse yaradamaz bu güzelliği

       Sen bir turistsin amcabey!

       38

       BİR KOVA SU DA BENDEN

       Uçuk mavi bir çadırdı sonbaharın göğü Söküldü garibim, rahmetlere dürüldü Ayakları sallanıyor yaylının kıyısından

       Giderken ama, giderayak

       Zül değil, kardeşim, bir zil, bi zil!

       Çingene pembeleriyte yapraklar ağlıyor ardından

       Kaptım kovayı ben de, koştum çeşmeye Görüşürüz diye bi dahaki seneye 39

       TARİHLİ BAĞBOZUMU

       Ayaklarıyla ezip fıçıya mı bastılar seni

       Nefti kasnaktı bir fıçıya,

       Aldırma, kara üzüm!

       Sen, o Kırmızı Şarabına doğru

       İçten içe

       Harı! harıl

       Çalışmana bak, iki gözüm!

       KARARI KARAR

       Paşabahçe'de oturuyordu kendisi

       Rakı Fabrikası'nın ta şakağında

       Öyle sulandırıyorlar ki ağbey dedi bu zıkkımı

       Çaktrkeyf bilem olamıyor Çaktr'm kör kedisi

       Bir tek fare yeter alimallah bir tek fare

       Dağıtmak için şu sizin meclisi

       Sonum olsun, vallaha da biltaha da, bu son

       İçersem bi daha bu rengi bozuk anasonsuzunuzu!

       40

       1976 BAHARINDA BİR GÜN EVSAHİBİM - EMEKLİ YÜZBAŞI -ÇÖMLEKÇİ FETHİ BEY

       ÖLDÜ AMA... AMASI VAR

       Bir dükkân kapandı Bir dükkân açılacak. Güveç güneş küp saksı Ve kapkacak...

       Fethi Bey -görmüyorum a biliyorum-Yine eskisi gibi dikilmiş duruyor eşikte Ve bahar dolayısıyla namlusuna kiraz çekirdekleri

       sürülmüş

       emektar makinesiyle tetikte Bugün kaç para vururum diye.

       Lakin yeni şartlan göz önüne alan Koroner Yüzbaşım değişik bir

       taktik uygulamaya kararlı

       Babaeski'den getirtip de elcağızıyla yamadığı o çatlak çanaklar içinde

       Bu sefer kendi küllerini okutacak Güllere

       Neylersin ki deniz tarafında yeni açmış toy şebboylar bile Yutmuyoruz gibisine Fethi Bey'e muzip muzip gülüyorlar Eflatuna çalan çipii gözleriyle

       41

       DİNLEME BAŞINI!

       Karşı masadan çağırdılar, buyrun dediler

       Keyfim yok dedim bağışlayın, başımı dinleyeceğim biraz Sen misin diyen, bir curcunadır koptu

       Ne kalabalık, ne kalabalıkmış yarab başım!

       Bunca ayıp, bunca kayıp, bunca Ölüm!

       Attım kendimi dışarı, karıştım Şarlo'nun yalnızlığına Uçuyorum şimdi Barbaros Bulvarı'ndan aşağı

       Üstümde insanlar, ne güzel,

       ve ayaklarımın altında deniz!

       Sana da söylüyorum hep, Teo,

       Başını dinleyeceğine, al başını git uçmaya!

       42

       YAŞASIN CUMHURİYET

       Gölköy adında bir yer varmış Gelibolu'da

       Televizyonda gösterdiler geçen gün,

       Gelenek edinmiş köy halkı,

       Ben kendimi bildim bileli bu böyledir

       Diyor muhtar:

       29 Ekim'de toptan sünnet ederlermiş çocuklarını...

       Derken ekranda entarili bir çocuk belirdi

       Kirvesi tutmuş kolundan

       Yatırdılar bir kamp yatağına,

       Ardından sünnetçi olacak zat boy gösterdi

       Elinde bıçağıyla, Çocuk kaldırdı başını, bağırdı: Yaşasın Cumhuriyet diye Bunun üzerine de ekran karardı

       Korkarım, bu, sade Göiköylülerin değil, umumuzun Sade küçüklerimizin değil, büyüklerimizin de Düştüğü bir tarihsel yanılgı Çünkü sünnet değil, farzdır cumhuriyet (2 Kasım, 1980)

       Karanlıktayız gene

       Yukarda çılgın çığlıklarıyla Kerem.

       Dargın bana, bu gece de gelmeyecek bi tanem,

       Poyrazda ağaçlar ehlen ve şenlen

       Boğuşuyorlar kendi hayaletleriylen,

       Ocakta karnabaharın kokusu

       Unutturuyor baharı hasseten,

       Hangi kamusu açarsan aç

       İster Larousse'u, ister Kâbus'u

       Mutluluk denemez bu halimize...

       Ben de yaktım emektar lüküsü Yakarmışçasına süksü Ohhh be, ohhhh Görür oldu göz gözü

       Dağıtaiılm diyorum, çocuklar, bu kara dumanı Gül alıp satmanın tamdır zamanı!..

       44

       CENNEŞÂNŰHU

       Baykuş asten bir hatundur bakmayın baylığına Mekânı cennet ola, makamı şattaraban Her mendakkadukkada bir dokuz doğuran...

       Kuşkonmaz sütüyle emziriyor geceyi

       Ve zifirî yıldızlar ürüyor eski samanyoliarından

       Yavruları yetişip süzüldü müydü dünyaya

       Kadifeden çıtı çıkmaz kanatlarıyla ■ ,

       Düşlerini yiyorlar, gümüşü düşlerini gülibrişim ağaçlarının Nasıl yerse ayçiçeği çekirdeklerini çocuklar

       Dişlerinin arasında çat ırd at arak çıtır çıtır

       Tuh sana Puhu Kuşu

       Çini mürekkebinien san, susak ve uykusuz nehrime

       Batırdığın bu kaçıncı tahtel-bahirl

       45

       DEĞİŞİM

       ■f.

       Zeus güya, rüzgâr

       Koşuyor karşıki ağacın ardından

       Yakalayamıyor ki ama

       Daphne değil çünkü o yeşil kızın adı

       DEFNE

       Oh olsun Zeus pezevengine!

       Apoilon olsan ne lazım gelirmiş gibisine

       SABAH SABAH

       8u gül bi şeyin anısı olacak ama neydi unuttum Kim bilir belki de sabah sabah yeniden açan umudum 46

       HERZE

       Bir yılan düştü vapurda yanıma Sarıldım denize

       DÜNYA HALİ

       Çingene benleri, ne dersiniz, pembe olmalıydı, değil mi?

       ■I

       Ama dünyada her şey olması gerektiğ^gibi olmuyor ki...

       47

       MAYERÜNG FACİASI

       Üzüm Şampanya Habsburg Fransa

       Öldürdün bre Mariya Vaçelya'yı! Kendin de yattın ama Viyana İki seksen şahane virandalanna Bu şiir bir kibrit

       Tutuyorum sönmüş bir şamdana

       Adamışım ben^zatımı zaten İkinci Veryansın Muhasarası'na Orda bir işçi olarak şahsen 48

       SON GÜRLÜK

       Tırabzan hurması ağacına döndüm

       Tüyüm tü$üm döküldü, yapraksız kaldım

       Yine de meyvaya duruyorum bu cıbıl halimle

       Tepeden tırnağa

       Turuncu turuncu

       Kütür kütür

       Bu benim sonbaharım

       Bu benim son gürlüğümdür

       49

       il

       GELİNCİK ŞURUBU

       Şu ölen çocuklar var ya Sana bana dünyaya...

       İlikleriniz donduğunda kışın Bir kaşık umut gerektiğinde O şişe gelecek aklınıza Pencerenin önünde duran Güneşte Gelincik...

       }

       50

       DEDEM ALİ RIZA EFENDİ

       Yakın gözlüklerini silerdi boyuna Gümüş düğmeli yeleğinden kalma o yeşil O havı dökülmüş kadife parçasıylan, Naşı ama öpüp okşarcasına...

       Bir çift çaylak gördüm geçende Geçtiler gülibrişim yapraklarını sıyırarak... Dedemin gözlükleri dedim bunlar Dedemin uzak gözlükleri bunlar muhakkak

       51

       OLMUYOR

       Sırtımı verdim Acemlerin köşküne Hani şu yokuşun a İt başında Beyazlı yeşilli sarmaşıklar sarhoşu...

       Elimde nevale var yorulmuşum Oturdum duvarın üstüne Kahverengi zıvanalı Samsun'u da yaktım Bakkal Güngör ikram ettiydi demin Çektim kulağımın arkasından... Yağmur çiseliyordu, Karsıki meşelikte de kuş demlerine karışık Palamutlar düşüyordu arada bir Daldım dalacağım eski Beylerbeyi'ne Asaf Halet Çelebi'nin yamacından...

       Olmuyor allan kahretsin

       Şu arabaların cayırtısı yüzünden...

       İlhan Erdost'un nasıl öldüğünü

       Kaç gündür aklımdan çıkaramadığım gibi...

       52

       DAYILAR DAYILANJP YAYLAR YAYLANDIKÇA

       Galata Köprüsü tir tir titriyor

       Bunlar beni de asma köprü yaparlar diye

       Yüreğinin dubalarını geniş tut, ihtiyar!

       Sen böyle nice dayılar gördün bugüne kadar

       Hepsi de yedeklerinde sürüye sürüye ayılarını

       Senin üstünden azameM böbreki ve kalpak-ı pöstekiyle geçip Tarih'in hayvanat bahçesini boyladılar

       53

       EVRİM

       Kolyoz Çengelköy'de, Necati'nin orda Önce komiydi, sonra garsondu Büyüdü büyüdü uskumru oldu Derken lokantanın hemen bitişiğinde Beş karıştık bir havuz vardı Tatlı suya düştü boğuldu.

       YARAŞTIRA YARAŞTIRA YAKIŞTIRMA

       Fransız Feylesofu Proudhon'un ünlü bir sözü vardır Mülkiyet hırsızlıktır diye.

       Milletçe daha da ileri gidiyoruz biz

       Mal diyoruz uyuşturucu maddeye,

       Mal sahibi de, yani mâlik

       Esrar kaçakçısı gibi bişey oluyor demek.

       Ha bakın, felaket bununla kalsa iyi

       Bizde sermaye denirdi eskiden fahişeye

       Buna göre sermayedar da...

       E, siz çözün artık bu ayıplık bilmeceyi!

       54

       MAARİF TAKVİMİ

       Anne, ne zaman bahar gelecek? Kış gelsin de öyle, yavrum.

       SENDİKAL

       Yağmur bir ses olaydı sırf

       Toplu sözleşmeye oturur muydu topraklar

       YAKIN TARİH

       Gün gelir bu işe bu millet de şaşar Tam kurşun işlemez deminde karanlığın Bir ateş böceğidir başlar 55

       VETO İLE TOTO

       Bu adam yıtiarfa yaliboyiarında yaşadı yalnız Gölgeleri çok, kırlangıçları az... İnsanı uzaktan uzaktan ava çıkmış gibi Koklayan bir tazı...

       Yazdığı bir şiir, bir yazı

       işi mi ne?

       Silmek elbet karayazıyı

       Yaptı ama yapa yapa Değil gayrı yapayalnız

       Bre Çinliler ki size güvenim sonsuz Mao'nun kadınını İdam etmezsiniz siz Suçsuz Uçurduk sanırken çünkü kelleleri Kuşlar cenneti oluyorlar uçsuz 56

       GERARD DE NERVAL'LE

       Oktay'a

       Gurbet elde Cem Sultanım Harap bir kulede mukim Karanlıklarında Aleyhistanın Gümüş bir cümbüş

       çalar ellerim Karasevdanın zifirî güneşi vurdukça yüzüme Göreceğim gelir yârimi tıpış tıpış karşıdan 4

       Üçotuzlarında mı asla

       Ben yarın öleceğim

       Bir sokak lambasıın ışığını

       Murassa bir saat gibi asarak boynuma

       Ne kadar çok sevdiğimi

       Âleme ilan için

       57

       NİSAN

       Güneş gözlükleri gökyüzünün kırılmış Kırkikindilere düşüyor bütün iş

       Gayrı siz ağartacaksınız çocuklar Işığın yüzünü

       Toprağ ı öpe öpe öpe öpe Damlalar siz Açacaksızın körün gözünü

       ŞÜ

       CENAZE DÖNÜŞÜ

       Anlaşıldı bu

       R'lerin intikamı

       Onlar yuttu Özde mir Asaf'ı

       58

       HALİME TERCÜMANDIM

       Sözümona insandım Hamsiydim buğulandım Koynumdaki hatunu Havva anamız sandım Beyazıt Kulesiydim Hem Kumkapıdaki yangın Arap itfaiyeciynen Kendi derdime yandım Pir Suttandım abdaldım Düz rakıya dadandım Çekip çekip kafayı Anacağımı andım Banazdaydı bazlamam Ve radyodaki reklam Yaşamı yandaş sayıp Bana bir ekmek bandım Arşa vardı feryadım firazda kör kadıydım Kararsızlıktan cayıp Katlime karar aldım Gül benizli isyanım Eksi çıktıkça kanım Arta durdu bicanım Ben ölsem ölsem bile fpipdiri o sol yanım

       59

       CANIN CAN! CEHENNEME

       }

       Can çıkıyor Canı çıkasıca Canı sıkılmış evden

       Can çıkıyor

       Evden bahçeden bayırdan

       Can çıkıyor Çamlıca'ya

       Öyle güzet bir Istanui ki efendim Can çıkıyor cansıkıntısından

       -

       Ve çalıyor, çalıyor taa Kınalı'daki Rum Kilisesi'nin çanı

       Sonra iniyor Çan'ın canı

       Çan'ın çıktığı Çamlıca'dan

       Ki Allah birikmiş taksitlerini affetsin

       Cant öyle çektiği

       Ve de tatlı tatlı can çekiştiği için

       60

       ÜSKÜDAR İSKELESİNDE İKİ LOSTRACI ÇOCUĞUN KONUŞMASINDAN

       Öyle bir gül atıcam ki size gelecek maçta Âdem abim bilem tutamaz elleri yanar AHMET HAŞİM'CE

       Akşamdan kalma İstanbul Öyle güzel bir akşamdan kalma ki Sen de orda kal diyor şeytan Bitmesin diye bitmiş olan bu akşam

       4

       61

       PATLAYAN TANKER

       Mehgu Ertece

       Zehirli bir mantar gibi mai ormandan kanayan Bu ateş, bu kurşuni, bu barut i duman Ortasında bir güneş, bi görünüp bi kaybolan Bana diyor ki: Sen de patlayacaksın bi gün Can Olanca dikkatsiz ligiyle ve bir Rum kosteri edası ylan Güler tekrar gençmiş gibi geçtiğinde ihtiyar yanımdan Öfkeden, kıskançtan, petrolden, rakıdan ve aşkdan... Derken inecek bütün Modalardaki manken ve camekân Ben de o Romen tankerince berhava olacam o zaman Camlara Romen örneklerini keten göynek üzre dokuyaraktan

       Ben de patlayıp öldüğümde yüz bin çam dikilmiş o akşam Kendisi için değil sade, adam olmak için adam Kökleri güneşte hep, biraz deniz, biraz çiyan.

       62

       İBO GİBİ

       Uçuyor deniz, uçuyor

       Artılarıyla tekmil

       Sade ağaçlara değil, bana da

       Uçarı köpükleriyle

       El ediyor köpoğlu su, el

       Uyuyoruz buyruğuna dalgaların

       Harfiyen

       Ve güneş yazıyoruz dünyaya

       Mütemadiyen

       Ibo gibi -yazı yazmayı öğrenmiş yeni-

       Suat Amcasının hediyesi mor kalemini

       Tükürükleyerekten

       63

       NAAT

       Sana bin kez söyledim be evladım Dişlerinle tırnaklarını yiyeceğine Gözlerinle gökyüzünü yesen ya 64

       MERDÜMGİRİZ

       Sabahlan aç karnına yosunlu bir çay içer kurbağalar. Niye mi Çaykovski uykusunda ağlar? Kuğulardan yüz bulamadığı falan için değil Güneşin gözyaşları yeşildir de ondan Âdem Babamız yazdı bu şiiri cennetten kovulmadan Kendi âdem elmasını yiyerek geçen akşam Kurbağalar da onun için çığrışıyorlar a... Ne güç şeymiş Bu adam olması diye Tabii elbet sabahtan aç karnına yosunlu bir çay içtikten sonra Onun için de adamlardan ziyade âşığım ben

       kurbağalara.

       65

       SORU-SUAL

       Erkekler birbirine karıştığına

       Kadınlar birbirine sarıştığına

       Ve canbazla bulut buluştuğuna göre

       Sorarlar mı yani sana

       Niye çalıştığını

       Ve çalışa çalışa çalışa

       Niye çalışmamaya alıştığını?

       BENZETMEK GİBİ OLMASIN AMA

       GEBE GİBİDİR GİBİ DE GEBE

       66

       HASBELKADER

       Bu çapkına bağlanan kadın

       İster on dördünde ister üç otuzunda

       İpsiz olur çıkar sonunda

       ŞİLİ'DE SON DURUM

       Evde oturmaya öyle alıştı ki millet Sokağa çıkma yasağı yasaklandı

       67

       BİR ELEŞTİRİYE KARŞILIK

       Ben balıkçıyım kandaşım Ben üstüme başıma değil Altımdaki sandala bakarım Adı Kısmet, turuncu yeşil

       TEŞHİS

       -Ne şiş yansın ne kebap -Sen bir kundakçısın ahbap! Engizisyondan kalma. Sayanora Savanorola!!..

       68

       ERGEÇSEL ERGEÇ

       Köprü altındaydım geçen gün

       Bi balık bi balık bi balık

       İstavrit sarı kanat çinekop

       İşte dedim Manc'ın meram ettiği bolluk

       DÜŞ BİRLİĞİ

       Büyük cevizin dalını silkerken ben düşte Karım da anasına baldıran kaynatıyordu Aynı anda sitkindik ki uykudan Yaprakla akan bir ırmağa dönmüş yatağımız 69

       HAVAÎ BUHRAN

       Havanın gözü öylesine karardı ki beklemekten Nerdeyse menevşeler yağacak gökyüzünden Tevekkeli morarmadı dudakları çocukların Yakındır, Washington Karpuzu düşecek Bu eşşoğlu eşşekten

       RUHUNU TESLİM

       Uçtu gitti İsmet Hatun'un çılgın uçurtması Taçlıca'dan ma'acirdi garibin yaşaması Suçluyum diye ben, dolaştı karakol karakol Sonunda teslim oldu göğe Sema'nın anası

       70

       SONE

       Dolmuştan müsait bir yerde indim Cehennem mıntıkasındayım gayrı Tut ki bir teneke pantere bindim Dizelerim ağrıyor zari zari

       Mor kemençeler çalıyor işkence Kara batağında gözlerim bahrî Remboyla çıktıktı bu teferrice Zzehri terkedip o, seçti çölleri

       Âleme nizam verirken haytalar Şekspirle Yunus yan yana yatarlar Hece taşlarıyla söyleş dilleri Azap kapısından uğrayan hayat Bu topal koşma bu canhıraş hoyrat Sone bulsun diye yazdım bu şiiri 71

       DÜNYALIK

       Gözlerim, dayanmıyor bu maviye Hâlâ da açıyorsun sen açelya Olmaz olsun güzelin acıması Ölmek ne, bitiyorum biteviye

       Doyamadım doyamadım sevgiye Boğazda erguvan olurum diye Umman umutla vardım ki hummaya Yüreğim denen şey meğer bir midye

       Rakı yoksa buldum derhal kolonya Ada oldu bak bu hayırsız haya Korkarım yine öidür'cek aşktan Beni bu dünyaya getiren dünya

       72

       MATERYALİST

       Bütün istediğim o yirmi beşlik Fransız Hastanesi'nin orda yitirdiğim Duvarlara karıştıydı ya parıltısı

       Bütün istediğim o yirmi beşlik İşti tştl denizin dibinde Sade ot yiyen o balık lipsos Kanatlarıyla suyu havalandırarak

       Bütün istediğim o yirmi beşlik Uğruna kaç kulaçlar daldığım Ciğerlerim patlayıncaya dek Baksana ne para gözlü ymüşüm ben

       İŞTE BU İŞ

       Shakespeare Beautiful is terrible Terrible isbeautiful demiş

       Bu söz Türkçe şöyle söylenir mi acep? Güzelden güzeldir gazel -O düşen sonbahar yaprağı-Ve müthiş

       Benim şiirden şimdiden anladığım işte bu iş

       74

       ANI

       Ne zaman Mühürdar'a gelirsem Çin'den Bi güzel susmak geliyor içimden Bir kız sevmiştim gıllıgışlı

       Yuvamı yapan bir kırlangıçtı Aklımı kaçırıp kaçırıp kaçtı Üç Güzelden ikincisiydi cadı Ne çektim bilir Hadî'yle Sadi Karnımdaki geçmiş çocukmuş tepti İşe bak, köşeyi dönerken şimdi Karşıma çıkar diye kalbim hop etti

       Ne zaman kendime gelirsem Çin'den Bi güzel susmak geliyor içimden 75

       ŞU İŞE BAK!

       Her bişey bozuk

       Yine de ortada bozuk para yok

       12 Man 1980

       KAÇAMAK

       Yalnız kaldıkça, yani Güler benden kaçtıkça Tekmil elektirikleri yanık bırakıyorum yirmi dört saat ki radyo var ikisini de açıyorum Yarım alacağıma bir bütün ekmek alıyorum Bugün büyük olsun yoğun"

       diyorum bakkala

       Gören düğün var sanır

       76

       KURT AHMEDİN AĞZINDAN

       Çook kıyak adamdı babam

       Yarından tezi yok kurtulacağım oğlum derdi

       Şu cahallıktan

       Kurtulacağım a

       Ya yerine bişey koyamazsam?

       HİSARBUSELİK

       Serçe parmaklan ne güzel serçelerin Onlar ki ilk ışıkların örneği üzre Bir cicim dokuyorlar Gökyüzbtn kere

       77

       REKLAMCILIK

       I

       Nişantaşından dolmuşla çıkıyordum Baktım, karşıdan tekerlekli bir tezgâh geliyor Ardında İlhan Berk'e benzer bir delikanlı... Arabanın alnına "Köftede tek isim HASAN TAHSİN"

       yazılı...

       II

       Demin ilanını gördüm

       Nerdeymiş biliyor musunuz RECEP'in YERİ?..

       Caddebostan 'la MaXim arası...

       Düşünün artık nasıl büyüktür Orasını gören kedinin yarası...

       78

       fi

       III

       Adı da kendi de lazım değil

       Revizyonistti 1967'de

       Artık televizyonist

       OMO'yla gusul abdesti alıyor

       1955'deki bu maximalist

       Çizme giymese de

       Ayda bir gün pisi pisi pist

       Maunalı saunada

       Ve niyeti mütemadiyen halis

       İZOCAM'da

       Oysa habis dedi doktor durup durduğu yerde

       Etilende aldiğı safra kesesindeki kist

       Onun için KALEBODURia dişlerini fırçalıyor

       Keriz!

       Ama nedense bu son zamanlarda

       Sosyalizme şiddetle muteriz

       79

       İLANI HARP İLANI AŞK

       Bir teneffüssün sen sevgilim Yurt Bilgisiyle Kimya arasında KANUNİ

       Kanun çalacağız diye çıkıp orta yere Kanunu çaldılar yere 80

       FERAYİ

       kara bulut yine göründü müydü gözlerinde Güneşin pamuk ipliği kopuyor en sezmez yerimde Ben senle varım ben senle yoğum En toprağı dövüyor en en nasırlı topuğum DUBARAİ

       iPlerin ki dalgaların sesidir IjH.ani okşayacaklardı ellerimi poyrazda f jBir şair daha var beklerdi seni Bir değil üç değil beşzamanlar Şiraz'da

       81

       ANI

       Kabak yapraklarının altında yatıyor çocukluğu

       Toprağa dayamış başını

       Uzadıkça uzuyor boyu

       Tosuncuğun

       Ölmüş de yaşıyorcasma

       Anacağını ana ana

       HIYARARŞİ

       Hıyar diyorum

       Yoo, ben turşuyum diyor

       82

       ORHAN PEKER'E

       Dün gece seni gördüm seyrimde

       Kanlıca'da, Alboran'daymışız

       Ben dükkânın dibinde bir masada oturuyorum açıkta

       Sen geldin-o senin en sevdiğim aklı karalı kedi

       Hani keyfe geldiğinde, öyle derdin ya sen,

       o Ahmed Arif gibi mırıl mırıl kedi-Çöktün karşıma güneşin altına Bi açıp bi kapatıyordun gözlerini, o yeni patlamış yaprak gözlerini

       T

       Ben de senin şiirini yazarken şimdi Orhan İçim geçer gibi de olsa, gözlerimi yummamaya bakıyorum...

       Anla artık sen, o gün ve o dün geceki düşte Kaldırım taşlarını döven zifiri fırçasıyla kuyruğunun Resmini yapan o kedinin ve kendinin ardından Siyah-beyazlara karışmaktan, kardeşim, nasıl korkuyorum!

       83

       ORHAN PEKER DER Kİ

       Bir başkaydı zaman, ne sabaha sığardı ne akşama

       Ruhumtırak bir kedi geçti yanımdan

       Ardından da kapkara bir erkek...

       Dünyayı memede bir bebeye döndüren çığnşlarıyla

       Atladılar bizim çatı katından karşı dama

       Üç ay sonra siyah-beyaz bir resim doğdu kucağıma yüzüm gözüm tırmık içinde 84

       ÂDA VAPURUNDA

       Tercümanına dalmışmış beyff endi...

       Ayak değiştirsin için hani

       Rumelim kutunun üstünden

       Bileğine dpkunuvereyim dedim usulcağzına,

       Bi fırlayış fırladı ki

       Galoşlarından beter karardı yüzü...

       O yüzden de tek kuruş bahşiş vermedi dürzö...

       4

       Pek bi üstüme vazifeydi sanki!

       O kenef eşkâlini de biz ağartacağız haa!

       OMO'n muyum senin ülen!

       Ben ki anadan değil, karanlıktan doğma

       Kehlibar teşbih gibi bir çingen...

       BAROK

       morsalkım Morsalkım

       ■

       Mor

       mor

       Mor

       Ömrümün duvarından

       İniyor gözyaşları

       İniyor

       İniyor

       Bu ezgi var ya şu ezgi

       Çalı ntı bir ki ravatla çalınacak

       Barokluğun da ordan geliyor alçak

       86

       KİBAR HIRSIZIN TÜRKÜSÜ

       Mi

       Anamın ipiyle indim gökdelen damınızdan

       Kelebek gibi girdim kelebek camınızdan

       Taksinize mülkünüze dairenize...

       Heceleyerek üzerinde ayak ve el uçlarımın

       pelledim seyyarenizi ve kelimelerinizi...

       Gözlerinize baktım, mukaddes ciltlerinize, büfelerinize Vesairenize...

       Şiir fenerimle de baktım, son çığlık!

       Aşk yokmuş sizde beş paralık!

       Gidiyorum ben boşçakallar

       Sıçmışım ortalık yerinize

       Kıçımın fosforuyla aydınlanın siz artık

       87

       GÖTÜMSER

       Gün gidiyor limoni, bana kalsa da nezle Sümüklü deniztyle, bulut mendilleriyle Hapşırdı hapşıracak burnu morarmış Kıble, Yaşıycağız demek ki bir eyyam daha böyle Dün gidiyor limoni, mükedder filleriyle

       88

       DEVR-İ SAADET

       İlk gördüğümde seni Kandilli'de

       Attığım harf Latinceydi uzaktan

       Bat asıca Batıcılık!

       Ve Türkçe kavideştik o gece şenlen...

       Lakin Arap Harflerine döndük

       Sarmaş-dolaş olunca nihayet

       Meğer sen de ben de Müslümanmışız.

       MON-TON-SON

       Bir kelebekti resmen Ahmet

       Ağrili

       Deniz üstünde

       Yolunu şaşmış

       Sarı üstüne mor benekli

       BirGar-SON

       Heybeli'de

       Haybecilerle,

       Elinde kalır

       Kurtaramazsın

       Arada ben kârlı çıktım Bir şiir yazdım Yazamaz olaydı m I 90

       HAMLET'E HAMLE

       İşte bütün sorun: ya var ya yoksun

       Ya da bu sorun

       Ya intihar ya ihtiyarsın

       ÇİÇEKÇİLİĞE HAZIRLIK

       Hazret-i Muhammed'in terinden türemişmiş güller

       Ya öbürleri, o bin bir türlü çiçek?

       Onlar da herhalde Memet'lerin terinden üremişler

       91

       ŞİİR-I PENÇE

       Kim çıkardı dersiniz hüsnü^yusufu Kör kuyunun dibinden (heyhat!) Yosun yaprakları ve Cefalı

       çiçekleriyle Araf a?..

       O çıkrık ki zevaliyle şiirdir İhtiyarlayınca, gayrı-ihtiyari Tıkır-mıkır kaldırır tekmil şairi Düşük vezinleri

       Ve harften hafif kafiyeleriyle

       Cafcaflı bir rafa

       Ve ecnebi meydanlardan hafiyeleriyle...

       Ödüllerin Kırkpınan'nda âzamlar Yağlaşarak üleşirler güleşirler Dinlendirinceye dek fersude kalıplarını

       Öztürkçeylen laf lafa Derken man-kafa kafaya...

       HAVAÎ CIVA

       Allahım naşı cıvalanıyor hava Çat b urda çat Çat I ad ı kap ı'd a... Derece farımış son derece Bir Kutup, Bir Hattı-üstüva Senten küsüp küsüp Seni yeniden getirdikçe tava V

       İspermeçet Puromete'nin, ilahi, Sürte sürte orasını o mukaddes kava Keşfettiği ateş

       Benim seni süzerken düzdüğüm Dizenin yanında fava

       Döşü mdeki döşeğinde Sakızlardan düşleriyle Dişliyor âdem-elmaiarımı Bir haftadır Hazret-i Havva Bu oda ne Kınalı, ne Yalova

       Bu ada kadim bir yanardağ, nevicat bir Cava

       93

       HALKİ

       Kaç güz-yti geçti bre halkım

       Sen düğünsüz kamber olalı

       Şu halk-lor peyniriyle

       Nefis körleterek

       Nefesin tükeninceye dek

       Nef retiler tarafından

       Boşuna düşmedi boşluğa Nef i

       Bir konağın damından öbür dama atlarken

       Ve nedamet için aşılmadığına göre Nedim

       94

       MÜZEKKER

       Bir Topkapı Sarayı kurdu tenin

       Kubbe ve koltuk-atların ve harem dairennen

       Sarayburnumda

       1 AĞUSTOS, 1981

       Güneşin tutuklandığı gün Hem de bayram arifesi

       95

       YESA-YİSA

       Isa bir çoban Celüe Gölü'nde

       Kuzu diye dalgaları güdermiş

       Musa da yürüyüp geçerken Nil'i Kademleri neyle meyle neylüfermiş

       Muhammed desen, tüccarlık edermiş gibi yapıp çöllerde Kelâmlardan ne kervanlar düzermiş...

       Baktık ki sonra, tüm ölüm bu kutsal kitaplar Sakarya Nehri ve Mercidabık Zaferi dahil Gitgelelim kalem-kaşlarımıza Cımbızlarla yolunan bu yazı Üzerimize bir üzerliktir Endeğilse tütsü diye ahretlenilir

       96

       KEREVİZYON

       I

       Fazıl Hüsnü, "Fora edin antenleri!"m demiş? Farfarası kendisindendir j

       Bizim Beykozlu Ayş'ânım da durup durup "Kıyamet günü çattı demektir, çocuklar," de rdi "Damlan kapladı mıydı istavrozlar."

       Bir de baktım geçen gön bir tesadüf

       Mefaret'lerin Cihangir'deki apartımanınm balkonundan Çoktan kopmuş kıyamet!

       II

       Çok kereviz şey şu televizyon!

       Bütün boyalan boyamış da sanki haspa

       Tek eksiği renkli bir don!

       97

       GÖZLERİM DOLUYOR

       Faytonla gelirken Şafak'a doğru Şıp dedi çamların içinde Güneşe mayii üç parça tekne Bakmıyorlar küsotları birbirlerine Gözlerim dalıyor değil Gözlerim doluyor Mezarlık ki sıkıştığımda bir insanlık En terkedilmiş kabri suladım Bir top ışık başverdi topraktan Gözlerime doluyor

       Çam Limanı'naydı çıkartmamız atlarla Gazino kapalıymrş efkâriyeden Kumsalda çimen evlad-ı vatanın Fazla sivil oluşuna içerlediler mi nedir... Biz de konaklayacak bir ağaç altına bakındık Sağ ilerde bir çam, çam değil ihvandan bir can

       Dallan kök, kökleri dal Dalıp dalıp çıkıyor derinlerden Bir yaprak ılıcası sanki Gözlerim doluyor 93

       Karşıda Eşek Adası, uyuz Oysa yeşil kısraklardı bu adalar eskiden Başladılar mıydı dalgalarla öpüşmeye Ben diyeyim üç, sen de beş tay Salınırdı baharları deryanın çayırına Gözlerim doluyor Şu sanatoryumda kimsesiz ölen Hayalet Oğuz

       Çeviri yapıyor hâlâ

       İlerinin dünyasından Türkçeye

       Perşembe Pazan'ndan kopup gelmiş çırakların çığrışla nyla

       Su atarlarken birbirine

       Gözlerim doluyor

       Gözlerim doluyor

       Ama ağlamıyorum , Çünkü kirpiklerimden inen her yaş Mermer bir hançer olacak yarın Marmaraya saplanmış

       Sonra, varsın saplansın deyip İnadına ağlıyorum

       99

       YAŞ

       Yağmur bir kurbağadır

       Evliya7ül-A!lahtan

       Düşünde gördükçe kendi düşünü

       Yeşilden yemyeşile atlayan...

       O da derdi ki Nuh Peygambere de sorsan

       Kurbağadır Tufandan

       Artakalan

       Tek hayvan

       RAHMET SONRASI

       Çarşı hamamından çıkhiış geliyor Funda kokulanyla

       Bohçasında katır tırnaklan, lavanta çiçekleri Belinde bir ebe m-kuşağı...

       Sağlık sular olsun sana dünya!

       100

       4

       TAVZlH

       Köpek, mülkün sahibi değil Köpeğidir

       KÖROGLU ÜZRE

       Allah icad oldu mertlik bozuldu Doğru kılıç canda paslan......

       Damgalıdır......

       İKTİSADİ

       Ne hayır gelir öğüttüğü undan, sunmadığı somundan Taşıma suyla dönen değirmenin.

       E.E. CUMMKNGS ÜZRE

       Fatma Elif Ayşe Hatçe

       Kumsala haydin dedik ay-parçası bir gece

       Fatma birdeniz minaresi buldu

       Kırk gün önce ölen anasının mevluduydu

       Yolun şaşmış bir yıldıza kavuşmakla Elif Elif oldu on parmağı ebabil Ayşe'yi kovaladı bir herif müthiş Yengeçmiş namı, mesleği haşiş

       Hatçe döndü eve bir çakıl taşıylan Dünya kadar ufak, yalnız kadar kocamam Batsa da çünkü bir bir kâğıttan gemilerin Kend'özünü deryada bulursun herdaim 102

       ŞARLO'NUN LOLOLOLOLOSU

       Mirimin öbür dünyadan yolladığı kartpostalları

       Yürüyor tirendaz, şapa-şapa-şapa dane-dek

       Tuz Gölü'nü, Şap Denizi'ni...

       Amazon'da da ağlamıyor gülüyor mütemadiyen

       Kağızman dişleriyle iki timsah.

       İkisi de Lorca'dan

       Pabuç değil, Eskicinin Tazesi

       Gökyüzünü maviş bir melon, Türkçe kavun sanki

       Saz benizli bastonuyla kaldırırken uçmaz olmuş uçmağa Şeytanı çatlatan kurt hamal var ya,

       Yaşamak yaşamaksa yaşamayı yaşıyor

       Uzun uzun uzun uzun bir havanın

       Lololosunda

       Döl-yatağına düşmemiş düşlenmemiş

       Döşümde deşilmemiş Hasan'ın, Su'yun Güzel'in

       Mevlûdlarla ağıtları öğür etmiş

       Şiirdi ki, ben konuşup bağırınca

       Değil, Ayasofya'nın kubbesi

       Ellerimi tutardı Ankara'da Doğum Evi'nde

       Sanki ben doğuruyormuşum gibi Güler'in ebesi.

       103

       Dördüncü Dünyanın, yani Çocuklarımızın Terk edilmiş köşe başlan ve köprü altlarında Çakmak kokusuna dayamış başını Yarılmış yığılmış Hasan Hüseyin var ya Şarların, serlerin Çarlisi Şarlo'nun ta çerisi

       Bi çift pabuç, boldan bol ceket, pantol, saz bir baston, melon,

       bi de don-gömlek Bi de insanca yaşama denen hak Hele bir ayağa kalksın nasıl Nasıl yer yerinden oynayacak Kopunca o kahkaha gıdıktan öleceksiniz Nasıl a açacak, açacak Dünya kadar büyük olmasa da Ondan güzel bir çiçek

       Hilafım varsa size, hilaf olmayan bir lafım Üst dudağımda şıp terleyen Şarlo bıyığımı Derhal kazıyacağım.

       104

       RENGÂHENK

       Bir yelkenli bayrağı al -Mor da olabilir—

       Almış yaprağına rüzgârı Rumca bir şarkı patlatıyor | Denizin gözüne gözüne Mübalağa laz oldu vre sevgilim Aramızda bu yaz

       Pontuslannı zaptetmeye birbirimizin Selvi yeşili serenlerimizle Beğenmediysen o yeşili -Nefti mi? Değil-Camgöbeği olabilir mesela Suların pöstekisinde sevişmek için

       Mübalağa yaz oldu bu yaz

       İkimiz de Ömrümüzün gözünde j

       Fuzulî'nin dediği Gedây-ı Muhteşemler

       Bitkiniz tatlı-işemeden

       Böyle böyle deryadil oluyor derya

       Derunumuzdaki...

       Uyuyalım mı dedin vre sevgilim?

       Gaflet ki, o bayrağı al yelkenliden

       -Mor da olabilir—

       Dalgalarla dalga geçer geçerken

       Kucağımıza atlayan bir lapindir

       105

       Menzilimiz Pontus değil Azrail Ve önümüz sırf ebabil... Lakin o da ölecek bir gün mutlak Bizcileyin yaşarsa bir yaz

       Bunu Rabiş'in camına Bayrağı al bir yelkenliyle yaz! -Mor da olabilir ama-Rumca bir şarkı

       patlataraktan Ağaran siyaha doğru Siya siya!..

       İki ceset ki aşktan boğulmuş Kasımpatlan gibi patlayan kulaklarıyla Tozlarından tuzlarından donanmalar kurulmuş Gidiyorlar Cezayir'i fethe yeni baştan Biri erkek biri dişi İki korsan Gülerle Can... > İkisi de birbirinden âlâ İkisi de mübalağa!

       Şürin bütün bu felaketine rağmen İkisi de yaşıyorlar hâlâ Böylece tekmil oluyor yavaş yavaş Bütün bir sonbahar...

       106

       DOKUNMATİK

       Görmüyor musun Su içiyorum Şiir yazıyorum Ne dokunuyorsun 107

       Şiir bir umutsuzluktur. Elbette bir umutsuzluk olmayan adamlar şiir yazamaz. Umutsuz o yapamaz, mimar olamaz. Yaratıcı yaşadığımız bu dünya için bir söz. Çünkü ki Boş bir kâğıt... Tuğlalar, biriketler, çimento

       Demirler bile umutsuz-umudu bulmaktır şiir. yazıyorum ben de... dünyada, deli olan bu uslanmayan akıllılığı haberciyim, deprem

       Umutsuz adamlar resim

       im elbet

       bir umutsuzluktur, umutsuzluktur.

       içinden bir ak için bütün bu

       akıllılığı,

       lir Ben

       ercişliyim

       Sararıp dökülmedi

       an yap

       Şan yerdiler ortalığa Mevsim dönüp de

       Çıplağında o atın O çocuklar O yapraklar O şarabi eşkiyalar, Onlar da olmasalar